{"id":"https://openalex.org/W4410318436","doi":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","title":"Aproximaci\u00f3n f\u00edsico-econ\u00f3mica al estado de la seguridad alimentaria en M\u00e9xico","display_name":"Aproximaci\u00f3n f\u00edsico-econ\u00f3mica al estado de la seguridad alimentaria en M\u00e9xico","publication_year":2025,"publication_date":"2025-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4410318436","doi":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.53766/agroalim/2025.31.60.02","doi":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","pdf_url":"http://erevistas.saber.ula.ve/index.php/agroalimentaria/article/download/21125/2025.31.60.02","source":{"id":"https://openalex.org/S4210214091","display_name":"Agroalimentaria","issn_l":"1316-0354","issn":["1316-0354","2244-8128"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318859","host_organization_name":"Universidad de Los Andes","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318859"],"host_organization_lineage_names":["Universidad de Los Andes"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Agroalimentaria","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"http://erevistas.saber.ula.ve/index.php/agroalimentaria/article/download/21125/2025.31.60.02","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5003101754","display_name":"Yadihra Cruz-S\u00e1nchez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1211-7970","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-1211-7970"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yadihra Cruz-S\u00e1nchez","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1211-7970","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5007836920","display_name":"Alma Esther Aguilar-Estrada","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0859-1023","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-0859-1023"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I98461037","display_name":"Tecnol\u00f3gico de Monterrey","ror":"https://ror.org/03ayjn504","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I98461037"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alma Aguilar-Estrada","raw_affiliation_strings":["Vicepresidencia de Investigaci\u00f3n del Tecnol\u00f3gico de Monterrey-ITESM, M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0859-1023","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Vicepresidencia de Investigaci\u00f3n del Tecnol\u00f3gico de Monterrey-ITESM, M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I98461037"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5026493280","display_name":"Julio Baca del Moral","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2197-2517","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2197-2517"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Julio Baca-del Moral","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2197-2517","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5021533564","display_name":"Alejandro Ismael Monterroso-Rivas","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4348-8918","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4348-8918"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alejandro Monterroso-Rivas","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4348-8918","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo-UACh, M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"31","issue":"60","first_page":"17","last_page":"33"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14269","display_name":"Food Security and Socioeconomic Dynamics","score":0.7778000235557556,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1100","display_name":"General Agricultural and Biological Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14269","display_name":"Food Security and Socioeconomic Dynamics","score":0.7778000235557556,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1100","display_name":"General Agricultural and Biological Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/11","display_name":"Agricultural and Biological Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/1","display_name":"Life Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11610","display_name":"Food Security and Health in Diverse Populations","score":0.19910000264644623,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2739","display_name":"Public Health, Environmental and Occupational Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11898","display_name":"Economics of Agriculture and Food Markets","score":0.006500000134110451,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/food-security","display_name":"food