{"id":"https://openalex.org/W4411203906","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","title":"Memorias del atole agrio elaborado por mujeres otom\u00edes de San Antonio Acahualco, Estado de M\u00e9xico","display_name":"Memorias del atole agrio elaborado por mujeres otom\u00edes de San Antonio Acahualco, Estado de M\u00e9xico","publication_year":2025,"publication_date":"2025-06-11","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4411203906","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1584","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1584/1281","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1584/1281","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5046594595","display_name":"Diana Margarita De Lourdes Castro Ricalde","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6441-7153","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6441-7153"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I179647637","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","ror":"https://ror.org/0079gpv38","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I179647637"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Diana Castro-Ricalde","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6441-7153","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I179647637"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5118122535","display_name":"Brenda Elena Gonz\u00e1lez-Chigora","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-2076-4743","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-2076-4743"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I179647637","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","ror":"https://ror.org/0079gpv38","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I179647637"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Brenda Elena Gonz\u00e1lez-Chigora","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0000-2076-4743","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I179647637"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5079034890","display_name":"Rebeca Osorio Gonz\u00e1lez","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8901-8124","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8901-8124"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I179647637","display_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","ror":"https://ror.org/0079gpv38","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I179647637"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Rebeca Osorio-Gonz\u00e1lez","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8901-8124","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I179647637"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5046594595","https://openalex.org/A5079034890","https://openalex.org/A5118122535"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I179647637"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.9322,"has_fulltext":true,"cited_by_count":1,"citation_normalized_percentile":{"value":0.8269672,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":91,"max":95},"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14124","display_name":"Food, Nutrition, and Cultural Practices","score":0.7734000086784363,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14124","display_name":"Food, Nutrition, and Cultural Practices","score":0.7734000086784363,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3314","display_name":"Anthropology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11925","display_name":"Culinary Culture and Tourism","score":0.12129999697208405,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1409","display_name":"Tourism, Leisure and Hospitality Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13590","display_name":"Oral History, Memory, Narrative Analysis","score":0.030500000342726707,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1202","display_name":"History"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/collective-memory","display_name":"collective memory","score":0.7229999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/maurice-halbwachs","display_name":"Maurice Halbwachs","score":0.8410000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/traditional-food-preparation","display_name":"traditional food preparation","score":0.5400000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/food-heritage-preservation","display_name":"food heritage preservation","score":0.8489999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/intergenerational-knowledge-transfer","display_name":"intergenerational knowledge transmission","score":0.8809999823570251},{"id":"https://openalex.org/keywords/older-women","display_name":"older women","score":0.6110000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/rural-communities","display_name":"rural communities","score":0.6110000014305115}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.5058128833770752}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1584","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1584/1281","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.ciad.mx:article/1584","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/view/1584","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"0188-4557","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001823637","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10554561","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudios Sociales: Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional, ISSN 2395-9169, Vol. 35, N\u00ba. 65, 2025","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1584","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1584","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1584/1281","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4411203906.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4411203906.grobid-xml"},"referenced_works_count":1,"referenced_works":["https://openalex.org/W3184025405"],"related_works":["https://openalex.org/W4416530213","https://openalex.org/W4406520875","https://openalex.org/W4404429783","https://openalex.org/W7207032006","https://openalex.org/W6912106435","https://openalex.org/W4405866043","https://openalex.org/W7166797692","https://openalex.org/W2754737831","https://openalex.org/W3016778134","https://openalex.org/W7126861078"],"abstract_inverted_index":{"Objetivo:":[0],"recopilar":[1],"la":[2,15,28,40,43,51,57,89,100,118,138,141,144,156,161,186],"memoria":[3],"colectiva":[4],"de":[5,18,23,30,36,42,46,62,72,77,88,99,103,107,120,133,143,158,163,172,182,185,190],"las":[6,84,121,183],"mujeres":[7,108],"otom\u00edes":[8,109],"que":[9,50,110,191],"elaboran":[10],"el":[11,60,112,177,197],"atole":[12],"agrio":[13],"en":[14,123,140,196],"comunidad":[16],"rural":[17],"San":[19],"Antonio":[20],"Acahualco,":[21],"Estado":[22],"M\u00e9xico,":[24],"para":[25,151,168],"contribuir":[26],"a":[27,83,131],"preservaci\u00f3n":[29],"este":[31],"producto":[32],"culinario.":[33],"A":[34],"manera":[35],"fundamentaci\u00f3n":[37],"se":[38,66,96,116,154,192],"explica":[39],"Teor\u00eda":[41],"Memoria":[44],"Colectiva":[45],"Halbwachs":[47],"quien":[48],"postula":[49],"reconstrucci\u00f3n":[52],"individual":[53],"del":[54,165],"pasado":[55],"asegura":[56],"identidad":[58],"y":[59,75,80,92,105],"valor":[61],"un":[63,68,170],"colectivo.":[64],"Metodolog\u00eda:":[65],"eligi\u00f3":[67],"enfoque":[69],"cualitativo,":[70],"m\u00e9todo":[71],"trabajo":[73],"etnogr\u00e1fico":[74],"t\u00e9cnicas":[76],"observaci\u00f3n":[78],"participante":[79],"entrevista":[81],"aplicadas":[82],"informantes":[85],"clave:":[86],"se\u00f1oras":[87],"tercera":[90,187],"edad":[91,188],"cocineras":[93],"tradicionales.":[94],"Resultados:":[95],"reportan":[97],"caracter\u00edsticas":[98],"bebida,":[101],"proceso":[102],"elaboraci\u00f3n,":[104],"recuerdos":[106,181],"ostentan":[111],"conocimiento":[113],"tradicional.":[114],"Limitaciones:":[115],"identifica":[117],"renuencia":[119],"participantes":[122],"compartir":[124],"sus":[125],"saberes,":[126],"los":[127],"cuales":[128],"transmiten":[129],"\u00fanicamente":[130],"miembros":[132],"su":[134],"familia;":[135],"as\u00ed":[136,174],"como":[137,175],"dificultad":[139],"elaboraci\u00f3n":[142],"bebida":[145],"cuando":[146],"no":[147],"es":[148],"\u00e9poca":[149],"propicia":[150],"ello.":[152],"Conclusiones:":[153],"resalta":[155],"necesidad":[157],"contar":[159],"con":[160,176],"presencia":[162],"integrantes":[164],"n\u00facleo":[166],"familiar":[167],"propiciar":[169],"clima":[171],"confianza,":[173],"inter\u00e9s":[178],"por":[179],"recabar":[180],"personas":[184],"antes":[189],"olviden":[193],"o":[194],"pierdan":[195],"tiempo.":[198]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
