{"id":"https://openalex.org/W4412856447","doi":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","title":"Brecha digital y diversidad cultural: un estudio de la inclusi\u00f3n tecnol\u00f3gica en la Educaci\u00f3n Superior para pueblos originarios","display_name":"Brecha digital y diversidad cultural: un estudio de la inclusi\u00f3n tecnol\u00f3gica en la Educaci\u00f3n Superior para pueblos originarios","alternate_titles":[],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-08-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4412856447","doi":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.18316/dilogo.v1i57.12806","doi":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","pdf_url":"https://revistas.unilasalle.edu.br/index.php/Dialogo/article/download/12806/4857","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220228","display_name":"Di\u00e1logo","issn_l":"1519-3640","issn":["1519-3640","2238-9024"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","poland-20","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312374","host_organization_name":"Centro Universit\u00e1rio La Salle","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312374"],"host_organization_lineage_names":["Centro Universit\u00e1rio La Salle"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Di\u00e1logo","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W4412856447"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revistas.unilasalle.edu.br/index.php/Dialogo/article/download/12806/4857","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5103034808","display_name":"Iv\u00e1n de Jes\u00fas Contreras-Espinoza","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2935-2125","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2935-2125"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173664879","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California","ror":"https://ror.org/05xwcq167","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173664879"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Iv\u00e1n de Jes\u00fas Contreras-Espinoza","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma de Baja California (UABC)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2935-2125","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California (UABC)","institution_ids":["https://openalex.org/I173664879"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Y\u00e9ssica Sandybel Gardu\u00f1o Espinoza","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5457-3574","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5457-3574"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173664879","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California","ror":"https://ror.org/05xwcq167","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173664879"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Y\u00e9ssica Sandybel Gardu\u00f1o Espinoza","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma de Baja California (UABC)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5457-3574","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California (UABC)","institution_ids":["https://openalex.org/I173664879"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5032130088","display_name":"Brenda Imelda Boroel Cervantes","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2378-2901","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2378-2901"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173664879","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California","ror":"https://ror.org/05xwcq167","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173664879"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Brenda Imelda Boroel Cervantes","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma de Baja California  (UABC)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2378-2901","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma de Baja California  (UABC)","institution_ids":["https://openalex.org/I173664879"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I173664879"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.5795,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.62129801,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":87,"max":92},"biblio":{"volume":null,"issue":"57","first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12395","display_name":"Educational Innovations and Technology","score":0.8817999958992004,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12395","display_name":"Educational Innovations and Technology","score":0.8817999958992004,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12861","display_name":"Migration, Education, Indigenous Social Dynamics","score":0.06610000133514404,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13194","display_name":"ICT in Developing Communities","score":0.026599999517202377,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-divide","display_name":"digital divide","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-higher-education","display_name":"indigenous higher education","score":0.8309999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/technological-inclusion","display_name":"technological inclusion","score":0.8370000123977661},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-skills","display_name":"digital skills","score":0.5730000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/internet-access","display_name":"internet access","score":0.5950000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/academic-achievement","display_name":"academic performance","score":0.6850000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-retention","display_name":"student retention","score":0.8899999856948853},{"id":"https://openalex.org/keywords/rural-indigenous-communities","display_name":"rural indigenous communities","score":0.7570000290870667},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-equity","display_name":"educational equity","score":0.6259999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/right-to-education","display_name":"right to education","score":0.7350000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-infrastructure","display_name":"digital