{"id":"https://openalex.org/W7127039408","doi":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","title":"CIDADES INTELIGENTES COMO TEMA INTERDISCIPLINAR NO ENSINO: POSSIBILIDADES EDUCACIONAIS ENTRE TECNOLOGIA, GEST\u00c3O E CIDADANIA","display_name":"CIDADES INTELIGENTES COMO TEMA INTERDISCIPLINAR NO ENSINO: POSSIBILIDADES EDUCACIONAIS ENTRE TECNOLOGIA, GEST\u00c3O E CIDADANIA","publication_year":2026,"publication_date":"2026-01-30","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7127039408","doi":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.56579/epistimoniki.v3i1.71","doi":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","pdf_url":"https://revistas.luminascholar.org/epistimoniki/article/download/71/53","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674233","display_name":"Epistimoniki.","issn_l":"2966-2877","issn":["2966-2877"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"EPISTIMONIKI: Revista de Educa\u00e7\u00e3o, Pr\u00e1ticas Interdisciplinares e Inova\u00e7\u00e3o Cient\u00edfica","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7127039408"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://revistas.luminascholar.org/epistimoniki/article/download/71/53","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5004187872","display_name":"LEANDRO TE\u00d3FILO PINTO DOS REIS","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5571-8998","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-5571-8998"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1283613182","display_name":"Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1","ror":"https://ror.org/002v2kq79","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1283613182"]},{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Leandro Te\u00f3filo Pinto dos Reis","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO; Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o (PPGEP), Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1 - UTFPR"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5571-8998","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO; Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o (PPGEP), Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1 - UTFPR","institution_ids":["https://openalex.org/I1283613182","https://openalex.org/I4210139493"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5041170689","display_name":"Gislaine Pereira Sales Guimar\u00e3es","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3901-2987","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3901-2987"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gislaine Pereira Sales Guimar\u00e3es","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3901-2987","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO","institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5088873125","display_name":"Geny Batista Ferreira","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5177-2906","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5177-2906"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4405280758","display_name":"Secretaria da Educa\u00e7\u00e3o do Estado do Tocantins","ror":"https://ror.org/03d2hnb37","country_code":"BR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4405280758"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Geny Batista Ferreira","raw_affiliation_strings":["Secretaria de Educa\u00e7\u00e3o do Estado do Tocantins - SEDUC/TO"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5177-2906","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Secretaria de Educa\u00e7\u00e3o do Estado do Tocantins - SEDUC/TO","institution_ids":["https://openalex.org/I4405280758"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124743578","display_name":"Jo\u00e3o V\u00edtor Piagem Pereira","orcid":"https://orcid.org/0009-0006-0052-2521","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0006-0052-2521"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210139493","display_name":"Instituto Federal do Tocantins","ror":"https://ror.org/03p5hcj07","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210139493"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jo\u00e3o V\u00edtor Piagem Pereira","raw_affiliation_strings":["Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0006-0052-2521","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia do Tocantins - IFTO","institution_ids":["https://openalex.org/I4210139493"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5031432080","display_name":"Regina Pagani","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2655-6424","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2655-6424"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1283613182","display_name":"Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1","ror":"https://ror.org/002v2kq79","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1283613182"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Regina Negri Pagani","raw_affiliation_strings":["Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o, Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1 - UTFPR"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2655-6424","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Engenharia de Produ\u00e7\u00e3o, Universidade Tecnol\u00f3gica Federal do Paran\u00e1 - UTFPR","institution_ids":["https://openalex.org/I1283613182"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":3.8214,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.87553177,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":91,"max":95},"biblio":{"volume":"3","issue":"1","first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11479","display_name":"Smart Cities and Technologies","score":0.9682999849319458,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3322","display_name":"Urban Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11479","display_name":"Smart Cities and Technologies","score":0.9682999849319458,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3322","display_name":"Urban Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14266","display_name":"Interdisciplinary Studies: Technology, Society, and Humanities","score":0.004600000102072954,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1207","display_name":"History and Philosophy of Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13827","display_name":"Mechatronics Education and Applications","score":0.003100000089034438,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2210","display_name":"Mechanical Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/smart-cities","display_name":"smart cities","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinary-teaching","display_name":"interdisciplinary teaching","score":0.8349999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/technical-and-professional-education","display_name":"professional and technological education","score":0.8410000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/urban-management","display_name":"urban management","score":0.7459999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/citizenship-education","display_name":"citizenship