{"id":"https://openalex.org/W7127052031","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","title":"GAMIFICA\u00c7\u00c3O NO ENSINO DE F\u00cdSICA: O POTENCIAL DO TESTTUBE GAMES PARA TRANSFORMAR A APRENDIZAGEM CIENT\u00cdFICA","display_name":"GAMIFICA\u00c7\u00c3O NO ENSINO DE F\u00cdSICA: O POTENCIAL DO TESTTUBE GAMES PARA TRANSFORMAR A APRENDIZAGEM CIENT\u00cdFICA","publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7127052031","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.51891/rease.v12i1.23876","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","pdf_url":"https://periodicorease.pro.br/rease/article/download/23876/15178","source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7127052031"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://periodicorease.pro.br/rease/article/download/23876/15178","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5117449132","display_name":"Giuliano Eduardo Batista Cutrim","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9584-0912","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9584-0912"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Giuliano Eduardo Batista Cutrim","raw_affiliation_strings":["Doutorando em Ensino de Ci\u00eancias e Matem\u00e1tica . UEMA. S\u00e3o Lu\u00eds , Maranh\u00e3o , Brasil"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9584-0912","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doutorando em Ensino de Ci\u00eancias e Matem\u00e1tica . UEMA. S\u00e3o Lu\u00eds , Maranh\u00e3o , Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5132807816","display_name":"Raimundo Cazuza da Silva Neto","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-2352-6027","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-2352-6027"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Raimundo Cazuza da Silva Neto","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0001-2352-6027","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5021848864","display_name":"Francisco das Chagas Soares","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2995-4882","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2995-4882"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Francisco das Chagas Soares","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2995-4882","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124720256","display_name":"Jadiel Carlos Asevedo Silva","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-9519-019X","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-9519-019X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jadiel Carlos Asevedo Silva","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-9519-019X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124732354","display_name":"J\u00e1lio Ara\u00fajo da Silva","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1413-0370","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-1413-0370"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"J\u00e1lio Ara\u00fajo da Silva","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0001-1413-0370","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5122403564","display_name":"Nathanael de Sousa Barreto","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-2191-6655","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-2191-6655"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nathanael de Sousa Barreto","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0008-2191-6655","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124735977","display_name":"Alysson Rangel Sousa Brito","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-4428-5633","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-4428-5633"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alysson Rangel Sousa Brito","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-4428-5633","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5124730041","display_name":"Weslley Jonh Barros Silva","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210148707","display_name":"Universidade Estadual do Maranh\u00e3o","ror":"https://ror.org/04ja5n907","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210148707"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Weslley Jonh Barros Silva","raw_affiliation_strings":["UEMA"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UEMA","institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210148707"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"12","issue":"1","first_page":"1","last_page":"9"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10731","display_name":"Educational Games and Gamification","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10731","display_name":"Educational Games and Gamification","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.0003000000142492354,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12931","display_name":"Educational Methods and Outcomes","score":0.00019999999494757503,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/gamification","display_name":"gamification","score":0.9900000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/physics-education","display_name":"physics education","score":0.9459999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-games","display_name":"game-based learning","score":0.8259999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-engagement","display_name":"student engagement","score":0.8899999856948853},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning","display_name":"active learning","score":0.8569999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/interactive-simulation","display_name":"interactive simulation","score":0.5839999914169312},{"id":"https://openalex.org/keywords/conceptual-understanding","display_name":"conceptual understanding","score":0.6150000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-motivation","display_name":"student