infrastructure","score":0.4880000054836273},{"id":"https://openalex.org/keywords/mexico","display_name":"Mexico","score":0.44200000166893005}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.3257880210876465}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.18316/dilogo.v1i57.12806","doi":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","pdf_url":"https://revistas.unilasalle.edu.br/index.php/Dialogo/article/download/12806/4857","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220228","display_name":"Di\u00e1logo","issn_l":"1519-3640","issn":["1519-3640","2238-9024"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","poland-20","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312374","host_organization_name":"Centro Universit\u00e1rio La Salle","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312374"],"host_organization_lineage_names":["Centro Universit\u00e1rio La Salle"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Di\u00e1logo","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.revistas.unilasalle.edu.br:article/12806","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://revistas.unilasalle.edu.br/index.php/Dialogo/article/view/12806","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:UNILASALLE","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001795340","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10348909","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10348909.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Di\u00e1logo, ISSN 2238-9024, N\u00ba. 57, 2025","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.18316/dilogo.v1i57.12806","doi":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18316/dilogo.v1i57.12806","pdf_url":"https://revistas.unilasalle.edu.br/index.php/Dialogo/article/download/12806/4857","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220228","display_name":"Di\u00e1logo","issn_l":"1519-3640","issn":["1519-3640","2238-9024"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","poland-20","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312374","host_organization_name":"Centro Universit\u00e1rio La Salle","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312374"],"host_organization_lineage_names":["Centro Universit\u00e1rio La Salle"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Di\u00e1logo","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Reduced inequalities","score":1.0,"id":"https://metadata.un.org/sdg/10"},{"display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4412856447.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4412856447.grobid-xml"},"referenced_works_count":18,"referenced_works":["https://openalex.org/W2157767588","https://openalex.org/W2948330529","https://openalex.org/W3011995301","https://openalex.org/W3042408877","https://openalex.org/W3082474851","https://openalex.org/W3097042715","https://openalex.org/W3135602471","https://openalex.org/W3159594192","https://openalex.org/W3164109938","https://openalex.org/W4283766498","https://openalex.org/W4296977415","https://openalex.org/W4361275257","https://openalex.org/W4382394136","https://openalex.org/W4385416522","https://openalex.org/W4388107746","https://openalex.org/W4388796498","https://openalex.org/W4401974538","https://openalex.org/W4403675522"],"related_works":["https://openalex.org/W7223090377","https://openalex.org/W4390346733","https://openalex.org/W7203749501","https://openalex.org/W3011995301","https://openalex.org/W4415527016","https://openalex.org/W7118504438","https://openalex.org/W4405393617","https://openalex.org/W7126095886","https://openalex.org/W88124864"],"abstract_inverted_index":{"La":[0],"brecha":[1,51,234],"digital":[2,52,235],"en":[3,11,31,53,84,95,129,166,188],"la":[4,37,50,85,151,155,164,213,230,233],"educaci\u00f3n":[5,86,239],"superior":[6,240],"agrava":[7],"las":[8,67,104,159,170,174,183,201,246],"desigualdades,":[9],"especialmente":[10],"comunidades":[12,105,247],"ind\u00edgenas":[13],"con":[14,62,118],"acceso":[15],"limitado":[16],"a":[17,229],"tecnolog\u00edas,":[18],"internet":[19],"y":[20,33,71,75,82,97,108,122,144,158,173,204,215,236,243],"competencias":[21,161],"digitales.":[22,220],"En":[23],"M\u00e9xico,":[24],"esta":[25],"problem\u00e1tica":[26],"se":[27],"intensifica":[28],"por":[29],"deficiencias":[30],"infraestructura":[32,214],"barreras":[34,69],"culturales,":[35],"afectando":[36,185],"trayectoria":[38],"acad\u00e9mica":[39],"de":[40,49,55,65,100,103,112,133,153,182,208,218],"los":[41],"estudiantes":[42,102],"ind\u00edgenas.":[43,191,248],"Este":[44],"estudio":[45,136],"analiza":[46],"el":[47,63,119,141,145,216,227],"impacto":[48],"alumnos":[54],"una":[56,238],"universidad":[57],"del":[58,60],"noroeste":[59],"pa\u00eds,":[61],"objetivo":[64],"identificar":[66,115],"principales":[68],"tecnol\u00f3gicas":[70],"culturales":[72,128,172,203],"que":[73,150,194,199,205,211],"enfrentan,":[74],"c\u00f3mo":[76],"estas":[77],"afectan":[78],"su":[79,186],"desempe\u00f1o":[80],"acad\u00e9mico":[81],"permanencia":[83],"superior.":[87],"Se":[88,192],"emple\u00f3":[89],"un":[90],"enfoque":[91],"cualitativo":[92],"mediante":[93],"entrevistas":[94],"profundidad":[96],"relatos":[98],"biogr\u00e1ficos":[99],"tres":[101],"Pa":[106],"ipai":[107],"Kumiai.":[109],"El":[110,135],"an\u00e1lisis":[111],"contenido":[113],"permiti\u00f3":[114],"patrones":[116],"relacionados":[117],"acceso,":[120],"uso":[121,132,181],"competencia":[123],"digital,":[124],"as\u00ed":[125],"como":[126],"tensiones":[127,178],"torno":[130],"al":[131,180],"tecnolog\u00edas.":[134],"cumpli\u00f3":[137],"criterios":[138],"\u00e9ticos,":[139],"garantizando":[140],"consentimiento":[142],"informado":[143],"anonimato.":[146],"Los":[147],"resultados":[148],"muestran":[149],"falta":[152],"infraestructura,":[154],"conectividad":[156],"limitada":[157],"escasas":[160],"digitales":[162],"dificultan":[163],"participaci\u00f3n":[165],"entornos":[167],"virtuales.":[168],"Asimismo,":[169],"diferencias":[171],"tradiciones":[175],"comunitarias":[176],"generan":[177],"frente":[179],"TIC,":[184],"apropiaci\u00f3n":[187],"contextos":[189],"rurales":[190],"concluye":[193],"es":[195],"esencial":[196],"implementar":[197],"estrategias":[198],"consideren":[200],"particularidades":[202],"est\u00e9n":[206],"acompa\u00f1adas":[207],"pol\u00edticas":[209],"p\u00fablicas":[210],"fortalezcan":[212],"desarrollo":[217],"habilidades":[219],"Estas":[221],"acciones":[222],"son":[223],"clave":[224],"para":[225,245],"garantizar":[226],"derecho":[228],"educaci\u00f3n,":[231],"reducir":[232],"promover":[237],"m\u00e1s":[241],"inclusiva":[242],"equitativa":[244]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W4412856447","counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
