{"id":"https://openalex.org/W4409828107","doi":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","title":"An\u00e1lisis Sistem\u00e1tico de Barreras y Facilitadores en Adopci\u00f3n de Tecnolog\u00edas Emergentes en Educaci\u00f3n Superior Iberoamericana","display_name":"An\u00e1lisis Sistem\u00e1tico de Barreras y Facilitadores en Adopci\u00f3n de Tecnolog\u00edas Emergentes en Educaci\u00f3n Superior Iberoamericana","alternate_titles":[],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-04-02","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4409828107","doi":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.47606/acven/ph0334","doi":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","pdf_url":"https://acvenisproh.com/revistas/index.php/prohominum/article/download/899/2046","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220543","display_name":"Prohominum","issn_l":"2665-0169","issn":["2665-0169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Prohominum","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W4409828107"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://acvenisproh.com/revistas/index.php/prohominum/article/download/899/2046","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5161996051","display_name":"Mar\u00eda Isable Aguilar Cuenca","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-6716-9331","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-6716-9331"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141329","display_name":"Universidad Tecnica de Machala","ror":"https://ror.org/036zk8k10","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141329"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Mar\u00eda Isable Aguilar Cuenca","raw_affiliation_strings":["Universidad Tecnica de Machala"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0005-6716-9331","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Tecnica de Machala","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141329"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5087901622","display_name":"Jorge Maza-C\u00f3rdova","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8074-9529","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8074-9529"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141329","display_name":"Universidad Tecnica de Machala","ror":"https://ror.org/036zk8k10","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141329"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Jorge Maza C\u00f3rdova","raw_affiliation_strings":["Universidad Tecnica de Machala"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8074-9529","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Tecnica de Machala","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141329"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5045871198","display_name":"Mar\u00eda Magdalena Rom\u00e1n Aguilar","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2015-8406","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2015-8406"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210141329","display_name":"Universidad Tecnica de Machala","ror":"https://ror.org/036zk8k10","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210141329"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Mar\u00eda Rom\u00e1n Aguilar","raw_affiliation_strings":["Universidad Tecnica de Machala"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2015-8406","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Tecnica de Machala","institution_ids":["https://openalex.org/I4210141329"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210141329"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":3.7542,"has_fulltext":true,"cited_by_count":7,"reviewed_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.93503237,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":98,"max":99},"biblio":{"volume":"7","issue":"2","first_page":"69","last_page":"88"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12408","display_name":"Digital Transformation of Higher Education","score":0.8022000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12408","display_name":"Digital Transformation of Higher Education","score":0.8022000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12395","display_name":"Educational Innovations and Technology","score":0.09589999914169312,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.04179999977350235,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/technology-adoption-barriers-and-facilitators","display_name":"technology adoption barriers and facilitators","score":0.8899999856948853},{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.9649999737739563},{"id":"https://openalex.org/keywords/augmented-reality","display_name":"augmented reality","score":0.8389999866485596},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-training-in-educational-technology","display_name":"teacher training in educational technology","score":0.4790000021457672},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-divide","display_name":"digital divide","score":0.9729999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-equity","display_name":"educational equity","score":0.652999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-beliefs","display_name":"pedagogical beliefs","score":0.9160000085830688},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-collaboration","display_name":"university partnerships","score":0.8790000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/ibero-american-higher-education","display_name":"Ibero-American higher