motivation","score":0.8149999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.9330000281333923},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-learning-resources","display_name":"digital learning resources","score":0.3449999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-technology-infrastructure","display_name":"school technological infrastructure","score":0.527999997138977}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5898000001907349},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4311000108718872},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.38499999046325684},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3549000024795532},{"id":"https://openalex.org/C2984404570","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1140363","display_name":"Educational game","level":2,"score":0.3197999894618988},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.22599999606609344},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.17389999330043793},{"id":"https://openalex.org/C2982948194","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1140363","display_name":"Game based learning","level":2,"score":0.16609999537467957},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.15530000627040863},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.1468999981880188}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.51891/rease.v12i1.23876","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","pdf_url":"https://periodicorease.pro.br/rease/article/download/23876/15178","source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.51891/rease.v12i1.23876","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v12i1.23876","pdf_url":"https://periodicorease.pro.br/rease/article/download/23876/15178","source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.975600004196167,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7127052031.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7127052031.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7131807956","https://openalex.org/W2768442932","https://openalex.org/W2898827485","https://openalex.org/W7117872478","https://openalex.org/W4412402810","https://openalex.org/W7130651145","https://openalex.org/W7125679353","https://openalex.org/W2953561724","https://openalex.org/W4404794876","https://openalex.org/W2918374416"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,105],"gamifica\u00e7\u00e3o":[1,100],"no":[2,71],"ensino":[3,102,218],"de":[4,19,41,80,103,122,130,135,141,147,162,219,225,238],"F\u00edsica":[5],"tem":[6],"se":[7],"mostrado":[8],"uma":[9,35,89,213],"estrat\u00e9gia":[10],"promissora":[11],"para":[12,114,199,216,242],"superar":[13],"as":[14],"dificuldades":[15],"associadas":[16],"\u00e0":[17,190,196],"aprendizagem":[18,116],"conceitos":[20],"abstratos,":[21],"como":[22,133],"energia,":[23],"movimento":[24],"e":[25,53,73,96,101,127,139,150,180,195,230],"for\u00e7as.":[26],"Este":[27],"artigo":[28],"analisa":[29],"o":[30,48,64,170,209,217],"potencial":[31],"do":[32,66],"TestTube":[33,67,171,210],"Games,":[34],"plataforma":[36,112],"digital":[37],"que":[38,108,169,208],"integra":[39],"elementos":[40],"jogos":[42],"\u00e0s":[43],"pr\u00e1ticas":[44],"pedag\u00f3gicas,":[45],"visando":[46],"tornar":[47],"aprendizado":[49],"mais":[50],"din\u00e2mico,":[51],"motivador":[52],"acess\u00edvel.":[54],"O":[55],"estudo":[56],"parte":[57],"da":[58,111,231],"seguinte":[59],"quest\u00e3o":[60],"central:":[61],"quais":[62],"impactos":[63],"uso":[65],"Games":[68,172,211],"pode":[69],"gerar":[70],"engajamento":[72,183],"na":[74],"compreens\u00e3o":[75,178],"dos":[76,159,233],"alunos":[77,160],"em":[78,93,152,246],"sala":[79],"aula?":[81],"Para":[82],"responder":[83],"a":[84,109,115,145,157,174,177,236],"essa":[85],"problem\u00e1tica,":[86],"foi":[87],"realizada":[88],"pesquisa":[90],"bibliogr\u00e1fica":[91],"baseada":[92],"artigos,":[94],"teses":[95],"relat\u00f3rios":[97],"recentes":[98],"sobre":[99],"ci\u00eancias.":[104],"an\u00e1lise":[106],"indica":[107],"utiliza\u00e7\u00e3o":[110],"contribui":[113],"ativa":[117],"ao":[118,205],"oferecer":[119],"simula\u00e7\u00f5es":[120],"interativas":[121],"fen\u00f4menos":[123],"f\u00edsicos,":[124],"feedback":[125],"imediato":[126],"n\u00edveis":[128],"progressivos":[129],"dificuldade.":[131],"Jogos":[132],"Simulador":[134],"Gravidade,":[136],"Bond":[137],"Breaker":[138],"Explorador":[140],"Buracos":[142],"Negros":[143],"exemplificam":[144],"capacidade":[146],"unir":[148],"teoria":[149],"pr\u00e1tica":[151],"ambientes":[153],"virtuais":[154],"l\u00fadicos,":[155],"diminuindo":[156],"resist\u00eancia":[158],"diante":[161],"temas":[163],"tradicionalmente":[164],"complexos.":[165],"Os":[166],"resultados":[167],"apontam":[168],"favorece":[173],"motiva\u00e7\u00e3o,":[175],"amplia":[176],"conceitual":[179],"promove":[181],"maior":[182],"discente.":[184],"No":[185],"entanto,":[186],"identificaram-se":[187],"desafios":[188],"relacionados":[189],"infraestrutura":[191],"tecnol\u00f3gica":[192],"das":[193],"escolas":[194],"forma\u00e7\u00e3o":[197],"docente":[198],"integrar":[200],"adequadamente":[201],"esses":[202],"recursos":[203],"digitais":[204],"curr\u00edculo.":[206],"Conclui-se":[207],"representa":[212],"ferramenta":[214],"relevante":[215],"F\u00edsica,":[220],"mas":[221],"sua":[222,244],"efetividade":[223],"depende":[224],"condi\u00e7\u00f5es":[226],"institucionais,":[227],"suporte":[228],"pedag\u00f3gico":[229],"capacita\u00e7\u00e3o":[232],"professores,":[234],"refor\u00e7ando":[235],"import\u00e2ncia":[237],"pesquisas":[239],"emp\u00edricas":[240],"futuras":[241],"consolidar":[243],"aplica\u00e7\u00e3o":[245],"diferentes":[247],"contextos":[248],"educacionais.":[249]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-14T11:04:58.165337","created_date":"2026-02-03T00:00:00"}
