{"id":"https://openalex.org/W6992473671","doi":null,"title":"Le tournant ontologique \u00e0 l'\u00e8re de l'anthropoc\u00e8ne : analyse critique des conceptions n\u00e9omat\u00e9rialistes de l'agentivit\u00e9","display_name":"Le tournant ontologique \u00e0 l'\u00e8re de l'anthropoc\u00e8ne : analyse critique des conceptions n\u00e9omat\u00e9rialistes de l'agentivit\u00e9","alternate_titles":[],"publication_year":2024,"publication_date":"2024-07-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W6992473671"},"language":"fr","primary_location":{"id":"pmh:oai:archipel.uqam.ca:18024","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","pdf_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401005","display_name":"Archipel (Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210093668","host_organization_name":"Quebec Intensive Silviculture Network","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210093668"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"M\u00e9moire accept\u00e9"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W6992473671"],"child_works_count":0,"type":"dissertation","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5064105340","display_name":"Sari Lemable","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I159129438","display_name":"Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al","ror":"https://ror.org/002rjbv21","country_code":"CA","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I159129438","https://openalex.org/I49663120"]}],"countries":["CA"],"is_corresponding":true,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Lemable, Sari","raw_affiliation_strings":["D\u00e9partement de philosophie, Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"D\u00e9partement de philosophie, Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al","institution_ids":["https://openalex.org/I159129438"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5064105340"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I159129438"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":true,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10738","display_name":"Posthumanist Ethics and Activism","score":0.9940999746322632,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10738","display_name":"Posthumanist Ethics and Activism","score":0.9940999746322632,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12457","display_name":"Ecocriticism and Environmental Literature","score":0.00279999990016222,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1208","display_name":"Literature and Literary Theory"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12819","display_name":"Environmental Philosophy and Ethics","score":0.0010999999940395355,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2309","display_name":"Nature and Landscape Conservation"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/new-materialism","display_name":"new materialism","score":0.8840000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/material-agency","display_name":"material agency","score":0.8450000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/anthropocene","display_name":"Anthropocene","score":0.875},{"id":"https://openalex.org/keywords/ontological-turn","display_name":"ontological turn","score":0.7850000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/jane-bennett","display_name":"Jane Bennett","score":0.8059999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/karen-barad","display_name":"Karen Barad","score":0.996999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/enactivism","display_name":"enactivism","score":0.37599998712539673},{"id":"https://openalex.org/keywords/nature-culture-divide","display_name":"nature-culture divide","score":0.574999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/anthropocentrism","display_name":"anthropocentrism","score":0.8889999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/re-enchantment-of-nature","display_name":"re-enchantment of nature","score":0.7350000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/speculative-ontology","display_name":"speculative ontology","score":0.3779999911785126},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-exceptionalism","display_name":"human exceptionalism","score":0.5540000200271606},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-action","display_name":"sustainable action","score":0.3779999911785126}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.7067999839782715},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6801000237464905},{"id":"https://openalex.org/C2549261","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q43455","display_name":"Ethnology","level":1,"score":0.3476000130176544},{"id":"https://openalex.org/C2780668109","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192852","display_name":"Opposition (politics)","level":3,"score":0.3334999978542328},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.23309999704360962},{"id":"https://openalex.org/C3019832315","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5532355","display_name":"General interest","level":3,"score":0.22769999504089355},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.22100000083446503},{"id":"https://openalex.org/C7991579","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q17955","display_name":"Criticism","level":2,"score":0.2159000039100647},{"id":"https://openalex.org/C202889954","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1139554","display_name":"Subjectivity","level":2,"score":0.2078000009059906},{"id":"https://openalex.org/C110099512","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q59115","display_name":"Philosophy of science","level":2,"score":0.1843000054359436}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"pmh:oai:archipel.uqam.ca:18024","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","pdf_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401005","display_name":"Archipel (Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210093668","host_organization_name":"Quebec Intensive Silviculture Network","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210093668"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"M\u00e9moire accept\u00e9"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:archipel.uqam.ca:18024","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","pdf_url":"http://archipel.uqam.ca/18024/1/M18681.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401005","display_name":"Archipel (Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210093668","host_organization_name":"Quebec Intensive Silviculture Network","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210093668"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"M\u00e9moire accept\u00e9"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W6992473671.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W6992473671.grobid-xml"},"referenced_works_count":77,"referenced_works":["https://openalex.org/W349606379","https://openalex.org/W626436983","https://openalex.org/W755485714","https://openalex.org/W1513162255","https://openalex.org/W1963669838","https://openalex.org/W1983188187","https://openalex.org/W1985787775","https://openalex.org/W1996149054","https://openalex.org/W2048304655","https://openalex.org/W2062825947","https://openalex.org/W2098261852","https://openalex.org/W2107253749","https://openalex.org/W2135164979","https://openalex.org/W2153993378","https://openalex.org/W2154049737","https://openalex.org/W2168224793","https://openalex.org/W2171394826","https://openalex.org/W2285451681","https://openalex.org/W2299414748","https://openalex.org/W2313367143","https://openalex.org/W2320390678","https://openalex.org/W2338999040","https://openalex.org/W2371555590","https://openalex.org/W2463153149","https://openalex.org/W2471990804","https://openalex.org/W2476559208","https://openalex.org/W2487470370","https://openalex.org/W2620689453","https://openalex.org/W2623434736","https://openalex.org/W2750063814","https://openalex.org/W2758920478","https://openalex.org/W2767033819","https://openalex.org/W2788540914","https://openalex.org/W2795978022","https://openalex.org/W2804589324","https://openalex.org/W2888665456","https://openalex.org/W2892275004","https://openalex.org/W2896427418","https://openalex.org/W2902483258","https://openalex.org/W2907523730","https://openalex.org/W2913983368","https://openalex.org/W2918450217","https://openalex.org/W2923776599","https://openalex.org/W2953761228","https://openalex.org/W2963861205","https://openalex.org/W2969919572","https://openalex.org/W2974659794","https://openalex.org/W2990440428","https://openalex.org/W3022223518","https://openalex.org/W3024092599","https://openalex.org/W3037346965","https://openalex.org/W3040103763","https://openalex.org/W3041012864","https://openalex.org/W3083741633","https://openalex.org/W3119653985","https://openalex.org/W3131333838","https://openalex.org/W3146083582","https://openalex.org/W3163065189","https://openalex.org/W4207017369","https://openalex.org/W4232244634","https://openalex.org/W4233405593","https://openalex.org/W4234324072","https://openalex.org/W4235642477","https://openalex.org/W4243761327","https://openalex.org/W4244415112","https://openalex.org/W4247147451","https://openalex.org/W4284885725","https://openalex.org/W4293195299","https://openalex.org/W4301020190","https://openalex.org/W4321347788","https://