{"id":"https://openalex.org/W4409630231","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","title":"Plan Sonora: lineamientos estrat\u00e9gicos para la competitividad regional en la era del nearshoring y el neoproteccionismo","display_name":"Plan Sonora: lineamientos estrat\u00e9gicos para la competitividad regional en la era del nearshoring y el neoproteccionismo","alternate_titles":["Plan Sonora: Strategic Guidelines for Regional Competitiveness in the Era of Nearshoring and Neoprotectionism"],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-04-21","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4409630231","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1619","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1619/1262","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W4409630231"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1619/1262","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5018175386","display_name":"Humberto Garc\u00eda Jim\u00e9nez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3258-5026","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3258-5026"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I145459687","display_name":"El Colegio de la Frontera Norte","ror":"https://ror.org/04hft8h57","country_code":"MX","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I145459687","https://openalex.org/I4210163111"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Humberto Garc\u00eda-Jim\u00e9nez","raw_affiliation_strings":["El Colegio de la Frontera Norte"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3258-5026","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"El Colegio de la Frontera Norte","institution_ids":["https://openalex.org/I145459687"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5017738768","display_name":"Edna Mar\u00eda Villarreal Peralta","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3676-3563","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3676-3563"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4061448","display_name":"Universidad de Sonora","ror":"https://ror.org/00c32gy34","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4061448"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Edna Mar\u00eda Villarreal-Peralta","raw_affiliation_strings":["Universidad de Sonora"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3676-3563","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Sonora","institution_ids":["https://openalex.org/I4061448"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5070820530","display_name":"Jorge Alberto Mu\u00f1an Valencia","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-4700-287X","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-4700-287X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I30264628","display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico de Nogales","ror":"https://ror.org/0177s1090","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I30264628"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Jorge Alberto Mu\u00f1an-Valencia","raw_affiliation_strings":["Instituto Tecnol\u00f3gico de Nogales"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0000-4700-287X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Tecnol\u00f3gico de Nogales","institution_ids":["https://openalex.org/I30264628"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5018175386"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I145459687"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":6.6673,"has_fulltext":true,"cited_by_count":8,"citation_normalized_percentile":{"value":0.96818058,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":92,"max":98},"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12636","display_name":"Regional Development and Innovation","score":0.3188000023365021,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3303","display_name":"Development"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12636","display_name":"Regional Development and Innovation","score":0.3188000023365021,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3303","display_name":"Development"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14066","display_name":"Economic Development and Regional Competitiveness","score":0.21780000627040863,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13384","display_name":"Regional Economic Development and Innovation","score":0.15919999778270721,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1408","display_name":"Strategy and Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-industrial-policy","display_name":"sustainable industrial policy","score":0.7480000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/regional-competitiveness","display_name":"regional competitiveness","score":0.8619999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/nearshoring","display_name":"nearshoring","score":0.9860000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/neo-protectionism","display_name":"neo-protectionism","score":0.9319999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-energy-planning","display_name":"sustainable energy planning","score":0.421999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/institutional-capacity-building","display_name":"institutional capacity building","score":0.6759999990463257},{"id":"https://openalex.org/keywords/participatory-governance","display_name":"participatory governance","score":0.968999981880188},{"id":"https://openalex.org/keywords/global-value-chains","display_name":"global value chains","score":0.8159999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/talent-development","display_name":"talent development","score":0.7509999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/science-industry-collaboration","display_name":"science-industry collaboration","score":0.8700000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/technological-innovation","display_name":"technological innovation","score":0.6209999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/industrial-clusters","display_name":"industrial clusters","score":0.8579999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/industrial-digitalization","display_name":"industrial digitalization","score":0.8489999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-infrastructure","display_name":"sustainable