{"id":"https://openalex.org/W4415735705","doi":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","title":"Algoritmos y autonom\u00eda docente: Resistencias pedag\u00f3gicas ante la estandarizaci\u00f3n EdTech en la era de la IA generativa","display_name":"Algoritmos y autonom\u00eda docente: Resistencias pedag\u00f3gicas ante la estandarizaci\u00f3n EdTech en la era de la IA generativa","publication_year":2025,"publication_date":"2025-10-27","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4415735705","doi":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.5944/reec.48.2025.45210","doi":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/REEC/article/download/45210/33523","source":{"id":"https://openalex.org/S2739257382","display_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","issn_l":"1137-8654","issn":["1137-8654","2174-5382"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revistas.uned.es/index.php/REEC/article/download/45210/33523","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5098670148","display_name":"Isabel Mac\u00edas Galeas","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4125-8836","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4125-8836"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387154728","display_name":"Instituto Superior Tecnol\u00f3gico Bolivariano de Tecnolog\u00eda","ror":"https://ror.org/0171n2m64","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4387154728"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Isabel Mac\u00edas Galeas","raw_affiliation_strings":["Instituto Superior Tecnol\u00f3gico Bolivariano de tecnolog\u00eda ITB"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4125-8836","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Superior Tecnol\u00f3gico Bolivariano de tecnolog\u00eda ITB","institution_ids":["https://openalex.org/I4387154728"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5089676583","display_name":"Diego Isaac Betancourt Anangon\u00f3","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-9285-4609","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-9285-4609"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Diego Isaac Betancourt Anangono","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0000-9285-4609","affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":3.2612,"has_fulltext":true,"cited_by_count":4,"citation_normalized_percentile":{"value":0.91693314,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":97,"max":98},"biblio":{"volume":null,"issue":"48","first_page":"442","last_page":"460"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13081","display_name":"Digital Education and Society","score":0.5443999767303467,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13081","display_name":"Digital Education and Society","score":0.5443999767303467,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.44999998807907104,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.0010000000474974513,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/generative-ai","display_name":"generative AI","score":0.8980000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/edtech-platforms","display_name":"EdTech platforms","score":0.7749999761581421},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-autonomy","display_name":"teacher autonomy","score":0.890999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-resistance","display_name":"pedagogical resistance","score":0.9179999828338623},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-faculty","display_name":"university faculty","score":0.7829999923706055},{"id":"https://openalex.org/keywords/algorithmic-governance","display_name":"algorithmic governance","score":0.7699999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/epistemic-sovereignty","display_name":"epistemic sovereignty","score":0.7639999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/algorithmic-personalization","display_name":"algorithmic personalization","score":0.7649999856948853},{"id":"https://openalex.org/keywords/financialization-of-education","display_name":"financialization of education","score":0.7960000038146973},{"id":"https://openalex.org/keywords/privatization-of-education","display_name":"privatization of education","score":0.8119999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/e-governance","display_name":"digital governance","score":0.5590000152587891},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-pedagogy","display_name":"critical pedagogy","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/ethical-use-of-ai","display_name":"ethical use of AI","score":0.6610000133514404}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.5771999955177307},{"id":"https://openalex.org/C2779343474","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3109175","display_name":"Context (archaeology)","level":2,"score":0.3732999861240387},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.36399999260902405},{"id":"https://openalex.org/C549774020","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q851147","display_name":"Welfare economics","level":1,"score":0.3043999969959259},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.24130000174045563},{"id":"https://openalex.org/C192209626","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q190909","display_name":"Focus (optics)","level":2,"score":0.21330000460147858},{"id":"https://openalex.org/C2777855551","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12310021","display_name":"Subject (documents)","level":2,"score":0.17339999973773956},{"id":"https://openalex.org/C2987525970","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q96374569","display_name":"Causal analysis","level":2,"score":0.16590000689029694},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.1632000058889389},{"id":"https://openalex.org/C109986646","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q546113","display_name":"Public