openalex.org/W4366387806","https://openalex.org/W4380631458","https://openalex.org/W4383423961","https://openalex.org/W4385118605","https://openalex.org/W4388174267","https://openalex.org/W4393291803","https://openalex.org/W7030579622"],"related_works":["https://openalex.org/W7010793655","https://openalex.org/W4366387806","https://openalex.org/W4400410277","https://openalex.org/W7057776529","https://openalex.org/W7020290585","https://openalex.org/W4376988894","https://openalex.org/W7128560373","https://openalex.org/W4324044499","https://openalex.org/W6992507743","https://openalex.org/W4401557372"],"abstract_inverted_index":{"Le":[0,70],"n\u00e9omat\u00e9rialisme":[1,71,116,198,211,222,235],"part":[2],"du":[3,221,234,272],"constat":[4],"de":[5,16,24,52,62,66,87,91,106,120,125,142,155,163,169,194,197,203,216,260,263,266,274,278,290,293],"crises":[6,184],"multiples":[7],"\u2013":[8,13],"\u00e9cologique,":[9],"socio\u00e9conomique,":[10],"politique,":[11],"conceptuelle":[12],"\u00e0":[14,29,36,80,129,180,199,270,284],"l\u2019\u00e8re":[15],"l\u2019anthropoc\u00e8ne":[17],"et":[18,43,84,95,103,109,132,159,176,213,231,258,262,277,295,301,308],"applique":[19],"une":[20,49,57,118,153,192,252],"m\u00e9thode":[21],"sp\u00e9culative":[22],"afin":[23,55,171],"fournir":[25],"un":[26,140],"travail":[27,162,190,202,215,273],"conceptuel":[28],"port\u00e9e":[30],"ontologique.":[31],"Il":[32],"s\u2019agit":[33],"d\u2019un":[34],"projet":[35],"double":[37],"vocation":[38],"qui":[39,89,96,123,134,207],"associe":[40],"sp\u00e9culation":[41],"ontologique":[42],"objectifs":[44,233],"\u00e9thico-politiques":[45],":":[46,314],"on":[47],"adopte":[48],"conception":[50,119],"agentive":[51],"la":[53,81,92,110,143,181,248,264,267],"mati\u00e8re":[54],"d\u2019\u00e9veiller":[56],"sensibilit\u00e9":[58],"affective":[59],"dans":[60,74],"l\u2019espoir":[61],"nous":[63,250,282],"faire":[64,294],"agir":[65],"mani\u00e8re":[67],"plus":[68],"durable.":[69],"s\u2019inscrit":[72],"donc":[73],"l\u2019histoire":[75],"intellectuelle":[76],"occidentale":[77],"en":[78,112,226,297],"opposition":[79,100],"pens\u00e9e":[82],"binaire":[83],"au":[85],"mod\u00e8le":[86],"ma\u00eetrise":[88],"r\u00e9sultent":[90],"R\u00e9volution":[93],"scientifique":[94],"soutient":[97],"l\u2019id\u00e9e":[98],"d\u2019une":[99],"entre":[101,157],"nature":[102,158,265],"culture.":[104,160],"Afin":[105],"d\u00e9passer":[107],"l\u2019anthropocentrisme":[108],"croyance":[111],"l\u2019exceptionnalit\u00e9":[113],"humaine,":[114],"le":[115,127,135,201,210,214],"propose":[117,191],"l\u2019agentivit\u00e9":[121,170,245,261,291],"mat\u00e9rielle":[122],"permet":[124],"comprendre":[126],"monde":[128],"travers":[130,200],"l\u2019enchev\u00eatrement":[131],"l\u2019interd\u00e9pendance":[133],"caract\u00e9risent.":[136],"Ainsi":[137],"esp\u00e8re-t-on":[138],"r\u00e9aliser":[139],"r\u00e9enchantement":[141],"nature,":[144],"jadis":[145],"tenue":[146],"pour":[147,240],"\u00ab":[148],"morte":[149],"\u00bb,":[150],"tout":[151,236],"comme":[152,237],"compr\u00e9hension":[154],"l\u2019entrelacement":[156],"Ce":[161],"recherche":[164],"explore":[165],"les":[166,174,177,229,232,238,299,302,305],"conceptions":[167,255,289],"n\u00e9omat\u00e9rialistes":[168,256],"d\u2019en":[172],"\u00e9tudier":[173],"promesses":[175],"limites":[178,300],"face":[179],"multiplicit\u00e9":[182],"des":[183,254],"constat\u00e9es.":[185],"\u00c0":[186],"cette":[187],"fin,":[188],"ce":[189,286],"analyse":[193,253],"deux":[195],"types":[196],"Jane":[204,315],"Bennett":[205,275],"(2010),":[206],"repr\u00e9sente":[208],"ici":[209],"vitaliste,":[212],"Karen":[217,317],"Barad":[218,279],"(2007),":[219],"repr\u00e9sentatif":[220],"performatif.":[223],"Nous":[224],"explorons":[225],"premier":[227],"lieu":[228],"motivations":[230],"raisons":[239],"lesquelles":[241],"il":[242],"insiste":[243],"sur":[244,304],"mat\u00e9rielle.":[246],"Par":[247],"suite,":[249],"proposons":[251],"vitaliste":[257],"performative":[259],"mati\u00e8re,":[268],"notamment":[269],"partir":[271],"(2010)":[276],"(2007).":[280],"Finalement,":[281],"cherchons":[283],"exposer":[285],"que":[287],"ces":[288],"permettent":[292],"quelles":[296],"sont":[298],"difficult\u00e9s":[303],"plans":[306],"philosophique":[307],"\u00e9thico-politique.":[309],"\\n_____________________________________________________________________________":[310],"\\nMOTS-CL\u00c9S":[311],"DE":[312],"L\u2019AUTEUR":[313],"Bennett,":[316],"Barad,":[318],"n\u00e9omat\u00e9rialisme,":[319],"posthumanisme,":[320],"agentivit\u00e9":[321]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W6992473671","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-20T13:11:24.684918","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
