{"id":"https://openalex.org/W4417364012","doi":"https://doi.org/10.51736/sa689","title":"Evaluaci\u00f3n del uso del enfoque STEAM en el rendimiento acad\u00e9mico en secundaria","display_name":"Evaluaci\u00f3n del uso del enfoque STEAM en el rendimiento acad\u00e9mico en secundaria","publication_year":2025,"publication_date":"2025-07-27","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4417364012","doi":"https://doi.org/10.51736/sa689"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.51736/sa689","doi":"https://doi.org/10.51736/sa689","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51736/sa689","pdf_url":"https://sinergiaacademica.com/index.php/sa/article/download/689/1436","source":{"id":"https://openalex.org/S4210227117","display_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","issn_l":"2765-8252","issn":["2765-8252"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1","norway-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","raw_type":"journal-issue"},"volume":null,"type":"paratext","is_traditional":false,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://sinergiaacademica.com/index.php/sa/article/download/689/1436","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":null,"display_name":"Jackeline Elizabeth  Espinoza Manzano","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jackeline Elizabeth  Espinoza Manzano","raw_affiliation_strings":["Unidad Educativa Benjam\u00edn Sarmiento, Ecuador"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Unidad Educativa Benjam\u00edn Sarmiento, Ecuador","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5032167882","display_name":"Ronie Mart\u00ednez","orcid":"https://orcid.org/0009-0003-9640-3225","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0003-9640-3225"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210140740","display_name":"Universidad Internacional del Ecuador","ror":"https://ror.org/04xf2rc74","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210140740"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ronie  Mart\u00ednez","raw_affiliation_strings":["Universidad Internacional del Ecuador UIDE, Ecuador"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Internacional del Ecuador UIDE, Ecuador","institution_ids":["https://openalex.org/I4210140740"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Felipe Alexander  Pachar Armijos","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Felipe Alexander  Pachar Armijos","raw_affiliation_strings":["Unidad Educativa 11 de Julio, Ecuador"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Unidad Educativa 11 de Julio, Ecuador","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":null,"display_name":"Manuel Mes\u00edas  Gavil\u00e1nez Garc\u00eda","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210087824","display_name":"Universidad Estatal de Bol\u00edvar","ror":"https://ror.org/005cgg117","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210087824"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Manuel Mes\u00edas  Gavil\u00e1nez Garc\u00eda","raw_affiliation_strings":["Universidad Estatal de Bol\u00edvar, Ecuador"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Estatal de Bol\u00edvar, Ecuador","institution_ids":["https://openalex.org/I4210087824"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":true,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12590","display_name":"STEM Education","score":0.9980000257492065,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12590","display_name":"STEM Education","score":0.9980000257492065,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10072","display_name":"Science Education and Pedagogy","score":0.00039999998989515007,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14301","display_name":"Educational methodologies and cognitive development","score":9.999999747378752e-05,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/steam-education","display_name":"STEAM education","score":0.9909999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-achievement","display_name":"academic performance","score":0.9169999957084656},{"id":"https://openalex.org/keywords/secondary-education","display_name":"secondary education","score":0.8600000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinary-teaching","display_name":"interdisciplinary teaching","score":0.8519999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning","display_name":"active learning","score":0.6269999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-motivation","display_name":"student motivation","score":0.8420000076293945},{"id":"https://openalex.org/keywords/creativity","display_name":"creativity","score":0.9919999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/problem-solving","display_name":"problem solving","score":0.8100000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.5640000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/institutional-support","display_name":"institutional support","score":0.4729999899864197}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7423999905586243},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.503000020980835},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.322299987077713},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3059000074863434},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.29910001158714294},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.21619999408721924},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.17260000109672546},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.16869999468326569},{"id":"https://openalex.org/C3017944768","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1450463","display_name":"Poison control","level":2,"score":0.16200000047683716},{"id":"https://openalex.org/C3019385078","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q6488998","display_name":"Large