{"id":"https://openalex.org/W7126007975","doi":null,"title":"Cr\u00e9ation en (r)\u00e9volution : les intelligences artificielles au d\u00e9fi de l'art","display_name":"Cr\u00e9ation en (r)\u00e9volution : les intelligences artificielles au d\u00e9fi de l'art","alternate_titles":[],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-12-22","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7126007975"},"language":"fr","primary_location":{"id":"pmh:oai:HAL:hal-05432909v1","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909","pdf_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909v1/document","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Minist\u00e8re de la Culture; Cycle des Hautes \u00c9tudes de la Culture (CHEC). 2025","raw_type":"info:eu-repo/semantics/report"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W7126007975"],"child_works_count":0,"type":"report","is_traditional":false,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909v1/document","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5091102068","display_name":"Flavien Bazenet","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3181-9516","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3181-9516"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I12356871","display_name":"T\u00e9l\u00e9com Paris","ror":"https://ror.org/01naq7912","country_code":"FR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I12356871","https://openalex.org/I205703379","https://openalex.org/I4210145102"]},{"id":"https://openalex.org/I4387152369","display_name":"Laboratoire en Innovation, Technologies, Economie et Management","ror":"https://ror.org/04d5x5x34","country_code":"FR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I205703379","https://openalex.org/I277688954","https://openalex.org/I4387152369","https://openalex.org/I4387153326","https://openalex.org/I88467170"]},{"id":"https://openalex.org/I4387153326","display_name":"Institut Mines-T\u00e9l\u00e9com Business School","ror":"https://ror.org/00nsf1h45","country_code":"FR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I205703379","https://openalex.org/I4387153326"]},{"id":"https://openalex.org/I4405252462","display_name":"Centre d\u2019\u00c9conomie et de D\u00e9cision Publique (CEDP)","ror":"https://ror.org/02yv0b554","country_code":"FR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I12356871","https://openalex.org/I1294671590","https://openalex.org/I142476485","https://openalex.org/I190752583","https://openalex.org/I205703379","https://openalex.org/I2746051580","https://openalex.org/I4210145102","https://openalex.org/I4405252462","https://openalex.org/I4405258429","https://openalex.org/I70768539"]},{"id":"https://openalex.org/I4405258429","display_name":"Institut Interdisciplinaire de l'Innovation","ror":"https://ror.org/00mz87608","country_code":"FR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I12356871","https://openalex.org/I1294671590","https://openalex.org/I142476485","https://openalex.org/I190752583","https://openalex.org/I205703379","https://openalex.org/I2746051580","https://openalex.org/I4210145102","https://openalex.org/I4405258429","https://openalex.org/I70768539"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Bazenet, Flavien","raw_affiliation_strings":["I3 SES - Institut interdisciplinaire de l\u2019innovation de Telecom Paris (T\u00e9l\u00e9com Paris 19 Place Marguerite Perey 91120 PALAISEAU - France)","IMT-BS - MMS - D\u00e9partement Management, Marketing et Strat\u00e9gie (9, rue Charles Fourier - 91011 Evry Cedex - France)","LITEM - Laboratoire en Innovation, Technologies, Economie et Management (EA 7363) (9 rue Charles Fourier, 91011 Evry Cedex - France)","SES - D\u00e9partement Sciences Economiques et Sociales (T\u00e9l\u00e9com Paris 19 Place Marguerite Perey 91120 PALAISEAU - France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"I3 SES - Institut interdisciplinaire de l\u2019innovation de Telecom Paris (T\u00e9l\u00e9com Paris 19 Place Marguerite Perey 91120 PALAISEAU - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I12356871","https://openalex.org/I4405252462","https://openalex.org/I4405258429"]},{"raw_affiliation_string":"IMT-BS - MMS - D\u00e9partement Management, Marketing et Strat\u00e9gie (9, rue Charles Fourier - 91011 Evry Cedex - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I4387153326"]},{"raw_affiliation_string":"LITEM - Laboratoire en Innovation, Technologies, Economie et Management (EA 7363) (9 rue Charles Fourier, 91011 Evry Cedex - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I4387152369"]},{"raw_affiliation_string":"SES - D\u00e9partement Sciences Economiques et Sociales (T\u00e9l\u00e9com Paris 19 Place Marguerite Perey 91120 PALAISEAU - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I12356871"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5005560276","display_name":"Herv\u00e9 Colinmaire","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Colinmaire, Herv\u00e9","raw_affiliation_strings":["IG\u00c9SR (France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IG\u00c9SR (France)","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124057182","display_name":"El\u00e9onore Holtzer","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Holtzer, El\u00e9onore","raw_affiliation_strings":["UDAP 54 - Unit\u00e9 D\u00e9partementale de l'Architecture et du Patrimoine de Meurthe-et-Moselle (France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UDAP 54 - Unit\u00e9 D\u00e9partementale de l'Architecture et du Patrimoine de Meurthe-et-Moselle (France)","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124070977","display_name":"Igor Primault","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I1298017689","display_name":"Cit\u00e9 des Sciences et de l'Industrie","ror":"https://ror.org/02ng1r361","country_code":"FR","type":"archive","lineage":["https://openalex.org/I1298017689"]},{"id":"https://openalex.org/I4405260268","display_name":"Universcience","ror":"https://ror.org/03gfzce48","country_code":"FR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405260268"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Primault, Igor","raw_affiliation_strings":["Universcience (Cit\u00e9 des sciences et de l'industrie, 30 avenue Corentin-Cariou, 75930 Paris Cedex 19 - France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universcience (Cit\u00e9 des sciences et de l'industrie, 30 avenue Corentin-Cariou, 75930 Paris Cedex 19 - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I1298017689","https://openalex.org/I4405260268"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5124089640","display_name":"Astrid Reymond","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Reymond, Astrid","raw_affiliation_strings":["Fesac - F\u00e9d\u00e9ration des Entreprises du Spectacle vivant, de la Musique, de l'Audiovisuel et du Cin\u00e9ma (France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Fesac - F\u00e9d\u00e9ration des Entreprises du Spectacle vivant, de la Musique, de l'Audiovisuel et du Cin\u00e9ma (France)","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5124108560","display_name":"Anne-Sophie Steinlein","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Steinlein, Anne-Sophie","raw_affiliation_strings":["YouScribe (France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"YouScribe (France)","institution_ids":[]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":7,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14002","display_name":"Art, Technology, and Culture","score":0.8827999830245972,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1213","display_name":"Visual Arts and Performing Arts"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14002","display_name":"Art, Technology, and Culture","score":0.8827999830245972,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1213","display_name":"Visual Arts and Performing Arts"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.03689999878406525,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14254","display_name":"Digital Media and Visual Art","score":0.01860000006854534,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1704","display_name":"Computer