{"id":"https://openalex.org/W4406740238","doi":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","title":"Intelig\u00eancia artificial, data centers e colonialismo digital","display_name":"Intelig\u00eancia artificial, data centers e colonialismo digital","publication_year":2024,"publication_date":"2024-11-28","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4406740238","doi":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.18617/liinc.v20i2.7272","doi":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","pdf_url":"https://revista.ibict.br/liinc/article/download/7272/7049","source":{"id":"https://openalex.org/S2736391685","display_name":"Liinc em Revista","issn_l":"1808-3536","issn":["1808-3536"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312190","host_organization_name":"Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312190"],"host_organization_lineage_names":["Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Liinc em Revista","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revista.ibict.br/liinc/article/download/7272/7049","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5022345330","display_name":"Renato Guimar\u00e3es Furtado","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3656-9832","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3656-9832"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I40034438","display_name":"Universidade do Estado do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/0198v2949","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I40034438"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Renato Guimar\u00e3es Furtado","raw_affiliation_strings":["Universidade do Estado do Rio de Janeiro"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade do Estado do Rio de Janeiro","institution_ids":["https://openalex.org/I40034438"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5014387750","display_name":"Simone Evangelista","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5457-5737","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-5457-5737"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I40034438","display_name":"Universidade do Estado do Rio de Janeiro","ror":"https://ror.org/0198v2949","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I40034438"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Simone Evangelista Cunha","raw_affiliation_strings":["Universidade do Estado do Rio de Janeiro"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5457-5737","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade do Estado do Rio de Janeiro","institution_ids":["https://openalex.org/I40034438"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I40034438"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.4277,"has_fulltext":true,"cited_by_count":15,"citation_normalized_percentile":{"value":0.79625516,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":95,"max":99},"biblio":{"volume":"20","issue":"2","first_page":"e7272","last_page":"e7272"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12238","display_name":"Green IT and Sustainability","score":0.7792999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12238","display_name":"Green IT and Sustainability","score":0.7792999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2208","display_name":"Electrical and Electronic Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10883","display_name":"Ethics and Social Impacts of AI","score":0.09480000287294388,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13687","display_name":"Extractivism and Socioeconomic Issues","score":0.045499999076128006,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence","display_name":"artificial intelligence","score":0.8460000157356262},{"id":"https://openalex.org/keywords/data-centers","display_name":"data centers","score":0.9940000176429749},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-colonialism","display_name":"digital colonialism","score":0.9369999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-sovereignty","display_name":"digital sovereignty","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/climate-crisis","display_name":"climate crisis","score":0.7960000038146973},{"id":"https://openalex.org/keywords/energy-consumption","display_name":"energy consumption","score":0.7239999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-use","display_name":"water consumption","score":0.9739999771118164},{"id":"https://openalex.org/keywords/resource-extraction","display_name":"resource extraction","score":0.7760000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/technological-optimism","display_name":"technological optimism","score":0.9580000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/global-south","display_name":"Global South","score":0.8029999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/brazil","display_name":"Brazil","score":0.4569999873638153},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-policy","display_name":"public