{"id":"https://openalex.org/W7128090628","doi":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","title":"\u00bfQu\u00e9 es el enfoque de sistemas?","display_name":"\u00bfQu\u00e9 es el enfoque de sistemas?","publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-05","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7128090628","doi":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.29057/escs.v13i25.15721","doi":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","pdf_url":"https://repository.uaeh.edu.mx/revistas/index.php/sahagun/article/download/15721/13073","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233416","display_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","issn_l":"2007-784X","issn":["2007-784X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404662901","host_organization_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404662901"],"host_organization_lineage_names":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://repository.uaeh.edu.mx/revistas/index.php/sahagun/article/download/15721/13073","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5073982348","display_name":"Gerardo Hern\u00e1ndez Ch\u00e1vez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1050-5139","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1050-5139"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4405252763","display_name":"Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala","ror":"https://ror.org/05ps48151","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405252763"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gerardo Hern\u00e1ndez Ch\u00e1vez","raw_affiliation_strings":["Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala | San Pedro Xalcaltzinco-Tlaxcala | M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1050-5139","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala | San Pedro Xalcaltzinco-Tlaxcala | M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I4405252763"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5000461554","display_name":"Yazm\u00edn Hern\u00e1ndez Ch\u00e1vez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4708-4689","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4708-4689"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4405252763","display_name":"Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala","ror":"https://ror.org/05ps48151","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405252763"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yazmin Hern\u00e1ndez Ch\u00e1vez","raw_affiliation_strings":["Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala | San Pedro Xalcaltzinco-Tlaxcala | M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4708-4689","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Polit\u00e9cnica de Tlaxcala | San Pedro Xalcaltzinco-Tlaxcala | M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I4405252763"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4405252763"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"13","issue":"25","first_page":"179","last_page":"181"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11810","display_name":"Complex Systems and Decision Making","score":0.9965999722480774,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1803","display_name":"Management Science and Operations Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/18","display_name":"Decision Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11810","display_name":"Complex Systems and Decision Making","score":0.9965999722480774,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1803","display_name":"Management Science and Operations Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/18","display_name":"Decision Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12000","display_name":"Systems Engineering Methodologies and Applications","score":0.002400000113993883,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2207","display_name":"Control and Systems Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14369","display_name":"Diverse Interdisciplinary Research Innovations","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1803","display_name":"Management Science and Operations Research"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/18","display_name":"Decision Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/systems-approach","display_name":"systems approach","score":0.9789999723434448},{"id":"https://openalex.org/keywords/systems-thinking","display_name":"systems thinking","score":0.9760000109672546},{"id":"https://openalex.org/keywords/complex-systems","display_name":"complex systems","score":0.6140000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/holistic-perception","display_name":"holistic perception","score":0.546999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/decision-making","display_name":"decision-making","score":0.7429999709129333}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.6384999752044678},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5679000020027161},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.35120001435279846},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.29409998655319214},{"id":"https://openalex.org/C182306322","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1779371","display_name":"Order (exchange)","level":2,"score":0.2648000121116638},{"id":"https://openalex.org/C2780876879","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3054749","display_name":"Meaning (existential)","level":2,"score":0.2556000053882599},{"id":"https://openalex.org/C36503486","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11235244","display_name":"Domain (mathematical analysis)","level":2,"score":0.21299999952316284},{"id":"https://openalex.org/C12713177","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1900281","display_name":"Perspective (graphical)","level":2,"score":0.20919999480247498},{"id":"https://openalex.org/C188198153","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1613840","display_name":"Limiting","level":2,"score":0.19990000128746033},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.1965000033378601}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.29057/escs.v13i25.15721","doi":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","pdf_url":"https://repository.uaeh.edu.mx/revistas/index.php/sahagun/article/download/15721/13073","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233416","display_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","issn_l":"2007-784X","issn":["2007-784X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404662901","host_organization_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404662901"],"host_organization_lineage_names":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:repository.uaeh.edu.mx:article/15721","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://repository.uaeh.edu.mx/revistas/index.php/sahagun/article/view/15721","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210233416","display_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","issn_l":"2007-784X","issn":["2007-784X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404662901","host_organization_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404662901"],"host_organization_lineage_names":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"10.29057/escs.v13i25","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.29057/escs.v13i25.15721","doi":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.29057/escs.v13i25.15721","pdf_url":"https://repository.uaeh.edu.mx/revistas/index.php/sahagun/article/download/15721/13073","source":{"id":"https://openalex.org/S4210233416","display_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","issn_l":"2007-784X","issn":["2007-784X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404662901","host_organization_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404662901"],"host_organization_lineage_names":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de Hidalgo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ingenio y Conciencia Bolet\u00edn Cient\u00edfico de la Escuela Superior Ciudad Sahag\u00fan","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7128090628.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7128090628.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4406788518","https://openalex.org/W4408398187","https://openalex.org/W2187824497","https://openalex.org/W1541230876","https://openalex.org/W3046452040","https://openalex.org/W2486688250","https://openalex.org/W4312256057","https://openalex.org/W7048643980","https://openalex.org/W4388058709","https://openalex.org/W4385757789"],"abstract_inverted_index":{"El":[0,39],"enfoque":[1,49],"de":[2,7,20,25,27,48,50,52,57,66,74,81,89],"sistemas":[3,10,26,51],"significa":[4],"una":[5,12,21,53],"forma":[6],"pensar":[8],"en":[9,17,23,71],"y":[11],"actitud":[13],"del":[14,41],"ser":[15],"humano":[16],"la":[18,72,87],"percepci\u00f3n":[19],"realidad":[22],"t\u00e9rminos":[24],"cualquier":[28],"tipo,":[29],"destacando":[30],"las":[31],"interrelaciones":[32],"entre":[33],"sus":[34],"componentes":[35],"como":[36,77],"un":[37,78],"todo.":[38],"objetivo":[40],"presente":[42],"art\u00edculo":[43],"es":[44],"exponer":[45],"el":[46],"concepto":[47],"manera":[54],"sencilla":[55],"acompa\u00f1ado":[56],"algunas":[58],"figuras":[59],"para":[60],"su":[61],"mejor":[62],"compresi\u00f3n.":[63],"La":[64],"importancia":[65],"esta":[67],"perspectiva":[68],"se":[69],"fundamenta":[70],"comprensi\u00f3n":[73],"los":[75],"problemas":[76],"sistema":[79],"complejo":[80],"elementos":[82],"interconectados":[83],"que":[84],"permite":[85],"mejorar":[86],"toma":[88],"decisiones.":[90]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-06T10:28:23.643775","created_date":"2026-02-07T00:00:00"}
