{"id":"https://openalex.org/W7119786507","doi":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","title":"Pengelompokan Tingkat Keaktifan Siswa dalam Mengikuti Proses Belajar di SMA Negeri 2 Tilamuta Menggunakan Metode K-Means Clustering","display_name":"Pengelompokan Tingkat Keaktifan Siswa dalam Mengikuti Proses Belajar di SMA Negeri 2 Tilamuta Menggunakan Metode K-Means Clustering","publication_year":2025,"publication_date":"2025-10-14","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W7119786507","doi":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.32672/jnkti.v8i5.9829","doi":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","pdf_url":"https://ojs.serambimekkah.ac.id/jnkti/article/download/9829/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210184082","display_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","issn_l":"2620-8342","issn":["2620-8342","2621-3052"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210112611","host_organization_name":"Universitas Serambi Mekkah","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210112611"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://ojs.serambimekkah.ac.id/jnkti/article/download/9829/pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5122615383","display_name":"Muh Faisal","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Muh Faisal","raw_affiliation_strings":["ITB Ichsan Boalemo"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"ITB Ichsan Boalemo","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5026658870","display_name":"Hamsir Saleh","orcid":"https://orcid.org/0009-0006-8140-9570","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0006-8140-9570"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Hamsir Saleh","raw_affiliation_strings":["ITB Ichsan Boalemo"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"ITB Ichsan Boalemo","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5095966800","display_name":"Rahmat Thaib","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rahmat Thaib","raw_affiliation_strings":["Universitas Pohuwato"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pohuwato","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5122438137","display_name":"Ismail Tolotu","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ismail Tolotu","raw_affiliation_strings":["Universitas Pohuwato"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universitas Pohuwato","institution_ids":[]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"8","issue":"5","first_page":"2643","last_page":"2648"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11122","display_name":"Online Learning and Analytics","score":0.551800012588501,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11122","display_name":"Online Learning and Analytics","score":0.551800012588501,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13373","display_name":"Data Mining and Machine Learning Applications","score":0.4456000030040741,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13559","display_name":"Edcuational Technology Systems","score":0.0005000000237487257,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/student-engagement","display_name":"student engagement","score":0.6930000185966492},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-participation","display_name":"student participation","score":0.5699999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-grouping","display_name":"student grouping","score":0.5440000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/learning-process","display_name":"learning process","score":0.4449999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/secondary-school-students","display_name":"high school students","score":0.6549999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/classroom-discussion-participation","display_name":"classroom discussion participation","score":0.44200000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/group-work","display_name":"group work","score":0.38100001215934753},{"id":"https://openalex.org/keywords/topic-interest","display_name":"topic interest","score":0.6740000247955322},{"id":"https://openalex.org/keywords/differentiated-learning-strategies","display_name":"differentiated learning strategies","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/machine-learning-in-education","display_name":"machine learning in education","score":0.671999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-data-analysis","display_name":"educational data analysis","score":0.6909999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-curiosity","display_name":"student curiosity","score":0.3109999895095825}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.5498999953269958},{"id":"https://openalex.org/C73555534","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q622825","display_name":"Cluster analysis","level":2,"score":0.46129998564720154},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4239000082015991},{"id":"https://openalex.org/C164866538","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q367351","display_name":"Cluster (spacecraft)","level":2,"score":0.3619000017642975},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.36090001463890076},{"id":"https://openalex.org/C146599234","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q511093","display_name":"Centroid","level":2,"score":0.35749998688697815},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.31369999051094055},{"id":"https://openalex.org/C33923547","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q395","display_name":"Mathematics","level":0,"score":0.2563000023365021},{"id":"https://openalex.org/C58640448","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42515","display_name":"Cartography","level":1,"score":0.2531999945640564},{"id":"https://openalex.org/C92209122","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q16937537","display_name":"Informatics engineering","level":2,"score":0.17870000004768372}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.32672/jnkti.v8i5.9829","doi":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","pdf_url":"https://ojs.serambimekkah.ac.id/jnkti/article/download/9829/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210184082","display_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","issn_l":"2620-8342","issn":["2620-8342","2621-3052"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210112611","host_organization_name":"Universitas Serambi Mekkah","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210112611"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.32672/jnkti.v8i5.9829","doi":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.32672/jnkti.v8i5.9829","pdf_url":"https://ojs.serambimekkah.ac.id/jnkti/article/download/9829/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210184082","display_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","issn_l":"2620-8342","issn":["2620-8342","2621-3052"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210112611","host_organization_name":"Universitas Serambi Mekkah","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210112611"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Nasional Komputasi dan Teknologi Informasi (JNKTI)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9901999831199646,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W7119786507.