Graphics and Computer-Aided Design"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-ai","display_name":"generative AI","score":0.9900000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/artistic-creation","display_name":"artistic creation","score":0.7870000004768372},{"id":"https://openalex.org/keywords/creative-process","display_name":"creative process","score":0.4490000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/role-of-the-artist","display_name":"role of the artist","score":0.9470000267028809},{"id":"https://openalex.org/keywords/art-training","display_name":"artistic training","score":0.5600000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-education","display_name":"cultural education","score":0.5649999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-ethics","display_name":"AI ethics","score":0.7089999914169312},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusiveness","display_name":"inclusivity","score":0.722000002861023},{"id":"https://openalex.org/keywords/responsibility","display_name":"responsibility","score":0.527999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-intentionality","display_name":"human intentionality","score":0.6520000100135803},{"id":"https://openalex.org/keywords/transmission-of-knowledge","display_name":"transmission of knowledge","score":0.8560000061988831},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-policy","display_name":"cultural policy","score":0.5669999718666077},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-diversity","display_name":"cultural diversity","score":0.32499998807907104}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.40400001406669617},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.35100001096725464},{"id":"https://openalex.org/C2779182362","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17126187","display_name":"Session (web analytics)","level":2,"score":0.27549999952316284},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.2393999993801117},{"id":"https://openalex.org/C168167062","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1117970","display_name":"Component (thermodynamics)","level":2,"score":0.23890000581741333},{"id":"https://openalex.org/C25343380","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q277521","display_name":"Relation (database)","level":2,"score":0.22380000352859497},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.22179999947547913},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.218299999833107},{"id":"https://openalex.org/C2777212361","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5127848","display_name":"Class (philosophy)","level":2,"score":0.21690000593662262},{"id":"https://openalex.org/C177264268","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1514741","display_name":"Set (abstract data type)","level":2,"score":0.21410000324249268}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:HAL:hal-05432909v1","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909","pdf_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909v1/document","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Minist\u00e8re de la Culture; Cycle des Hautes \u00c9tudes de la Culture (CHEC). 2025","raw_type":"info:eu-repo/semantics/report"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:HAL:hal-05432909v1","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909","pdf_url":"https://cnrs.hal.science/hal-05432909v1/document","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Minist\u00e8re de la Culture; Cycle des Hautes \u00c9tudes de la Culture (CHEC). 2025","raw_type":"info:eu-repo/semantics/report"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7126007975.