{"id":"https://openalex.org/W52831064","doi":"https://doi.org/10.35362/rie280960","title":"A pertin\u00eancia de abordagens CTS na educa\u00e7\u00e3o tecnol\u00f3gica","display_name":"A pertin\u00eancia de abordagens CTS na educa\u00e7\u00e3o tecnol\u00f3gica","alternate_titles":[],"publication_year":2002,"publication_date":"2002-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W52831064","doi":"https://doi.org/10.35362/rie280960","mag":"52831064"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.35362/rie280960","doi":"https://doi.org/10.35362/rie280960","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie280960","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W52831064"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.35362/rie280960","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5026888077","display_name":"Walter Ant\u00f4nio Bazzo","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0093-8229","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0093-8229"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Walter Antonio Bazzo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5026888077"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.7429,"has_fulltext":false,"cited_by_count":93,"citation_normalized_percentile":{"value":0.7604918,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":86,"max":100},"biblio":{"volume":"28","issue":null,"first_page":"83","last_page":"99"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13492","display_name":"Science, Technology, and Education in Latin America","score":0.288100004196167,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3317","display_name":"Demography"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13492","display_name":"Science, Technology, and Education in Latin America","score":0.288100004196167,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3317","display_name":"Demography"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14266","display_name":"Interdisciplinary Studies: Technology, Society, and Humanities","score":0.22709999978542328,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1207","display_name":"History and Philosophy of Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13682","display_name":"Engineering Education and Pedagogy","score":0.12839999794960022,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/science-technology-and-society","display_name":"science, technology and society","score":0.8240000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/technology-education","display_name":"technology education","score":0.7419999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/engineering-education","display_name":"engineering education","score":0.9610000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-reform","display_name":"curriculum reform","score":0.7139999866485596},{"id":"https://openalex.org/keywords/technology-teaching","display_name":"technology teaching","score":0.492000013589859},{"id":"https://openalex.org/keywords/engineering-teacher-training","display_name":"engineering teacher training","score":0.6629999876022339},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-aspects-of-technology","display_name":"social dimensions of technology","score":0.4909999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazil","display_name":"Brazil","score":0.5640000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/latin-america","display_name":"Latin America","score":0.9929999709129333}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7435331344604492},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4619244933128357},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.46094971895217896},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.37021559476852417}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.35362/rie280960","doi":"https://doi.org/10.35362/rie280960","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie280960","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:31cbeaeca63745c4af418e29226e99df","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/31cbeaeca63745c4af418e29226e99df","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n, Vol 28, Pp 83-99 (2002)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.35362/rie280960","doi":"https://doi.org/10.35362/rie280960","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie280960","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9235000014305115,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education"},{"score":0.7207000255584717,"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","display_name":"Industry, innovation and infrastructure"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W23836331","https://openalex.org/W1843146641","https://openalex.org/W2166792609","https://openalex.org/W3158461550","https://openalex.org/W6964969699","https://openalex.org/W1563067964","https://openalex.org/W4400220361","https://openalex.org/W7215177795","https://openalex.org/W2820004463","https://openalex.org/W7120378048"],"abstract_inverted_index":{"A":[0],"educa\u00e7\u00e3o":[1,238],"tecnol\u00f3gica,":[2],"ministrada":[3],"no":[4,75,78],"\u00e2mbito":[5],"universit\u00e1rio":[6],"e":[7,30,34,48,73,211],"em":[8,42,50,142,153,173,213,216,220],"particular":[9],"nas":[10,205],"carreiras":[11],"de":[12,89,107,111,178,184,194,207,223,225,227,235],"engenharia,":[13],"encontra-se":[14],"muito":[15],"ligada":[16],"a":[17,83,92,103,117,140,182,192],"enfoques":[18],"eminentemente":[19],"t\u00e9cnicos,":[20],"que":[21,37,115,143],"ignoram":[22],"as":[23,27,68],"influ\u00eancias":[24],"rec\u00edprocas":[25],"entre":[26,70,124],"trocas":[28],"sociais":[29],"os":[31,58,125],"desenvolvimentos":[32],"cient\u00edficos":[33],"tecnol\u00f3gicos.":[35],"Ainda":[36],"esta":[38,99],"quest\u00e3o":[39],"esteja":[40],"presente":[41],"muitos":[43],"dos":[44],"debates":[45],"na":[46,136,148],"atualidade":[47],"que,":[49],"alguns":[51,217],"pa\u00edses":[52],"como":[53,232],"Estados":[54],"Unidos,":[55],"Canad\u00e1":[56],"ou":[57],"da":[59,80,190,209,237],"Uni\u00e3o":[60],"Europ\u00e9ia,":[61],"ensaiam-se":[62],"solu\u00e7\u00f5es":[63],"baseadas":[64],"nos":[65,105],"estudos":[66,108],"sobre":[67,139],"rela\u00e7\u00f5es":[69,121],"ci\u00eancia,":[71],"tecnologia":[72],"sociedade,":[74],"Brasil":[76],"\u2013e":[77],"resto":[79],"Am\u00e9rica":[81],"Latina\u2013":[82],"situa\u00e7\u00e3o":[84,100],"parece":[85],"encontrar-se":[86],"num":[87,161],"ponto":[88],"indefini\u00e7\u00e3o.":[90],"Seguindo":[91],"tend\u00eancia":[93],"internacional,":[94],"uma":[95,112,134,169,195,202],"primeira":[96],"sa\u00edda":[97],"para":[98,157,187,201],"poderia":[101],"ser":[102],"inclus\u00e3o,":[104],"planos":[106],"das":[109,155],"engenharias,":[110],"perspectiva":[113,196],"CTS,":[114],"permitisse":[116],"aproxima\u00e7\u00e3o":[118],"\u00e0s":[119],"intrincadas":[120],"existentes":[122],"hoje":[123],"componentes":[126],"desse":[127],"acr\u00f4nimo.":[128],"Para":[129],"isto,":[130],"\u00e9":[131,144,181],"necess\u00e1rio":[132],"produzir":[133],"mudan\u00e7a":[135,203],"cultura":[137],"epistemol\u00f3gica":[138],"forma":[141],"considerado":[145],"o":[146,159,165,188],"conhecimento":[147],"\u00e1rea":[149],"tecnol\u00f3gica.":[150,239],"No":[151],"entanto,":[152],"vista":[154],"dificuldades":[156],"alcan\u00e7ar":[158],"\u00eaxito":[160],"processo":[162],"dessas":[163],"caracter\u00edsticas,":[164],"autor":[166],"prop\u00f5e":[167],"adotar":[168],"estrat\u00e9gia":[170],"alternativa":[171],"baseada":[172],"dois":[174],"elementos.":[175],"O":[176,198],"primeiro,":[177],"car\u00e1ter":[179],"transit\u00f3rio,":[180],"incorpora\u00e7\u00e3o":[183],"disciplinas":[185],"espec\u00edficas":[186],"ensino":[189,208],"tecnologia,":[191],"partir":[193],"CTS.":[197],"segundo":[199],"aponta":[200],"estrutural":[204],"condi\u00e7\u00f5es":[206],"disciplina":[210],"consiste":[212],"modificar":[214],"ou,":[215],"casos,":[218],"colocar":[219],"marcha":[221],"processos":[222],"forma\u00e7\u00e3o":[224],"professores":[226],"engenharia":[228],"baseados":[229],"naquela":[230],"perspectiva,":[231],"fator":[233],"efetivo":[234],"transforma\u00e7\u00e3o":[236]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W52831064","counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2024,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":6},{"year":2022,"cited_by_count":5},{"year":2021,"cited_by_count":8},{"year":2020,"cited_by_count":30},{"year":2019,"cited_by_count":5},{"year":2018,"cited_by_count":4},{"year":2017,"cited_by_count":1},{"year":2016,"cited_by_count":3},{"year":2015,"cited_by_count":2},{"year":2014,"cited_by_count":6},{"year":2013,"cited_by_count":4},{"year":2012,"cited_by_count":4}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