security","score":0.9940000176429749},{"id":"https://openalex.org/keywords/food-access","display_name":"food access","score":0.8410000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/composite-index","display_name":"composite index","score":0.6589999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/food-affordability","display_name":"food affordability","score":0.9929999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/municipal-level-analysis","display_name":"municipal-level analysis","score":0.656000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/spatial-autocorrelation","display_name":"spatial autocorrelation","score":0.8989999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/food-system-transformation","display_name":"food system transformation","score":0.5600000023841858}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C2781038479","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q114675","display_name":"Mica","level":2,"score":0.3275120258331299},{"id":"https://openalex.org/C86803240","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q420","display_name":"Biology","level":0,"score":0.2554243803024292},{"id":"https://openalex.org/C151730666","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7205","display_name":"Paleontology","level":1,"score":0.02807345986366272}],"mesh":[],"locations_count":5,"locations":[{"id":"doi:10.53766/agroalim/2025.31.60.02","doi":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","pdf_url":"http://erevistas.saber.ula.ve/index.php/agroalimentaria/article/download/21125/2025.31.60.02","source":{"id":"https://openalex.org/S4210214091","display_name":"Agroalimentaria","issn_l":"1316-0354","issn":["1316-0354","2244-8128"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318859","host_organization_name":"Universidad de Los Andes","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318859"],"host_organization_lineage_names":["Universidad de Los Andes"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Agroalimentaria","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.erevistas.saber.ula.ve:article/21125","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://erevistas.saber.ula.ve/index.php/agroalimentaria/article/view/21125","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210214091","display_name":"Agroalimentaria","issn_l":"1316-0354","issn":["1316-0354","2244-8128"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318859","host_organization_name":"Universidad de Los Andes","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318859"],"host_organization_lineage_names":["Universidad de Los Andes"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1316-0354","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001765981","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10139367","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10139367.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista agroalimentaria, ISSN 1316-0354, Vol. 31, N\u00ba. 60, 2025, pags. 17-33","raw_type":"text (article)"},{"id":"pmh:oai:ageconsearch.umn.edu:386137","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"http://ageconsearch.umn.edu/record/386137","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401616","display_name":"AgEcon Search (University of Minnesota, USA)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210120349","host_organization_name":"University of Minnesota Rochester","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210120349"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"http://ageconsearch.umn.edu/record/386137","raw_type":"Text"},{"id":"doi:10.22004/ag.econ.386137","doi":"https://doi.org/10.22004/ag.econ.386137","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.22004/ag.econ.386137","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401616","display_name":"AgEcon Search (University of Minnesota, USA)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210120349","host_organization_name":"University of Minnesota Rochester","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210120349"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"JournalArticle"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.53766/agroalim/2025.31.60.02","doi":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.53766/agroalim/2025.31.60.02","pdf_url":"http://erevistas.saber.ula.ve/index.php/agroalimentaria/article/download/21125/2025.31.60.02","source":{"id":"https://openalex.org/S4210214091","display_name":"Agroalimentaria","issn_l":"1316-0354","issn":["1316-0354","2244-8128"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318859","host_organization_name":"Universidad de Los Andes","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318859"],"host_organization_lineage_names":["Universidad de Los Andes"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Agroalimentaria","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9208999872207642,"id":"https://metadata.un.org/sdg/2","display_name":"Zero hunger"},{"score":0.7578999996185303,"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities"},{"score":0.666700005531311,"id":"https://metadata.un.org/sdg/1","display_name":"No poverty"},{"score":0.5683000087738037,"id":"https://metadata.un.org/sdg/3","display_name":"Good health and well-being"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4410318436.