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7126007975.grobid-xml"},"referenced_works_count":73,"referenced_works":["https://openalex.org/W34177454","https://openalex.org/W2917855746","https://openalex.org/W2963820570","https://openalex.org/W3042197823","https://openalex.org/W3044960932","https://openalex.org/W3140088522","https://openalex.org/W3161862551","https://openalex.org/W3175025128","https://openalex.org/W3185451263","https://openalex.org/W3199232539","https://openalex.org/W3203514899","https://openalex.org/W3208859416","https://openalex.org/W3217179336","https://openalex.org/W4224273482","https://openalex.org/W4225412871","https://openalex.org/W4250288308","https://openalex.org/W4255914782","https://openalex.org/W4291018439","https://openalex.org/W4315498184","https://openalex.org/W4316135693","https://openalex.org/W4321203765","https://openalex.org/W4364378111","https://openalex.org/W4366597496","https://openalex.org/W4378373043","https://openalex.org/W4378745958","https://openalex.org/W4379538558","https://openalex.org/W4379933478","https://openalex.org/W4381252082","https://openalex.org/W4382651942","https://openalex.org/W4382681924","https://openalex.org/W4382751226","https://openalex.org/W4383429689","https://openalex.org/W4386638865","https://openalex.org/W4387030594","https://openalex.org/W4387030600","https://openalex.org/W4387453630","https://openalex.org/W4388142912","https://openalex.org/W4388461244","https://openalex.org/W4388488349","https://openalex.org/W4389746540","https://openalex.org/W4391535821","https://openalex.org/W4391610497","https://openalex.org/W4391800303","https://openalex.org/W4392447866","https://openalex.org/W4392737489","https://openalex.org/W4392828253","https://openalex.org/W4393002006","https://openalex.org/W4393188496","https://openalex.org/W4396622564","https://openalex.org/W4396656097","https://openalex.org/W4396896417","https://openalex.org/W4398255359","https://openalex.org/W4399578582","https://openalex.org/W4399809828","https://openalex.org/W4401988281","https://openalex.org/W4405584900","https://openalex.org/W4405843683","https://openalex.org/W4406686240","https://openalex.org/W4406803762","https://openalex.org/W4406984555","https://openalex.org/W4408302972","https://openalex.org/W4408925021","https://openalex.org/W4409145280","https://openalex.org/W4409411453","https://openalex.org/W4409563883","https://openalex.org/W4410409085","https://openalex.org/W4410503893","https://openalex.org/W4410510252","https://openalex.org/W4410538968","https://openalex.org/W4417056183","https://openalex.org/W7017569638","https://openalex.org/W7151416481","https://openalex.org/W7223578664"],"related_works":["https://openalex.org/W7215021615","https://openalex.org/W7163798844","https://openalex.org/W7163038890","https://openalex.org/W7060919846","https://openalex.org/W7125958862","https://openalex.org/W7038887209","https://openalex.org/W4399255676","https://openalex.org/W7117990850","https://openalex.org/W7213574781","https://openalex.org/W7168067753"],"abstract_inverted_index":{"Comment":[0],"les":[1,20,22,28,40,66,83,90,148,175,203,219,235,310,321,379,399,403,444,562,579,581,606,626,631,663,760,764],"professionnels":[2],"de":[3,33,35,43,53,92,94,97,105,142,150,163,210,225,240,257,262,265,296,301,323,354,361,419,450,456,473,477,487,494,515,523,540,542,556,566,571,573,598,628,661,679,681,689,695,701,730,746,752],"la":[4,25,44,51,56,61,143,157,164,190,230,283,332,349,365,375,464,543,596,617,644,651,654,690,696,702,711,717],"culture":[5,749],"per\u00e7oivent-ils":[6],"l\u2019essor":[7,151],"des":[8,59,63,99,115,152,166,168,171,192,194,197,216,325,345,359,430,436,471,506,568,592,601,614,621,634,669,673,714,719,726],"IA":[9,217,307,316,380,400,530,715,734],"g\u00e9n\u00e9ratives,":[10],"et":[11,27,65,74,96,124,129,170,196,222,233,239,264,268,308,337,352,374,417,439,476,493,528,550,570,616,630,637,653,694,716,729,756],"quelles":[12],"adaptations":[13],"envisagent-ils":[14],"face":[15],"\u00e0":[16,78,188,199,319,344,434,459,514,520,537,584,595,620,656,722,739],"leurs":[17],"effets":[18,149],"sur":[19,156,218,250,348,443,463,503],"m\u00e9tiers,":[21],"pratiques":[23,195],"cr\u00e9atives,":[24,603],"formation":[26,231,703],"cadres":[29,266],"\u00e9thiques":[30],"?":[31],"Au-del\u00e0":[32],"l\u2019introduction":[34],"nouveaux":[36,420],"outils,":[37,193,384,431,517],"ce":[38,145,452],"sont":[39,109,381],"rep\u00e8res":[41],"m\u00eames