education","score":0.8199999928474426}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.45894044637680054},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.37286821007728577},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.3488662838935852}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.47606/acven/ph0334","doi":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","pdf_url":"https://acvenisproh.com/revistas/index.php/prohominum/article/download/899/2046","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220543","display_name":"Prohominum","issn_l":"2665-0169","issn":["2665-0169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Prohominum","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.47606/acven/ph0334","doi":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.47606/acven/ph0334","pdf_url":"https://acvenisproh.com/revistas/index.php/prohominum/article/download/899/2046","source":{"id":"https://openalex.org/S4210220543","display_name":"Prohominum","issn_l":"2665-0169","issn":["2665-0169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["erih-plus"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Prohominum","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.975600004196167},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities","score":0.7578999996185303},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","display_name":"Industry, innovation and infrastructure","score":0.651199996471405}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4409828107.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4409828107.grobid-xml"},"referenced_works_count":36,"referenced_works":["https://openalex.org/W1979290264","https://openalex.org/W2514517103","https://openalex.org/W2998325329","https://openalex.org/W3033217837","https://openalex.org/W3040755360","https://openalex.org/W3045233445","https://openalex.org/W3081680676","https://openalex.org/W3093903049","https://openalex.org/W3108409650","https://openalex.org/W3117419572","https://openalex.org/W3118414186","https://openalex.org/W3137689452","https://openalex.org/W3168152973","https://openalex.org/W3168990877","https://openalex.org/W3173871709","https://openalex.org/W3193329895","https://openalex.org/W3198895011","https://openalex.org/W3199425251","https://openalex.org/W3202880108","https://openalex.org/W4205108384","https://openalex.org/W4280490921","https://openalex.org/W4297330269","https://openalex.org/W4313402128","https://openalex.org/W4317240954","https://openalex.org/W4320493779","https://openalex.org/W4321639344","https://openalex.org/W4362465311","https://openalex.org/W4387453440","https://openalex.org/W4387744711","https://openalex.org/W4389386436","https://openalex.org/W4389737189","https://openalex.org/W4390290931","https://openalex.org/W4400408740","https://openalex.org/W4402029214","https://openalex.org/W4402945053","https://openalex.org/W4405318562"],"related_works":["https://openalex.org/W6949845564","https://openalex.org/W4400646547","https://openalex.org/W4405230061","https://openalex.org/W7115927126","https://openalex.org/W6957826421","https://openalex.org/W7203785546","https://openalex.org/W7171396279","https://openalex.org/W4415354321","https://openalex.org/W7220082660","https://openalex.org/W4408132428"],"abstract_inverted_index":{"Las":[0],"tecnolog\u00edas":[1,192],"emergentes":[2],"\u2014como":[3],"la":[4,8,18,25,66,79,88,92,102,115,122,129,158,182,189,204,214],"inteligencia":[5],"artificial":[6],"o":[7,44],"realidad":[9],"aumentada\u2014":[10],"est\u00e1n":[11],"redefiniendo":[12],"las":[13,151,185],"pr\u00e1cticas":[14],"de":[15,21,27,54,65,81,104,117,148,160,191,198],"ense\u00f1anza-aprendizaje":[16],"en":[17,69,131,181,212],"educaci\u00f3n":[19],"superior":[20],"Iberoam\u00e9rica.":[22],"Sin":[23],"embargo,":[24],"adopci\u00f3n":[26,136,173,190],"estas":[28,56],"herramientas":[29],"no":[30],"ha":[31],"sido":[32],"uniforme":[33],"y":[34,49,58,73,91,107,121,126,155,188,206],"persisten":[35],"vac\u00edos":[36],"sobre":[37],"cu\u00e1les":[38],"son":[39,97],"los":[40,70,82],"factores":[41],"que":[42,87,163,201],"fomentan":[43],"dificultan":[45],"su":[46,113],"implementaci\u00f3n":[47],"efectiva":[48],"equitativa.":[50],"Con":[51,138],"el":[52,74],"fin":[53],"esclarecer":[55],"barreras":[57],"facilitadores,":[59],"se":[60,178],"realiz\u00f3":[61],"una":[62,109,172,208],"revisi\u00f3n":[63],"sistem\u00e1tica":[64],"literatura":[67],"basada":[68],"lineamientos":[71],"PRISMA":[72],"instrumento":[75],"SQAC":[76],"para":[77,100,170],"evaluar":[78],"calidad":[80],"estudios.":[83],"Los":[84],"resultados":[85],"evidencian":[86],"inversi\u00f3n":[89],"financiera":[90],"formaci\u00f3n":[93,166],"tecnopedag\u00f3gica":[94],"del":[95],"profesorado":[96],"elementos":[98],"determinantes":[99],"trascender":[101],"fase":[103],"proyectos":[105],"piloto":[106],"garantizar":[108],"integraci\u00f3n":[110],"sostenible.":[111],"A":[112],"vez,":[114],"ausencia":[116],"pol\u00edticas":[118],"institucionales":[119],"claras":[120],"brecha":[123],"digital":[124,210],"cultural":[125],"econ\u00f3mica":[127],"obstaculizan":[128],"transformaci\u00f3n":[130],"aquellas":[132],"instituciones":[133],"con":[134],"menor":[135],"tecnol\u00f3gica.":[137],"ello,":[139],"este":[140],"trabajo":[141],"contribuye":[142],"al":[143,146],"debate":[144],"acad\u00e9mico":[145],"vincular":[147],"forma":[149],"integral":[150],"dimensiones":[152],"institucionales,":[153],"pedag\u00f3gicas":[154,187],"socioculturales,":[156],"subrayando":[157],"importancia":[159],"un":[161],"enfoque":[162],"contemple":[164],"financiamiento,":[165],"docente":[167],"e":[168],"infraestructura":[169],"lograr":[171],"tecnol\u00f3gica":[174],"inclusiva.":[175],"En":[176],"consecuencia,":[177],"sugiere":[179],"profundizar":[180],"relaci\u00f3n":[183],"entre":[184],"creencias":[186],"emergentes,":[193],"as\u00ed":[194],"como":[195],"explorar":[196],"modelos":[197],"colaboraci\u00f3n":[199],"interuniversitaria":[200],"permitan":[202],"reducir":[203],"inequidad":[205],"promover":[207],"innovaci\u00f3n":[209],"sostenible":[211],"toda":[213],"regi\u00f3n.":[215]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W4409828107","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":7}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2025-04-26T00:00:00"}