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W7119786507.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4281552672","https://openalex.org/W3145091002","https://openalex.org/W4406870850","https://openalex.org/W7204527275","https://openalex.org/W7167092496","https://openalex.org/W6995735675","https://openalex.org/W4401707902","https://openalex.org/W4312815796","https://openalex.org/W4416336338","https://openalex.org/W2896121791"],"abstract_inverted_index":{"Abstrak":[0],"-":[1,219],"K-Means":[2,205],"clustering":[3,188,221,226,387,409],"adalaha":[4],"salah":[5],"satu":[6],"metode":[7,73,186],"pengelompokan":[8,207],"data":[9,15,26,33,49,215,225,240,269,313,415,441],"yang":[10,44,89,111,178],"sering":[11],"digunakan":[12,75,90],"dalam":[13,34,84,97,104,149,168,202],"analisis":[14,143,193,214],"berbasis":[16],"pembelajaran":[17,98,177],"mesin":[18],"(machine":[19],"learning).":[20],"Metode":[21],"ini":[22,74,165],"bertujuan":[23],"untuk":[24,76,181,192],"membagi":[25],"kedalam":[27,52,130],"beberapa":[28,154],"cluster":[29,43,53,60,150,159,280],"berdasarkan":[30,54,79],"kemiripan":[31],"antar":[32],"ruang":[35],"multidimensi.":[36],"Prose":[37],"k-means":[38,125,187,252,338,408,432],"dimulai":[39],"dengan":[40],"menentukan":[41],"jumlah":[42],"diinginkan,":[45],"lalu":[46],"algoritma":[47],"mengelompokan":[48,77],"secra":[50],"iteratif":[51],"jarak":[55],"terdekat":[56],"ke":[57],"titik":[58],"pusat":[59],"(centroid),":[61],"hingga":[62],"posisi":[63],"centroid":[64],"stabil":[65],"dan":[66,100,118,138,161,174,216],"ada":[67],"perubahan":[68],"signifikan.":[69],"Dalam":[70],"konteks":[71],"pendidikan,":[72],"siswa":[78,127,155,173],"tingkat":[80,171,209],"keaktifan":[81],"mereka":[82],"di":[83,158,212],"kelas":[85],"atau":[86],"pembelajaran.":[87],"Data":[88],"meliputi":[91],"berbagai":[92],"indikator":[93],"keaktifan,":[94],"seperti":[95,133],"partisipasi":[96,172],"(diskusi":[99],"tanya":[101],"jawab),":[102],"keterlibatan":[103],"pengerjaan":[105],"tugas":[106],"kelompok,":[107],"pemahaman":[108],"terhadap":[109],"materi":[110],"diberikan,":[112],"ketertarikan":[113,120],"pada":[114,121],"guru":[115,167],"bidang":[116],"studi,":[117],"juga":[119,196],"mata":[122],"pelajaran.":[123],"Dengan":[124,184],"clustering,":[126,339],"dapat":[128,197],"dikelompokan":[129],"3":[131],"kategori":[132],"kelompok":[134],"sangat":[135,162],"aktif,":[136,152,160],"aktif":[137],"tidak":[139,151,189],"aktif.":[140,163],"Berdasarkan":[141],"hasil":[142],"menunjukan":[144],"bahwa":[145],"sebagian":[146],"vesarsiswa":[147],"berada":[148],"sementara":[153],"lainnya":[156],"tersebar":[157],"Pengelompokan":[164],"membantu":[166],"memahami":[169],"variasi":[170],"merancang":[175],"strategi":[176],"lebih":[179],"efektif":[180],"setiap":[182],"kelompok.":[183],"demikian,":[185],"hanya":[190],"berguna":[191],"data,":[194],"tetapi":[195],"diimplementasikan":[198],"sebagai":[199],"alat":[200],"pendukung":[201],"pembelajaran.Kata":[203],"Kunci:":[204],"Clustering;":[206],"siswa;":[208],"keaktifan;":[210],"Pembelajaran":[211],"kelas;":[213],"pendidikan;":[217],"Abstract":[218],"K-means":[220],"is":[222,410],"a":[223,248,371,423],"popular":[224],"method":[227,236,298],"used":[228,314],"in":[229,247,323,331,394,426],"statistical":[230],"analysis":[231,356,416],"and":[232,287,334,352,382,397],"machine":[233],"learning.":[234],"This":[235,386],"aims":[237],"to":[238,277,302,404],"partition":[239],"into":[241,271,343,365],"several":[242,344],"clusters":[243,261,272],"based":[244,273,305],"on":[245,274,306],"similarities":[246],"multidimensional":[249],"space.":[250],"The":[251,312,355],"process":[253],"starts":[254],"by":[255],"determining":[256],"the":[257,265,278,284,293,325,360,366,379,392],"desired":[258],"number":[259,326,373],"of":[260,295,309,318,327,362,374],"(k),":[262],"after":[263],"which":[264],"algorithm":[266],"iteratively":[267],"groups":[268],"points":[270],"their":[275,307],"proximity":[276],"nearest":[279],"centroid,":[281],"continuing":[282],"until":[283],"centroids":[285],"stabilize":[286],"no":[288],"significant":[289],"changes":[290],"occur.":[291],"In":[292],"context":[294],"education,":[296],"this":[297],"can":[299,418],"be":[300,420],"applied":[301],"group":[303,332],"students":[304,340,363,375],"level":[308],"classroom":[310,438],"engagement.":[311],"includes":[315],"various":[316],"indicators":[317],"engagement,":[319],"such":[320],"as":[321,422],"participation":[322,396],"discussions,":[324],"questions":[328],"asked,":[329],"involvement":[330],"tasks,":[333],"attendance":[335],"rates.":[336],"Using":[337],"are":[341,376],"categorized":[342],"groups,":[345],"including":[346],"highly":[347,380],"active,":[348,349,351],"moderately":[350,367],"less":[353,383],"active.":[354],"results":[357],"show":[358],"that":[359],"majority":[361],"fall":[364],"active":[368,381,384],"cluster,":[369],"while":[370],"smaller":[372],"distributed":[377],"across":[378],"clusters.":[385],"helps":[388],"teachers":[389],"better":[390],"understand":[391],"variations":[393],"student":[395,434],"design":[398],"more":[399,428],"effective":[400],"instructional":[401],"strategies":[402],"tailored":[403],"each":[405],"group.":[406],"Thus,":[407],"not":[411],"only":[412],"useful":[413],"for":[414],"but":[417],"also":[419],"implemented":[421],"supportive":[424],"tool":[425],"crafting":[427],"targeted":[429],"educational":[430,440],"planning.Keywords:":[431],"clustering;":[433,435],"engagement":[436],"levels;":[437],"learning;":[439],"analysis;":[442]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-10-28T10:33:24.094632","created_date":"2026-01-10T00:00:00"}