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4410318436.grobid-xml"},"referenced_works_count":10,"referenced_works":["https://openalex.org/W1523100014","https://openalex.org/W2614538541","https://openalex.org/W2800606901","https://openalex.org/W2902302068","https://openalex.org/W2931233411","https://openalex.org/W2994575631","https://openalex.org/W4296045585","https://openalex.org/W4386423597","https://openalex.org/W4387879104","https://openalex.org/W4402142819"],"related_works":["https://openalex.org/W2931233411","https://openalex.org/W7061943205","https://openalex.org/W3197989723","https://openalex.org/W2984856716","https://openalex.org/W2941861838","https://openalex.org/W4414788492","https://openalex.org/W2293734144","https://openalex.org/W3013162292","https://openalex.org/W2127947753","https://openalex.org/W4392501201"],"abstract_inverted_index":{"El":[0,224],"estudio":[1],"tiene":[2],"como":[3],"objetivo":[4],"principal":[5],"desarrollar":[6],"un":[7,40,96,220],"indicador":[8,97,225],"que":[9,19,30,199,214,228,257,287],"eval\u00fae":[10],"el":[11,36,84,181,187,300],"acceso":[12,85,100,127,129,132,208,221,239,264],"f\u00edsico":[13,101,209,240,265],"y":[14,89,102,115,131,168,178,241,266,284],"econ\u00f3mico":[15,103,130,133,222,242,267],"a":[16,66,86,104,112,117,140,210,243,293],"los":[17,24,87,105,148,151,155,176,202,211,217,231,244],"alimentos":[18,34,88],"tienen":[20,219],"las":[21,51,71],"familias":[22],"en":[23,35,124,159,255,261,282,299],"municipios":[25,203,218,232],"mexicanos.":[26],"Se":[27,172,197,269],"ha":[28],"encontrado":[29],"la":[31,54,58,63,78,81,143,194,247,252,271,279],"disponibilidad":[32],"de":[33,53,73,77,80,92,99,109,142,150,175,183,190,201,216,226,230,238,263,273,278],"pa\u00eds":[37,205,251],"no":[38],"es":[39],"problema":[41],"generalizado,":[42],"por":[43],"lo":[44],"tanto,":[45],"se":[46,61,94,122,146,179,233,285],"busca":[47],"comprender":[48],"cu\u00e1les":[49],"son":[50],"causas":[52],"inseguridad":[55],"alimentaria.":[56],"Aprovechando":[57],"variabilidad":[59],"geogr\u00e1fica,":[60],"analiz\u00f3":[62],"seguridad":[64,280],"alimentaria":[65,281],"escalas":[67],"locales":[68],"para":[69,192],"capturar":[70],"particularidades":[72],"cada":[74],"municipio.":[75],"Partiendo":[76],"definici\u00f3n":[79],"FAO":[82],"sobre":[83],"una":[90,116,275,294],"revisi\u00f3n":[91],"literatura,":[93],"construy\u00f3":[95],"compuesto":[98],"alimentos,":[106,212,245],"utilizando":[107],"datos":[108,184],"7":[110],"variables":[111,121,136],"escala":[113,118],"municipal":[114],"estatal.":[119,134],"Estas":[120],"agruparon":[123],"tres":[125],"subindicadores:":[126],"f\u00edsico,":[128],"Las":[135],"fueron":[137,157],"ponderadas":[138],"y,":[139],"trav\u00e9s":[141],"suma":[144],"algebraica,":[145],"obtuvieron":[147],"valores":[149],"subindicadores":[152],"e":[153],"indicador,":[154],"cuales":[156],"clasificados":[158],"cuatro":[160],"categor\u00edas:":[161],"bajo":[162,207],"(deficiente),":[163],"medio":[164],"(limitado),":[165],"alto":[166,170],"(favorable)":[167],"muy":[169],"(\u00f3ptimo).":[171],"gener\u00f3":[173],"cartograf\u00eda":[174],"resultados":[177],"incluy\u00f3":[180],"an\u00e1lisis":[182],"geoespaciales":[185],"con":[186,235],"\u00cdndice":[188],"Global":[189],"Moran":[191],"evaluar":[193],"autocorrelaci\u00f3n":[195],"espacial.":[196],"encontr\u00f3":[198],"34,4%":[200],"del":[204,250,296],"presentan":[206],"mientras":[213],"40,6%":[215],"medio.":[223,268],"mostr\u00f3":[227],"25,4%":[229],"ubican":[234],"condiciones":[236,262],"bajas":[237],"siendo":[246],"zona":[248],"sur":[249],"m\u00e1s":[253],"afectada,":[254],"tanto":[256],"otro":[258],"64%":[259],"est\u00e1n":[260],"destaca":[270],"importancia":[272],"adoptar":[274],"visi\u00f3n":[276],"integrada":[277],"M\u00e9xico":[283],"sugiere":[286],"abordar":[288],"estas":[289],"desigualdades":[290],"podr\u00eda":[291],"conducir":[292],"transformaci\u00f3n":[295],"sistema":[297],"alimentario":[298],"pa\u00eds.":[301]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-13T13:42:25.865203","created_date":"2025-05-14T00:00:00"}