group","level":2,"score":0.14720000326633453}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.51736/sa689","doi":"https://doi.org/10.51736/sa689","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51736/sa689","pdf_url":"https://sinergiaacademica.com/index.php/sa/article/download/689/1436","source":{"id":"https://openalex.org/S4210227117","display_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","issn_l":"2765-8252","issn":["2765-8252"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1","norway-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","raw_type":"journal-issue"},{"id":"pmh:oai:ojs2.sinergiaacademica.com:article/689","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://sinergiaacademica.com/index.php/sa/article/view/689","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210227117","display_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","issn_l":"2765-8252","issn":["2765-8252"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1","norway-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2765-8252","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.51736/sa689","doi":"https://doi.org/10.51736/sa689","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51736/sa689","pdf_url":"https://sinergiaacademica.com/index.php/sa/article/download/689/1436","source":{"id":"https://openalex.org/S4210227117","display_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","issn_l":"2765-8252","issn":["2765-8252"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1","norway-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sinergia Acad\u00e9mica","raw_type":"journal-issue"},"sustainable_development_goals":[{"score":1.0,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4417364012.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4417364012.grobid-xml"},"referenced_works_count":4,"referenced_works":["https://openalex.org/W4313412337","https://openalex.org/W4387082102","https://openalex.org/W4387267465","https://openalex.org/W4408015261"],"related_works":["https://openalex.org/W7172486186","https://openalex.org/W4410931669","https://openalex.org/W4414058291","https://openalex.org/W4410863887","https://openalex.org/W7128036685","https://openalex.org/W4393376380","https://openalex.org/W7127444369","https://openalex.org/W4407564065","https://openalex.org/W7202192279","https://openalex.org/W7124602594"],"abstract_inverted_index":{"En":[0,31],"el":[1,27,34,56,72,78,135,170,180,210,220,230,234],"contexto":[2],"de":[3,16,29,67,81,83,102,112,121,123,126,141,156,182,192,205,207,237,245,259,272],"los":[4,63,238],"desaf\u00edos":[5],"educativos":[6],"del":[7,74,173],"siglo":[8],"XXI,":[9],"se":[10,45,196],"vuelve":[11],"necesario":[12],"repensar":[13],"las":[14,269],"metodolog\u00edas":[15,96,262],"ense\u00f1anza":[17],"para":[18,228],"promover":[19],"aprendizajes":[20],"m\u00e1s":[21],"significativos,":[22],"integradores":[23],"y":[24,43,110,138,154,184,203,233,251],"centrados":[25],"en":[26,62,77,93,169,179,199,209],"desarrollo":[28,235],"competencias.":[30],"este":[32],"marco,":[33],"enfoque":[35,75,136,221],"STEAM":[36,76,222],"\u2014que":[37],"integra":[38],"Ciencia,":[39],"Tecnolog\u00eda,":[40],"Ingenier\u00eda,":[41],"Arte":[42],"Matem\u00e1ticas\u2014":[44],"presenta":[46],"como":[47,59],"una":[48,166,185,224,246],"estrategia":[49],"pedag\u00f3gica":[50,226],"innovadora":[51],"orientada":[52],"a":[53,268],"fortalecer":[54],"tanto":[55],"rendimiento":[57,79,171,231],"acad\u00e9mico":[58,80,172,232],"habilidades":[60],"transversales":[61],"estudiantes.":[64,239],"El":[65],"objetivo":[66],"esta":[68],"investigaci\u00f3n":[69],"fue":[70,101],"evaluar":[71],"impacto":[73],"estudiantes":[82,122],"educaci\u00f3n":[84,274],"secundaria,":[85],"determinando":[86],"si":[87],"su":[88],"implementaci\u00f3n":[89],"genera":[90],"mejoras":[91,198],"significativas":[92],"comparaci\u00f3n":[94],"con":[95,105,146,160,176,214],"tradicionales.":[97,148],"La":[98,114],"metodolog\u00eda":[99],"empleada":[100],"tipo":[103],"cuantitativo,":[104],"un":[106,128,139,177],"dise\u00f1o":[107],"cuasi-experimental":[108],"pretest-postest":[109],"grupo":[111,129,140,174,191,211],"control.":[113],"muestra":[115],"estuvo":[116],"compuesta":[117],"por":[118],"dos":[119],"grupos":[120],"tercer":[124],"a\u00f1o":[125],"secundaria:":[127],"experimental":[130],"(n=35),":[131],"que":[132,144,212,219,266],"trabaj\u00f3":[133,213],"bajo":[134],"STEAM,":[137],"control":[142,193],"(n=34),":[143],"continu\u00f3":[145],"clases":[147],"Se":[149,217],"aplicaron":[150],"pruebas":[151],"estandarizadas":[152],"antes":[153],"despu\u00e9s":[155],"la":[157,200,257,273],"intervenci\u00f3n,":[158],"complementadas":[159],"observaciones":[161],"sistem\u00e1ticas.":[162],"Los":[163],"resultados":[164],"mostraron":[165],"mejora":[167],"significativa":[168,188],"experimental,":[175],"aumento":[178],"promedio":[181],"calificaciones":[183],"diferencia":[186],"estad\u00edsticamente":[187],"frente":[189],"al":[190],"(p<0.001).":[194],"Adem\u00e1s,":[195],"observaron":[197],"motivaci\u00f3n,":[201],"creatividad":[202],"capacidad":[204],"resoluci\u00f3n":[206],"problemas":[208],"proyectos":[215],"STEAM.":[216],"concluye":[218],"es":[223],"herramienta":[225],"eficaz":[227],"potenciar":[229],"integral":[236],"Su":[240],"\u00e9xito,":[241],"sin":[242],"embargo,":[243],"depende":[244],"adecuada":[247],"planificaci\u00f3n,":[248],"formaci\u00f3n":[249],"docente":[250],"apoyo":[252],"institucional.":[253],"Este":[254],"estudio":[255],"respalda":[256],"necesidad":[258],"seguir":[260],"promoviendo":[261],"activas":[263],"e":[264],"interdisciplinarias":[265],"respondan":[267],"demandas":[270],"actuales":[271],"secundaria.":[275]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-10T11:39:43.021295","created_date":"2025-12-16T00:00:00"}