":[42],"cr\u00e9ation":[45,158,335,338,341,366,645],"qui":[46,508],"se":[47,108,468,737],"trouvent":[48],"interrog\u00e9s":[49],":":[50,743],"place":[52],"l\u2019intention":[54],"humaine,":[55],"reconnaissance":[57],"symbolique":[58,652],"\u0153uvres,":[60],"transmission":[62],"savoirs":[64],"\u00e9quilibres":[67],"\u00e9conomiques":[68],"du":[69,121,177,181,285,292,313,328,448,658,692],"secteur.Un":[70],"enjeu":[71,136],"culturel,":[72],"artistique":[73,232,393,668],"soci\u00e9tal":[75],"majeur":[76],"Diffus\u00e9es":[77],"grande":[79],"\u00e9chelle":[80],"depuis":[81],"2022,":[82],"intelligences":[84,153,184],"artificielles":[85,154,185],"g\u00e9n\u00e9ratives":[86,155,317,401,531],"ont":[87],"profond\u00e9ment":[88],"modifi\u00e9":[89],"conditions":[91],"production,":[93],"diffusion":[95],"r\u00e9ception":[98],"\u0153uvres.":[100],"Longtemps":[101],"confin\u00e9es":[102],"aux":[103,733],"laboratoires":[104],"recherche,":[106],"elles":[107],"impos\u00e9es":[110],"en":[111,160,205,406,479,545,604],"quelques":[112],"ann\u00e9es":[113],"comme":[114,383],"outils":[116],"largement":[117],"accessibles,":[118],"affectant":[119],"l\u2019ensemble":[120],"champ":[122],"culturel":[123,137],"artistique.":[125,698],"Leur":[126],"d\u00e9veloppement":[127],"rapide":[128,351],"leur":[130,227,424],"adoption":[131],"massive":[132],"constituent":[133],"d\u00e9sormais":[134],"un":[135,440,677,740],"majeur.Commandit\u00e9":[138],"par":[139,174,306,358,672],"le":[140,223,246,454,504,586,684],"minist\u00e8re":[141],"Culture,":[144],"rapport":[146,207,247,286,293,314,329,560,685],"analyse":[147],"artistique,":[159],"tenant":[161],"compte":[162],"diversit\u00e9":[165],"technologies,":[167],"usages":[169,346],"positionnements":[172],"exprim\u00e9s":[173],"acteurs":[176,590,622],"secteur.":[178],"Le":[179,559,708],"choix":[180],"pluriel":[182],"\u00ab":[183,609],"\u00bb":[186],"vise":[187],"refl\u00e9ter":[189],"pluralit\u00e9":[191],"imaginaires":[198],"l\u2019\u0153uvre.Comprendre,":[200],"encadrer,":[201],"accompagner":[202],"mutations":[204],"coursLe":[206],"s\u2019articule":[208],"autour":[209],"trois":[211,297],"axes":[212],"principaux":[213],":-":[214],"l\u2019impact":[215],"processus":[220,322,404],"cr\u00e9atifs":[221,405],"r\u00f4le":[224,449,455],"l\u2019artiste,-":[226],"int\u00e9gration":[228],"dans":[229,282,290,331,377,578],"culturelle,-":[234],"enjeux":[236],"d\u2019\u00e9thique,":[237],"d\u2019inclusivit\u00e9":[238],"responsabilit\u00e9":[241,638,697],"qu\u2019elles":[242],"soul\u00e8vent.Dans":[243],"son":[244],"approche,":[245],"s\u2019est":[248],"appuy\u00e9":[249],"une":[251,254,269,369,428,432,521,538,640,748],"veille":[252],"acad\u00e9mique,":[253],"\u00e9tude":[255],"qualitative":[256],"dix-huit":[258],"entretiens":[259,395],"aupr\u00e8s":[260],"d\u2019artistes,":[261],"chercheurs":[263],"culturels,":[267],"d\u00e9marche":[270,667],"exp\u00e9rimentale":[271],"int\u00e9grant":[272],"l\u2019usage":[273],"direct":[274],"d\u2019outils":[275],"g\u00e9n\u00e9ratifs":[276],"(Midjourney,":[277],"ChatGPT,":[278],"Suno,":[279],"D-ID,":[280],"etc.)":[281],"production":[284,350],"lui-m\u00eame.,":[287],"mais":[288],"aussi":[289],"l\u2019illustration":[291],"au":[294,389,533],"travers":[295],"supports":[298],"\u2013":[299],"pi\u00e8ce":[300],"th\u00e9atre,":[302],"poadcasts,":[303],"chansons-":[304],"cr\u00e9e":[305,725],"reprenant":[309],"diff\u00e9rents":[311],"chapitres":[312],".Les":[315],"invitent":[318],"repenser":[320],"cr\u00e9ationL\u2019un":[324],"apports":[326],"structurants":[327],"r\u00e9side":[330],"distinction":[333],"entre":[334,372,710],"automatis\u00e9e":[336,342],"augment\u00e9e.":[339],"La":[340,612,699],"renvoie":[343],"centr\u00e9s":[347],"standardis\u00e9e":[353],"contenus,":[355],"principalement":[356],"guid\u00e9s":[357],"logiques":[360],"productivit\u00e9.":[362],"\u00c0":[363],"l\u2019inverse,":[364],"augment\u00e9e":[367],"d\u00e9signe":[368],"coop\u00e9ration":[370],"r\u00e9flexive":[371],"l\u2019humain":[373],"machine,":[376],"laquelle":[378],"mobilis\u00e9es":[382],"m\u00e9diums":[385],"ou":[386],"sources