policy","level":2,"score":0.1565999984741211}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.5944/reec.48.2025.45210","doi":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/REEC/article/download/45210/33523","source":{"id":"https://openalex.org/S2739257382","display_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","issn_l":"1137-8654","issn":["1137-8654","2174-5382"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.revistas.uned.es:article/45210","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revistas.uned.es/index.php/REEC/article/view/45210","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S2739257382","display_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","issn_l":"1137-8654","issn":["1137-8654","2174-5382"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"10.5944/reec.48.2025","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:8803c776449443a88ae1cb5d59991f3c","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/8803c776449443a88ae1cb5d59991f3c","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada, Iss 48 (2025)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5944/reec.48.2025.45210","doi":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/reec.48.2025.45210","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/REEC/article/download/45210/33523","source":{"id":"https://openalex.org/S2739257382","display_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","issn_l":"1137-8654","issn":["1137-8654","2174-5382"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Espa\u00f1ola de Educaci\u00f3n Comparada","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.975600004196167,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4415735705.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4415735705.grobid-xml"},"referenced_works_count":23,"referenced_works":["https://openalex.org/W1994359233","https://openalex.org/W2045507107","https://openalex.org/W2264783831","https://openalex.org/W2528373288","https://openalex.org/W2574817404","https://openalex.org/W2737857380","https://openalex.org/W2923296390","https://openalex.org/W3023054078","https://openalex.org/W3027115524","https://openalex.org/W4249464812","https://openalex.org/W4361269624","https://openalex.org/W4366816928","https://openalex.org/W4386767460","https://openalex.org/W4387844759","https://openalex.org/W4388468665","https://openalex.org/W4389359039","https://openalex.org/W4400907746","https://openalex.org/W4403685641","https://openalex.org/W4404923235","https://openalex.org/W4408433044","https://openalex.org/W4408887037","https://openalex.org/W4409078997","https://openalex.org/W4409844426"],"related_works":["https://openalex.org/W7215452772","https://openalex.org/W7167887605","https://openalex.org/W7221766619","https://openalex.org/W7213997223","https://openalex.org/W7216368466","https://openalex.org/W7210277938","https://openalex.org/W7213638102","https://openalex.org/W7148353742","https://openalex.org/W7214078310","https://openalex.org/W7221155541"],"abstract_inverted_index":{"La":[0],"aceleraci\u00f3n":[1],"de":[2,11,20,40,47,52,66,102,122,153,159,163,170,176,214],"la":[3,12,30,45,92,103,113,157,171,185,192,195,198,202,212,215],"inteligencia":[4],"artificial":[5],"generativa":[6,173],"(IAg)":[7],"y":[8,28,38,50,73,106,127,140,166,183,201],"el":[9,100,167],"avance":[10],"Industria":[13],"EdTech":[14,49],"Global":[15],"han":[16],"configurado":[17],"nuevas":[18],"formas":[19],"estandarizaci\u00f3n":[21],"algor\u00edtmica":[22,105,133,182],"que":[23,135,178],"transforman":[24],"las":[25,36,107,120,164,208],"pr\u00e1cticas":[26,209],"pedag\u00f3gicas":[27,109],"erosionan":[29],"autonom\u00eda":[31,203],"docente.":[32],"Este":[33,188],"art\u00edculo":[34],"analiza":[35],"percepciones":[37],"resistencias":[39,108],"docentes":[41,65,210],"universitarios":[42],"frente":[43],"a":[44,97,111,191,206],"integraci\u00f3n":[46],"plataformas":[48,165],"algoritmos":[51],"IAg,":[53],"desde":[54],"un":[55],"enfoque":[56],"cualitativo-cr\u00edtico.":[57],"Se":[58],"realizaron":[59],"dos":[60],"focus":[61],"group":[62],"con":[63],"veinte":[64],"diversas":[67],"\u00e1reas":[68],"disciplinares":[69],"e":[70],"instituciones":[71],"p\u00fablicas":[72],"privadas":[74],"en":[75,81,143,211],"Ecuador,":[76],"permitiendo":[77],"captar":[78],"experiencias":[79],"situadas":[80],"distintos":[82],"contextos.":[83],"Mediante":[84],"an\u00e1lisis":[85],"tem\u00e1tico,":[86],"se":[87],"identificaron":[88],"tres":[89],"dimensiones":[90],"cr\u00edticas:":[91],"reducci\u00f3n":[93],"del":[94,145],"rol":[95],"docente":[96,155],"operador":[98],"algor\u00edtmico,":[99],"espejismo":[101],"personalizaci\u00f3n":[104],"orientadas":[110],"recuperar":[112],"soberan\u00eda":[114],"epist\u00e9mica.":[115,187],"Los":[116],"hallazgos":[117],"evidencian":[118],"c\u00f3mo":[119],"l\u00f3gicas":[121],"solucionismo":[123],"tecnol\u00f3gico,":[124],"fetichismo":[125],"digital":[126,200],"financiarizaci\u00f3n":[128],"educativa":[129],"consolidan":[130],"una":[131],"gobernanza":[132,199],"neoliberal":[134],"redefine":[136],"los":[137],"roles,":[138],"contenidos":[139],"m\u00e9todos":[141],"pedag\u00f3gicos":[142],"funci\u00f3n":[144],"mercado":[146],"digital.":[147,217],"Sin":[148],"embargo,":[149],"tambi\u00e9n":[150],"emergen":[151],"estrategias":[152],"resistencia":[154],"\u2014como":[156],"creaci\u00f3n":[158],"espacios":[160],"cr\u00edticos":[161],"fuera":[162],"uso":[168],"\u00e9tico":[169],"IA":[172],"como":[174],"objeto":[175],"debate\u2014":[177],"disputan":[179],"esta":[180],"hegemon\u00eda":[181],"reivindican":[184],"pluralidad":[186],"estudio":[189],"aporta":[190],"discusi\u00f3n":[193],"sobre":[194],"privatizaci\u00f3n":[196],"educativa,":[197],"pedag\u00f3gica,":[204],"invitando":[205],"repensar":[207],"era":[213],"transformaci\u00f3n":[216]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":4}],"updated_date":"2026-11-11T12:16:26.678958","created_date":"2025-10-31T00:00:00"}