infrastructure","score":0.9359999895095825},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-private-partnerships","display_name":"public-private partnerships","score":0.8349999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/sonora","display_name":"Sonora","score":0.6830000281333923}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.5821598172187805},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.45450809597969055},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.3639548122882843},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.12468481063842773}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1619","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1619/1262","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs.ciad.mx:article/1619","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/view/1619","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"0188-4557","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001772869","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=10208720","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10208720.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudios Sociales: Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional, ISSN 2395-9169, Vol. 35, N\u00ba. 65, 2025","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.24836/es.v35i65.1619","doi":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24836/es.v35i65.1619","pdf_url":"https://www.ciad.mx/estudiosociales/index.php/es/article/download/1619/1262","source":{"id":"https://openalex.org/S4210172424","display_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","issn_l":"0188-4557","issn":["0188-4557","2395-9169"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","norway-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319596","host_organization_name":"Research Center for Food and Development A.C.","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319596"],"host_organization_lineage_names":["Research Center for Food and Development A.C."],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudios Sociales Revista de Alimentaci\u00f3n Contempor\u00e1nea y Desarrollo Regional","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Industry, innovation and infrastructure","id":"https://metadata.un.org/sdg/9","score":0.8970999717712402},{"display_name":"Decent work and economic growth","id":"https://metadata.un.org/sdg/8","score":0.48510000109672546}],"study_designs":[{"display_name":"Systematic Review","id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4409630231.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4409630231.grobid-xml"},"referenced_works_count":33,"referenced_works":["https://openalex.org/W563716124","https://openalex.org/W2079283960","https://openalex.org/W2609488166","https://openalex.org/W2616178334","https://openalex.org/W2633044131","https://openalex.org/W2738245555","https://openalex.org/W2766143981","https://openalex.org/W2795275313","https://openalex.org/W2806407311","https://openalex.org/W2810507576","https://openalex.org/W2888336175","https://openalex.org/W2977561920","https://openalex.org/W3008229374","https://openalex.org/W3021483530","https://openalex.org/W3041819881","https://openalex.org/W3090367759","https://openalex.org/W3106130029","https://openalex.org/W3119973285","https://openalex.org/W3124879925","https://openalex.org/W3162530980","https://openalex.org/W3197629449","https://openalex.org/W3209308692","https://openalex.org/W4225370631","https://openalex.org/W4225390208","https://openalex.org/W4297880580","https://openalex.org/W4321459896","https://openalex.org/W4322743351","https://openalex.org/W4362699620","https://openalex.org/W4393312609","https://openalex.org/W4400153408","https://openalex.org/W4403491441","https://openalex.org/W7067547041","https://openalex.org/W7111434502"],"related_works":["https://openalex.org/W2003713811","https://openalex.org/W7117950929","https://openalex.org/W7033624412","https://openalex.org/W6908651828","https://openalex.org/W155208743","https://openalex.org/W4391981520","https://openalex.org/W3167575413","https://openalex.org/W4390472433"],"abstract_inverted_index":{"Objetivo:":[0],"Analizar":[1],"el":[2,25,127],"Plan":[3,45,122,128],"Sonora":[4,46,129],"de":[5,11,20,70,74,101,106,108,114],"Energ\u00edas":[6],"Sostenibles":[7],"desde":[8],"un":[9,137],"enfoque":[10,138],"pol\u00edtica":[12,132],"industrial.":[13],"Metodolog\u00eda:":[14],"Se":[15,37],"emplea":[16],"una":[17,131],"revisi\u00f3n":[18],"sistematizada":[19],"la":[21,104,112],"literatura":[22],"basada":[23],"en":[24,47,67,130,139],"marco":[26],"SALSA":[27],"(Search,":[28],"AppraisaL,":[29],"Synthesis":[30],"y":[31,54,61,76,83,89,96,111],"Analysis)":[32],"sobre":[33,117],"estos":[34],"temas.":[35],"Resultados:":[36],"destacan":[38],"siete":[39],"factores":[40],"clave":[41],"para":[42],"convertir":[43],"al":[44],"Pol\u00edtica":[48],"Industria":[49],"Sostenible:":[50],"(1)":[51],"Fortalecimiento":[52],"institucional":[53],"gobernanza":[55],"participativa,":[56],"(2)":[57],"Planeaci\u00f3n":[58],"estrat\u00e9gica,":[59],"evaluaci\u00f3n":[60],"alineaci\u00f3n":[62],"multiescalar,":[63],"(3)":[64],"Inserci\u00f3n":[65],"estrat\u00e9gica":[66],"cadenas":[68],"globales":[69],"valor,":[71],"(4)":[72],"Formaci\u00f3n":[73],"talento":[75],"vinculaci\u00f3n":[77],"ciencia-industria,":[78],"(5)":[79],"Innovaci\u00f3n,":[80],"cl\u00fasteres":[81],"tecnol\u00f3gicos":[82],"digitalizaci\u00f3n":[84],"industrial,":[85],"(6)":[86],"Infraestructura":[87],"sostenible":[88],"plataformas":[90],"tecnol\u00f3gicas,":[91],"(7)":[92],"Pol\u00edticas":[93],"adaptativas,":[94],"sostenibilidad":[95],"colaboraciones":[97],"p\u00fablico-privadas.":[98],"Limitaciones:":[99],"Dependencia":[100],"fuentes":[102],"secundarias,":[103],"generalizaci\u00f3n":[105],"hallazgos":[107],"contextos":[109],"internacionales":[110],"falta":[113],"datos":[115],"emp\u00edricos":[116],"los":[118],"impactos":[119],"socioecon\u00f3micos":[120],"del":[121],"Sonora.":[123],"Conclusiones:":[124],"Para":[125],"transformar":[126],"industrial":[133],"sostenible,":[134],"se":[135],"requiere":[136],"sostenibilidad,":[140],"infraestructura":[141],"e":[142],"institucionalidad":[143],"articulada.":[144]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W4409630231","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":6},{"year":2025,"cited_by_count":2}],"updated_date":"2026-11-17T12:49:18.490984","created_date":"2025-04-21T00:00:00"}
