{"id":"https://openalex.org/W4409425474","doi":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","title":"Fundamentos te\u00f3ricos e metodol\u00f3gicos para a pr\u00e1tica pedag\u00f3gica da educa\u00e7\u00e3o antirracista nas institui\u00e7\u00f5es de ensino","display_name":"Fundamentos te\u00f3ricos e metodol\u00f3gicos para a pr\u00e1tica pedag\u00f3gica da educa\u00e7\u00e3o antirracista nas institui\u00e7\u00f5es de ensino","alternate_titles":[],"publication_year":2025,"publication_date":"2025-04-14","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4409425474","doi":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.48075/rtm.v18i33.33511","doi":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/temasematizes/article/download/33511/24352","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287534","display_name":"Temas & Matizes","issn_l":"1519-7972","issn":["1519-7972","1981-4682"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Temas &amp; Matizes","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W4409425474"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/temasematizes/article/download/33511/24352","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5078881879","display_name":"Marleide Rodrigues da Silva Perrude","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5855-5231","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-5855-5231"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I127110123","display_name":"Universidade Estadual de Londrina","ror":"https://ror.org/01585b035","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I127110123"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marleide Rodrigues da Silva Perrude","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Londrina"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5855-5231","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Londrina","institution_ids":["https://openalex.org/I127110123"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5117136468","display_name":"Elo\u00e1 Soares Dutra Kastelic","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4178-000X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4178-000X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I127110123","display_name":"Universidade Estadual de Londrina","ror":"https://ror.org/01585b035","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I127110123"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Elo\u00e1 Soares Dutra Kastelic","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Londrina"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4178-000X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Londrina","institution_ids":["https://openalex.org/I127110123"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5117140528","display_name":"Maria de F\u00e1tima Beraldo","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3044-4240","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-3044-4240"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I127110123","display_name":"Universidade Estadual de Londrina","ror":"https://ror.org/01585b035","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I127110123"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Maria de F\u00e1tima Beraldo","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Londrina"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0004-3044-4240","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Londrina","institution_ids":["https://openalex.org/I127110123"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I127110123"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"18","issue":"33","first_page":"303","last_page":"325"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12109","display_name":"Race, Identity, and Education in Brazil","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12109","display_name":"Race, Identity, and Education in Brazil","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11384","display_name":"Critical Race Theory in Education","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11906","display_name":"Gender, Sexuality, and Education","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3318","display_name":"Gender Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/anti-racist-education","display_name":"anti-racist education","score":0.8880000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/racism-in-schools","display_name":"racism in schools","score":0.699999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/structural-racism","display_name":"structural racism","score":0.6489999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/institutional-racism","display_name":"institutional racism","score":0.9869999885559082},{"id":"https://openalex.org/keywords/race","display_name":"race","score":0.32199999690055847},{"id":"https://openalex.org/keywords/ethnic-racial-relations-education","display_name":"ethnic-racial relations education","score":0.8180000185966492},{"id":"https://openalex.org/keywords/law-10-639-03","display_name":"Law 10.639/2003","score":0.8849999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/law-11-645-2008","display_name":"Law 11.645/2008","score":0.9739999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/colonial-paradigm","display_name":"colonial paradigm","score":0.7419999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/epistemology","display_name":"epistemology","score":0.5479999780654907},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-practice","display_name":"teaching