{"id":"https://openalex.org/W4412836617","doi":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","title":"Pol\u00edticas de retorno y organizaci\u00f3n comunitaria. Reflexiones a partir del caso atacame\u00f1o Lickanantay","display_name":"Pol\u00edticas de retorno y organizaci\u00f3n comunitaria. Reflexiones a partir del caso atacame\u00f1o Lickanantay","publication_year":2025,"publication_date":"2025-07-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4412836617","doi":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.64377/30087716.1273","doi":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","pdf_url":"https://ojs.unsj.edu.ar/index.php/Mdis/article/download/1273/1716","source":{"id":"https://openalex.org/S5407043523","display_name":"Memorias disidentes Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio archivos y memorias","issn_l":"3008-7716","issn":["3008-7716"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Memorias disidentes. Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio, archivos y memorias","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://ojs.unsj.edu.ar/index.php/Mdis/article/download/1273/1716","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5030123214","display_name":"Ulises C\u00e1rdenas","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0934-5016","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0934-5016"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210096961","display_name":"Conseil international des monuments et des sites","ror":"https://ror.org/00y86zy26","country_code":"FR","type":"archive","lineage":["https://openalex.org/I4210096961"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ulises C\u00e1rdenas","raw_affiliation_strings":["Comunidad Atacame\u00f1a de San Pedro de Atacama. ICAHM-ICOMOS"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0934-5016","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Comunidad Atacame\u00f1a de San Pedro de Atacama. ICAHM-ICOMOS","institution_ids":["https://openalex.org/I4210096961"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5078680705","display_name":"Patricia Ayala","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9620-925X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9620-925X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I69737025","display_name":"University of Chile","ror":"https://ror.org/047gc3g35","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I69737025"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Patricia Ayala","raw_affiliation_strings":["Departamento de Antropolog\u00eda, Universidad de Chile (UCh). Centro de Estudios Interculturales e Ind\u00edgenas-CIIR"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9620-925X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Departamento de Antropolog\u00eda, Universidad de Chile (UCh). Centro de Estudios Interculturales e Ind\u00edgenas-CIIR","institution_ids":["https://openalex.org/I69737025"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5055454763","display_name":"Claudia Ogalde","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4851-7696","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4851-7696"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I185652977","display_name":"University of Tarapac\u00e1","ror":"https://ror.org/04xe01d27","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I185652977"]},{"id":"https://openalex.org/I2802166871","display_name":"Universidad Cat\u00f3lica del Norte","ror":"https://ror.org/02akpm128","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2802166871"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Claudia Ogalde","raw_affiliation_strings":["Programa de Doctorado en Antropolog\u00eda, Universidad de Tarapac\u00e1-Universidad Cat\u00f3lica del Norte (UTA-UCN).  N\u00facleo Milenio AndesPeat"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4851-7696","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Programa de Doctorado en Antropolog\u00eda, Universidad de Tarapac\u00e1-Universidad Cat\u00f3lica del Norte (UTA-UCN).  N\u00facleo Milenio AndesPeat","institution_ids":["https://openalex.org/I185652977","https://openalex.org/I2802166871"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5093626221","display_name":"Benjam\u00edn Candia","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-7230-0963","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-7230-0963"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I24354313","display_name":"Universidad de Buenos Aires","ror":"https://ror.org/0081fs513","country_code":"AR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I24354313"]},{"id":"https://openalex.org/I3131036702","display_name":"Academy of Christian Humanism University","ror":"https://ror.org/03x7msx65","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3131036702"]}],"countries":["AR","CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Benjam\u00edn Candia","raw_affiliation_strings":["Universidad Academia de Humanismo Cristiano (UAHC) - Programa de Mag\u00edster en Estudios Hist\u00f3ricos y Arqueol\u00f3gicos, Universidad de Buenos Aires (UBA)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0005-7230-0963","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Academia de Humanismo Cristiano (UAHC) - Programa de Mag\u00edster en Estudios Hist\u00f3ricos y Arqueol\u00f3gicos, Universidad de Buenos Aires (UBA)","institution_ids":["https://openalex.org/I24354313","https://openalex.org/I3131036702"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5083273020","display_name":"Leonel Salinas","orcid":"https://orcid.org/0009-0002-7523-2239","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0002-7523-2239"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I74920221","display_name":"University of La Serena","ror":"https://ror.org/01ht74751","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I74920221"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Leonel Salinas","raw_affiliation_strings":["Universidad de la Serena (ULS). Comunidad Atacame\u00f1a de Lasana"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0002-7523-2239","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de la Serena (ULS). Comunidad Atacame\u00f1a de