":[387],"d\u2019inspiration":[388],"service":[390],"d\u2019une":[391,501,666],"intention":[392],"affirm\u00e9e.Les":[394],"men\u00e9s":[396],"montrent":[397],"que":[398,762],"transforment":[402],"profondeur.":[407],"Elles":[408],"peuvent":[409,510],"faciliter":[410],"l\u2019exploration":[411],"formelle,":[412],"acc\u00e9l\u00e9rer":[413],"certaines":[414,547,574],"\u00e9tapes":[415],"techniques":[416,549],"ouvrir":[418],"espaces":[421],"d\u2019exp\u00e9rimentation.":[422],"Toutefois,":[423,552],"usage":[425],"pertinent":[426],"suppose":[427],"ma\u00eetrise":[429],"capacit\u00e9":[433,655,718],"formuler":[435],"consignes":[437],"pr\u00e9cises":[438],"regard":[441],"critique":[442],"r\u00e9sultats":[445],"produits.Une":[446],"\u00e9volution":[447,499],"l\u2019artisteDans":[451],"contexte,":[453],"l\u2019artiste":[457],"tend":[458],"\u00e9voluer.":[460],"Moins":[461],"centr\u00e9":[462],"seule":[465],"fabrication,":[466],"il":[467,744],"d\u00e9place":[469],"vers":[470],"fonctions":[472],"s\u00e9lection,":[474],"d\u2019orientation":[475],"mise":[478],"sens.":[480],"L\u2019artiste":[481],"devient":[482],"curateur,":[483],"prescripteur,":[484],"parfois":[485],"concepteur":[486],"ses":[488,496],"propres":[489],"dispositifs,":[490],"capable":[491],"d\u2019expliquer":[492],"justifier":[495],"choix.":[497],"Cette":[498],"s\u2019accompagne":[500,555],"r\u00e9flexion":[502],"statut":[505],"IA,":[507],"ne":[509,735],"\u00eatre":[511],"r\u00e9duites":[512],"ni":[513,518],"simples":[516],"assimil\u00e9es":[519],"forme":[522],"cr\u00e9ativit\u00e9":[524],"humaine":[525,636],"autonome.D\u00e9mocratisation,":[526],"tensions":[527,557],"risquesLes":[529],"semblent,":[532],"premier":[534],"abord,":[535],"r\u00e9pondre":[536],"promesse":[539],"d\u00e9mocratisation":[541],"cr\u00e9ation,":[544,754],"abaissant":[546],"barri\u00e8res":[548],"\u00e9conomiques.":[551],"cette":[553],"ouverture":[554],"fortes.":[558],"souligne":[561,686],"risques":[563,632],"d\u2019uniformisation":[564],"esth\u00e9tique,":[565],"saturation":[567],"contenus":[569,670],"d\u00e9valorisation":[572],"comp\u00e9tences":[575],"artistiques,":[576],"notamment":[577],"m\u00e9tiers":[580],"plus":[582],"expos\u00e9s":[583],"l\u2019automatisation.Sur":[585],"plan":[587],"\u00e9conomique,":[588],"plusieurs":[589],"expriment":[591],"inqui\u00e9tudes":[593],"quant":[594],"fragilisation":[597],"segments":[599],"entiers":[600],"professions":[602],"particulier":[605],"t\u00e2ches":[607],"dites":[608],"alimentaires":[610],"\u00bb.":[611],"concentration":[613],"plateformes":[615],"d\u00e9pendance":[618],"accrue":[619],"priv\u00e9s":[623],"renforcent":[624],"\u00e9galement":[625],"asym\u00e9tries":[627],"pouvoir":[629],"d\u2019homog\u00e9n\u00e9isation":[633],"repr\u00e9sentations.Cr\u00e9ation":[635],"artistiquePour":[639],"majorit\u00e9":[641],"d\u2019acteurs":[642],"interrog\u00e9s,":[643],"demeure":[646],"fondamentalement":[647],"humaine.":[648],"L\u2019intention,":[649],"l\u2019\u00e9motion,":[650],"produire":[657],"sens":[659],"continuent":[660],"distinguer":[662,753],"\u0153uvres":[664],"issues":[665],"g\u00e9n\u00e9r\u00e9s":[671],"syst\u00e8mes":[674,720],"probabilistes.":[675],"Dans":[676],"contexte":[678],"prolif\u00e9ration":[680],"productions":[682],"automatis\u00e9es,":[683],"l\u2019importance":[687],"croissante":[688],"d\u00e9marche,":[691],"r\u00e9cit":[693],"question":[700],"appara\u00eet":[704],"d\u00e8s":[705],"lors":[706],"centrale.":[707],"d\u00e9calage":[709],"rapidit\u00e9":[712],"d\u2019\u00e9volution":[713],"\u00e9ducatifs":[721],"s\u2019y":[723],"adapter":[724],"in\u00e9galit\u00e9s":[727],"d\u2019acc\u00e8s":[728],"comp\u00e9tences.":[731],"Former":[732],"peut":[736],"limiter":[738],"apprentissage":[741],"technique":[742],"s\u2019agit":[745],"d\u00e9velopper":[747],"critique,":[750],"permettant":[751],"g\u00e9n\u00e9ration":[755],"manipulation,":[757],"tant":[758],"pour":[759,763],"cr\u00e9ateurs":[761],"publics.":[765]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W7126007975","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2026-01-29T00:00:00"}