practice","score":0.8230000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-coordinator","display_name":"pedagogical coordinator","score":0.75},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum","display_name":"course program","score":0.4560000002384186},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-education","display_name":"public education","score":0.48899999260902405}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4892275333404541},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4114205241203308},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.3516486883163452}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.48075/rtm.v18i33.33511","doi":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/temasematizes/article/download/33511/24352","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287534","display_name":"Temas & Matizes","issn_l":"1519-7972","issn":["1519-7972","1981-4682"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Temas &amp; Matizes","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.48075/rtm.v18i33.33511","doi":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.48075/rtm.v18i33.33511","pdf_url":"https://e-revista.unioeste.br/index.php/temasematizes/article/download/33511/24352","source":{"id":"https://openalex.org/S4387287534","display_name":"Temas & Matizes","issn_l":"1519-7972","issn":["1519-7972","1981-4682"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312176","host_organization_name":"State University of West Paran\u00e1","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312176"],"host_organization_lineage_names":["State University of West Paran\u00e1"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Temas &amp; Matizes","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"},{"display_name":"Reduced inequalities","score":0.7578999996185303,"id":"https://metadata.un.org/sdg/10"},{"display_name":"Peace, justice, and strong institutions","score":0.6601999998092651,"id":"https://metadata.un.org/sdg/16"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4409425474.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4409425474.grobid-xml"},"referenced_works_count":4,"referenced_works":["https://openalex.org/W2901461404","https://openalex.org/W3159523058","https://openalex.org/W4320012470","https://openalex.org/W4388026526"],"related_works":["https://openalex.org/W7126019243","https://openalex.org/W7204562057","https://openalex.org/W7166335743","https://openalex.org/W7163873684","https://openalex.org/W7212114268","https://openalex.org/W4388983601","https://openalex.org/W7204766934","https://openalex.org/W7203936731","https://openalex.org/W4383651031","https://openalex.org/W7120697143"],"abstract_inverted_index":{"O":[0],"presente":[1],"artigo":[2],"traz":[3],"os":[4,14,72,151],"fundamentos":[5],"te\u00f3ricos":[6,127],"e":[7,18,37,45,78,80,86,110,114,143,157,164],"metodol\u00f3gicos":[8],"acerca":[9],"das":[10,66,95],"pr\u00e1ticas":[11],"pedag\u00f3gicas,":[12],"questionando":[13],"caminhos":[15],"epistemol\u00f3gicos,":[16],"pol\u00edticos":[17],"o":[19,93,119,182],"paradigma":[20],"colonial":[21],"para":[22,63,117],"a":[23,64,101,107,123,146,167,178],"constru\u00e7\u00e3o":[24],"de":[25,74,103,128,169],"uma":[26,40,154,170],"educa\u00e7\u00e3o":[27,171],"antirracista.":[28],"Numa":[29],"perspectiva":[30],"qualitativa,":[31],"com":[32,150],"base":[33,155],"em":[34],"dados":[35],"bibliogr\u00e1ficos":[36],"documentais,":[38],"faz-se":[39],"reflex\u00e3o":[41],"sobre":[42],"as":[43],"implica\u00e7\u00f5es":[44],"orienta\u00e7\u00f5es":[46],"contidas":[47],"na":[48],"Lei":[49,54],"n\u00ba":[50,55],"10.639/03,":[51],"atualizada":[52],"pela":[53],"11.645/08":[56],"(Brasil,":[57,69],"2003,":[58],"2008),":[59],"nas":[60,98,121],"Diretrizes":[61],"Nacionais":[62],"Educa\u00e7\u00e3o":[65,179],"Rela\u00e7\u00f5es":[67],"\u00c9tnico-raciais":[68],"2004).":[70],"Analisam-se":[71],"conceitos":[73],"ra\u00e7a,":[75],"racismo":[76,120],"estrutural":[77],"institucional":[79],"como":[81],"esses":[82],"elementos":[83],"se":[84],"articulam":[85],"comp\u00f5em":[87],"um":[88],"escopo":[89],"te\u00f3rico":[90],"que":[91],"fundamenta":[92],"ensino":[94],"rela\u00e7\u00f5es":[96],"\u00e9tnico-raciais":[97],"escolas.":[99],"Defende-se":[100],"necessidade":[102,147],"qualificar,":[104],"ainda":[105],"mais,":[106],"pr\u00e1tica":[108],"pol\u00edtica":[109],"pedag\u00f3gica":[111],"dos":[112,125],"professores":[113,152],"coordenadores":[115],"pedag\u00f3gicos":[116],"combater":[118],"escolas":[122],"partir":[124],"pressupostos":[126],"Munanga":[129],"(2003),":[130],"Quijano":[131],"(2005),":[132],"Walsh":[133],"(2009),":[134],"Bessa-Freire":[135],"(2011,":[136],"2016),":[137],"Almeida":[138],"(2019),":[139],"Krenak":[140],"(2020a,":[141],"2020b)":[142],"outros.":[144],"Reafirma-se":[145],"da":[148],"interlocu\u00e7\u00e3o":[149],"mediante":[153],"te\u00f3rica":[156],"metodol\u00f3gica":[158],"preferencialmente":[159],"composta":[160],"por":[161],"autores":[162],"negros":[163],"ind\u00edgenas":[165],"fortalecendo":[166],"oferta":[168],"p\u00fablica":[172],"antirracista":[173],"no":[174],"curr\u00edculo":[175],"escolar":[176],"desde":[177],"B\u00e1sica":[180],"at\u00e9":[181],"Ensino":[183],"Superior.":[184]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W4409425474","counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2025-04-15T00:00:00"}