education","score":0.8379999995231628},{"id":"https://openalex.org/keywords/project-based-learning","display_name":"project-based learning","score":0.7960000038146973},{"id":"https://openalex.org/keywords/meaningful-learning","display_name":"meaningful learning","score":0.9190000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning-methodologies","display_name":"active learning methodologies","score":0.746999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/urban-sustainability","display_name":"urban sustainability","score":0.7080000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-transformation","display_name":"digital transformation","score":0.9279999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/socioemotional-skills","display_name":"socioemotional skills","score":0.7480000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-integration","display_name":"curriculum integration","score":0.8040000200271606}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.5769000053405762},{"id":"https://openalex.org/C18762648","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42213","display_name":"Work (physics)","level":2,"score":0.459199994802475},{"id":"https://openalex.org/C111472728","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9471","display_name":"Epistemology","level":1,"score":0.44760000705718994},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.3276999890804291},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.31439998745918274},{"id":"https://openalex.org/C56739046","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192060","display_name":"Knowledge management","level":1,"score":0.29280000925064087},{"id":"https://openalex.org/C2777103469","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1231558","display_name":"Smart city","level":3,"score":0.26899999380111694},{"id":"https://openalex.org/C39549134","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q133080","display_name":"Public relations","level":1,"score":0.24959999322891235},{"id":"https://openalex.org/C36289849","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q34749","display_name":"Social science","level":1,"score":0.22460000216960907},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.2094999998807907}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.56579/epistimoniki.v3i1.71","doi":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","pdf_url":"https://revistas.luminascholar.org/epistimoniki/article/download/71/53","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674233","display_name":"Epistimoniki.","issn_l":"2966-2877","issn":["2966-2877"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"EPISTIMONIKI: Revista de Educa\u00e7\u00e3o, Pr\u00e1ticas Interdisciplinares e Inova\u00e7\u00e3o Cient\u00edfica","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.56579/epistimoniki.v3i1.71","doi":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.56579/epistimoniki.v3i1.71","pdf_url":"https://revistas.luminascholar.org/epistimoniki/article/download/71/53","source":{"id":"https://openalex.org/S4404674233","display_name":"Epistimoniki.","issn_l":"2966-2877","issn":["2966-2877"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"EPISTIMONIKI: Revista de Educa\u00e7\u00e3o, Pr\u00e1ticas Interdisciplinares e Inova\u00e7\u00e3o Cient\u00edfica","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.975600004196167,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"},{"score":0.8787999749183655,"id":"https://metadata.un.org/sdg/11","display_name":"Sustainable cities and communities"},{"score":0.5378999710083008,"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","display_name":"Industry, innovation and infrastructure"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7127039408.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7127039408.grobid-xml"},"referenced_works_count":10,"referenced_works":["https://openalex.org/W1977644847","https://openalex.org/W2010365323","https://openalex.org/W2305310052","https://openalex.org/W2740517611","https://openalex.org/W2791256869","https://openalex.org/W4285170326","https://openalex.org/W4315631732","https://openalex.org/W4389038781","https://openalex.org/W4394909481","https://openalex.org/W4402227810"],"related_works":["https://openalex.org/W4413756530","https://openalex.org/W7199048514","https://openalex.org/W4392916484","https://openalex.org/W4412480718","https://openalex.org/W3216206667","https://openalex.org/W7214905742","https://openalex.org/W4410707192","https://openalex.org/W4406471333","https://openalex.org/W7167160671","https://openalex.org/W4389181009"],"abstract_inverted_index":{"As":[0],"transforma\u00e7\u00f5es":[1],"urbanas":[2],"e":[3,17,72,88,94,114,150,163],"tecnol\u00f3gicas":[4],"do":[5,15,144],"s\u00e9culo":[6],"XXI":[7],"demandam":[8],"modelos":[9],"educativos":[10],"que":[11,101,131],"superem":[12],"a":[13,48,118,124,132,141,154],"fragmenta\u00e7\u00e3o":[14],"conhecimento":[16],"dialoguem":[18],"com":[19,67],"problemas":[20],"reais.":[21],"Nesse":[22],"cen\u00e1rio,":[23],"o":[24,57,102],"conceito":[25],"de":[26,37,92,95,109,120],"smart":[27,60,135],"cities":[28,61,136],"(Cidades":[29],"Inteligentes)":[30],"emerge":[31],"n\u00e3o":[32],"apenas":[33],"como":[34,42,54,62,123],"um":[35,43,78],"modelo":[36],"gest\u00e3o":[38],"urbana,":[39],"mas":[40],"tamb\u00e9m":[41],"potente":[44],"eixo":[45],"integrador":[46],"para":[47,140,153],"educa\u00e7\u00e3o":[49],"contempor\u00e2nea.":[50],"Este":[51],"artigo":[52],"tem":[53],"objetivo":[55],"analisar":[56],"potencial":[58],"das":[59,107,134],"tema":[63,103],"interdisciplinar":[64],"no":[65,137],"ensino,":[66],"\u00eanfase":[68],"na":[69,82],"Educa\u00e7\u00e3o":[70],"Profissional":[71],"Tecnol\u00f3gica.":[73],"A":[74],"metodologia":[75],"consiste":[76],"em":[77,127],"ensaio":[79],"te\u00f3rico":[80],"fundamentado":[81],"literatura":[83],"recente":[84],"sobre":[85],"cidades":[86],"inteligentes":[87],"nas":[89],"teorias":[90],"pedag\u00f3gicas":[91],"interdisciplinaridade":[93],"aprendizagem":[96],"significativa.":[97],"Os":[98],"resultados":[99],"indicam":[100],"permite":[104],"articular":[105],"saberes":[106],"\u00e1reas":[108],"Computa\u00e7\u00e3o,":[110],"Administra\u00e7\u00e3o,":[111],"Meio":[112],"Ambiente":[113],"Ci\u00eancias":[115],"Humanas,":[116],"favorecendo":[117],"aplica\u00e7\u00e3o":[119],"metodologias":[121],"ativas,":[122],"Aprendizagem":[125],"Baseada":[126],"Projetos":[128],"(ABP).":[129],"Conclui-se":[130],"inser\u00e7\u00e3o":[133],"curr\u00edculo":[138],"contribui":[139],"forma\u00e7\u00e3o":[142],"integral":[143],"estudante,":[145],"desenvolvendo":[146],"compet\u00eancias":[147],"t\u00e9cnicas,":[148],"socioemocionais":[149],"cidad\u00e3s":[151],"essenciais":[152],"atua\u00e7\u00e3o":[155],"cr\u00edtica":[156],"diante":[157],"dos":[158],"desafios":[159],"da":[160,164],"transforma\u00e7\u00e3o":[161],"digital":[162],"sustentabilidade":[165],"urbana.":[166]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-13T13:42:25.865203","created_date":"2026-02-03T00:00:00"}