Lasana","institution_ids":["https://openalex.org/I74920221"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5093626219","display_name":"Romina Yere","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I13897259","display_name":"Universidad Andr\u00e9s Bello","ror":"https://ror.org/01qq57711","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I13897259"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Romina Yere","raw_affiliation_strings":["Universidad Andres Bello (UNAB). Comunidad Atacame\u00f1a de Toconce"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Andres Bello (UNAB). Comunidad Atacame\u00f1a de Toconce","institution_ids":["https://openalex.org/I13897259"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5101672587","display_name":"Carlos Aguilar","orcid":"https://orcid.org/0009-0001-8232-2593","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0001-8232-2593"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3005025394","display_name":"Conservation Trust of Puerto Rico","ror":"https://ror.org/02ax7q288","country_code":"PR","type":"nonprofit","lineage":["https://openalex.org/I3005025394"]},{"id":"https://openalex.org/I4210147801","display_name":"National Academy of Sciences","ror":"https://ror.org/05qqw9p49","country_code":"CR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I4210147801"]}],"countries":["CR","PR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Carlos Aguilar","raw_affiliation_strings":["Comunidad Atacame\u00f1a de San Pedro de Atacama"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Comunidad Atacame\u00f1a de San Pedro de Atacama","institution_ids":["https://openalex.org/I3005025394","https://openalex.org/I4210147801"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Christian Esp\u00edndola","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4394709104","display_name":"Tecnol\u00f3gico de Estudios Superiores de Cuautitl\u00e1n Izcalli","ror":"https://ror.org/01hjh7h09","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1302736544","https://openalex.org/I4210090124","https://openalex.org/I4394709104","https://openalex.org/I4405258672"]},{"id":"https://openalex.org/I4403386533","display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico de Zit\u00e1cuaro","ror":"https://ror.org/00dbv4g17","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1302736544","https://openalex.org/I4210090124","https://openalex.org/I4403386533","https://openalex.org/I4405258672"]},{"id":"https://openalex.org/I4403928429","display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico Superior de Huauchinango","ror":"https://ror.org/05wc2hs84","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1302736544","https://openalex.org/I4210090124","https://openalex.org/I4403928429","https://openalex.org/I4405258672"]},{"id":"https://openalex.org/I4405256587","display_name":"Toyama Prefectural Environmental Science Research Center","ror":"https://ror.org/04aywby51","country_code":"JP","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I4405256587"]}],"countries":["JP","MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Christian Esp\u00edndola","raw_affiliation_strings":["Comunidad Atacame\u00f1a Lickanantay de Toconao"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Comunidad Atacame\u00f1a Lickanantay de Toconao","institution_ids":["https://openalex.org/I4394709104","https://openalex.org/I4403386533","https://openalex.org/I4403928429","https://openalex.org/I4405256587"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5109670231","display_name":"Suyay Cruz","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I69737025","display_name":"University of Chile","ror":"https://ror.org/047gc3g35","country_code":"CL","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I69737025"]}],"countries":["CL"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Suyay Cruz","raw_affiliation_strings":["Universidad de Chile (UCh)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Chile (UCh)","institution_ids":["https://openalex.org/I69737025"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":7,"institutions_distinct_count":14,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"2","issue":"4","first_page":"73","last_page":"106"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13864","display_name":"Indigenous Cultures and History","score":0.6937999725341797,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13864","display_name":"Indigenous Cultures and History","score":0.6937999725341797,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13070","display_name":"Cultural Identity and Heritage","score":0.17970000207424164,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13266","display_name":"Indigenous Studies in Latin America","score":0.04639999940991402,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/repatriation-policy","display_name":"repatriation policy","score":0.8240000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/return-policy","display_name":"return policy","score":0.722000002861023},{"id":"https://openalex.org/keywords/atacama-desert","display_name":"Atacama Desert","score":0.7680000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-peoples","display_name":"indigenous peoples","score":0.6340000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/community-organizations","display_name":"community organizations","score":0.7940000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/patrimonialization","display_name":"patrimonialization","score":0.7409999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/local-knowledge","display_name":"local knowledge","score":0.5690000057220459},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-agency","display_name":"indigenous agency","score":0.9879999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/collective-action","display_name":"collective action","score":0.5600000023841858},{"id":"https://openalex.org/keywords/heritage-discourse","display_name":"heritage discourse","score":0.7250000238418579}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6309232115745544},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.48913338780403137},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.28464066982269287}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.64377/30087716.1273","doi":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","pdf_url":"https://ojs.unsj.edu.ar/index.php/Mdis/article/download/1273/1716","source":{"id":"https://openalex.org/S5407043523","display_name":"Memorias disidentes Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio archivos y memorias","issn_l":"3008-7716","issn":["3008-7716"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Memorias disidentes. Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio, archivos y memorias","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.unsj.edu.ar:article/1273","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://ojs.unsj.edu.ar/index.php/Mdis/article/view/1273","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S5407043523","display_name":"Memorias disidentes Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio archivos y memorias","issn_l":"3008-7716","issn":["3008-7716"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"3008-7716","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001793185","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10329535","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10329535.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Memorias disidentes: Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio, archivos y memorias, ISSN 3008-7716, Vol. 2, N\u00ba. 4, 2025 (Ejemplar dedicado a: Ancestros/as, cuerpos-territorios y memorias. Debates y reflexiones sobre restituci\u00f3n, repatriaci\u00f3n, regreso y re-entierro de ancestros/as), pags. 73-106","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.64377/30087716.1273","doi":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.64377/30087716.1273","pdf_url":"https://ojs.unsj.edu.ar/index.php/Mdis/article/download/1273/1716","source":{"id":"https://openalex.org/S5407043523","display_name":"Memorias disidentes Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio archivos y memorias","issn_l":"3008-7716","issn":["3008-7716"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Memorias disidentes. Revista de estudios cr\u00edticos del patrimonio, archivos y memorias","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/16","score":0.6601999998092651,"display_name":"Peace, justice, and strong institutions"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","score":0.5676000118255615,"display_name":"Reduced inequalities"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4412836617.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4412836617.grobid-xml"},"referenced_works_count":35,"referenced_works":["https://openalex.org/W582810327","https://openalex.org/W1506114145","https://openalex.org/W1837784277","https://openalex.org/W1980236999","https://openalex.org/W1995131485","https://openalex.org/W2029906233","https://openalex.org/W2049700340","https://openalex.org/W2069014924","https://openalex.org/W2102623819","https://openalex.org/W2152113395","https://openalex.org/W2482600944","https://openalex.org/W2737281500","https://openalex.org/W2897408220","https://openalex.org/W2903974882","https://openalex.org/W2933946916","https://openalex.org/W2977392784","https://openalex.org/W3111321935","https://openalex.org/W3162799263","https://openalex.org/W3205146074","https://openalex.org/W3210955123","https://openalex.org/W4229582251","https://openalex.org/W4233476719","https://openalex.org/W4308403910","https://openalex.org/W4308404190","https://openalex.org/W4312810856","https://openalex.org/W4322623472","https://openalex.org/W4380304165","https://openalex.org/W4390465257","https://openalex.org/W4390812325","https://openalex.org/W4400369503","https://openalex.org/W4406787856","https://openalex.org/W4409800935","https://openalex.org/W6989984898","https://openalex.org/W7039265753","https://openalex.org/W7043497344"],"related_works":["https://openalex.org/W4412674033","https://openalex.org/W4400369503","https://openalex.org/W3160638752","https://openalex.org/W4412836596","https://openalex.org/W7171450412","https://openalex.org/W7009659782","https://openalex.org/W7061466072","https://openalex.org/W7052634590","https://openalex.org/W4411538275","https://openalex.org/W7024061533"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"art\u00edculo":[1,157],"busca":[2],"contribuir":[3],"al":[4,60,128],"debate":[5],"sobre":[6,30,70,122],"las":[7,123,163],"pol\u00edticas":[8,37],"de":[9,17,40,52,62,87,92,105,113,143,146,151,162],"retorno":[10],"y":[11,34,49,90,95,115,125,131,137,166],"repatriaci\u00f3n,":[12,147],"destacando":[13],"el":[14,47,56,98,103,132],"rol":[15],"protag\u00f3nico":[16],"los":[18,88,93,144],"Pueblos":[19],"Ind\u00edgenas":[20],"en":[21,55,80,102,110],"estos":[22],"contextos.":[23],"Para":[24],"ello":[25],"se":[26,32,65,96,118,138],"propone":[27],"una":[28,67,120,160],"reflexi\u00f3n":[29,121],"c\u00f3mo":[31],"comprenden":[33],"definen":[35],"esas":[36],"a":[38,45],"partir":[39],"un":[41],"proyecto":[42],"colaborativo":[43],"orientado":[44],"estudiar":[46],"coleccionismo":[48],"la":[50,71,81,85,140,149,153],"patrimonializaci\u00f3n":[51],"cuerpos":[53,91],"ind\u00edgenas":[54],"territorio":[57],"Atacame\u00f1o":[58,76],"Lickanantay,":[59,77],"norte":[61],"Chile.":[63],"Tambi\u00e9n":[64],"ofrece":[66],"mirada":[68],"hist\u00f3rica":[69],"organizaci\u00f3n":[72],"comunitaria":[73],"del":[74,135],"Pueblo":[75],"con":[78,159],"\u00e9nfasis":[79],"acci\u00f3n":[82],"colectiva":[83],"para":[84],"defensa":[86],"lugares":[89],"ancestros,":[94],"describe":[97],"trabajo":[99],"comunitario":[100],"desarrollado":[101],"marco":[104],"este":[106],"proyecto,":[107],"poniendo":[108],"atenci\u00f3n":[109],"sus":[111],"din\u00e1micas":[112],"socializaci\u00f3n":[114],"sensibilizaci\u00f3n.":[116],"Adem\u00e1s,":[117],"plantea":[119],"complejidades":[124],"disputas":[126],"asociadas":[127],"saber":[129],"local":[130],"discurso":[133],"autorizado":[134],"patrimonio":[136],"aborda":[139],"apropiaci\u00f3n":[141],"estatal":[142],"procesos":[145],"subrayando":[148],"necesidad":[150],"visibilizar":[152],"agencia":[154],"ind\u00edgena.":[155],"El":[156],"concluye":[158],"recapitulaci\u00f3n":[161],"ideas":[164],"principales":[165],"algunas":[167],"reflexiones":[168],"finales.":[169]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