policy","score":0.5690000057220459}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.6307673454284668},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4396733343601227},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.23778000473976135}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.18617/liinc.v20i2.7272","doi":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","pdf_url":"https://revista.ibict.br/liinc/article/download/7272/7049","source":{"id":"https://openalex.org/S2736391685","display_name":"Liinc em Revista","issn_l":"1808-3536","issn":["1808-3536"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312190","host_organization_name":"Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312190"],"host_organization_lineage_names":["Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Liinc em Revista","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:31ed2faaab7545cb9715d217c57886a4","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/31ed2faaab7545cb9715d217c57886a4","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Liinc em Revista, Vol 20, Iss 2 (2024)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.18617/liinc.v20i2.7272","doi":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18617/liinc.v20i2.7272","pdf_url":"https://revista.ibict.br/liinc/article/download/7272/7049","source":{"id":"https://openalex.org/S2736391685","display_name":"Liinc em Revista","issn_l":"1808-3536","issn":["1808-3536"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312190","host_organization_name":"Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312190"],"host_organization_lineage_names":["Laborat\u00f3rio Interdisciplinar sobre Informa\u00e7\u00e3o e Conhecimento (LIINC)"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Liinc em Revista","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","score":1.0,"display_name":"Industry, innovation and infrastructure"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/13","score":0.685699999332428,"display_name":"Climate action"},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/16","score":0.5473999977111816,"display_name":"Peace, justice, and strong institutions"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4406740238.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4406740238.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7125696494","https://openalex.org/W4416888104","https://openalex.org/W7216516156","https://openalex.org/W4406161157","https://openalex.org/W7155354520","https://openalex.org/W7204665257","https://openalex.org/W7119162450","https://openalex.org/W4416949613","https://openalex.org/W7135187082","https://openalex.org/W4416152520"],"abstract_inverted_index":{"Apesar":[0],"do":[1,21,142],"imagin\u00e1rio":[2],"que":[3,117],"celebra":[4],"a":[5,16,19,39,52,66,88,133,150,159,167,175],"imaterialidade":[6],"da":[7,27,41,43,90,96,135,161],"Intelig\u00eancia":[8],"Artificial,":[9],"sua":[10],"ind\u00fastria":[11,89],"\u00e9":[12],"inerentemente":[13],"material,":[14],"agravando":[15],"crise":[17,97],"clim\u00e1tica":[18],"partir":[20,78,160],"consumo":[22,127],"de":[23,29,31,56,68,79,124,128,169,177,181,185],"recursos":[24,170],"naturais":[25],"e":[26,54,73,82,110,126,166,193,198],"emiss\u00e3o":[28],"gases":[30],"efeito":[32],"estufa.":[33],"Assim,":[34],"o":[35,94],"presente":[36],"artigo":[37],"argumenta":[38],"favor":[40],"inclus\u00e3o":[42],"dimens\u00e3o":[44],"ecol\u00f3gica":[45],"no":[46,75,113,116,201],"debate":[47],"sobre":[48,196],"soberania":[49,136],"digital":[50,137],"\u2013":[51],"autonomia":[53],"independ\u00eancia":[55],"um":[57],"pa\u00eds":[58],"em":[59,138],"seu":[60,121],"desenvolvimento":[61],"digital.":[62,144],"Para":[63],"tanto,":[64],"discutimos":[65],"expans\u00e3o":[67],"data":[69,102],"centers":[70],"entre":[71,163],"2013":[72],"2023":[74],"Brasil.":[76],"A":[77],"revis\u00e3o":[80],"bibliogr\u00e1fica":[81],"pesquisa":[83],"documental,":[84],"primeiramente":[85],"examinamos":[86],"como":[87],"IA":[91,151],"contribui":[92],"para":[93,154],"adensamento":[95],"clim\u00e1tica,":[98],"principalmente":[99],"atrav\u00e9s":[100],"dos":[101,187],"centers.":[103],"No":[104],"segundo":[105],"t\u00f3pico,":[106],"analisamos":[107],"essas":[108],"infraestruturas":[109],"seus":[111],"impactos":[112,188],"pa\u00eds,":[114],"sobretudo":[115,158],"se":[118],"refere":[119],"ao":[120],"alto":[122],"gasto":[123],"energia":[125],"\u00e1gua.":[129],"Por":[130],"fim,":[131],"abordamos":[132],"quest\u00e3o":[134],"justaposi\u00e7\u00e3o":[139],"\u00e0":[140],"problem\u00e1tica":[141],"colonialismo":[143],"Conclu\u00edmos":[145],"que,":[146],"nos":[147],"moldes":[148],"atuais,":[149],"pode":[152],"contribuir":[153],"aprofundar":[155],"pr\u00e1ticas":[156],"colonialistas,":[157],"articula\u00e7\u00e3o":[162],"discursos":[164],"tecno-otimistas":[165],"extra\u00e7\u00e3o":[168],"naturais.":[171],"Portanto,":[172],"faz-se":[173],"urgente":[174],"constru\u00e7\u00e3o":[176],"enquadramentos":[178],"te\u00f3ricos":[179],"capazes":[180],"amparar":[182],"pol\u00edticas":[183],"p\u00fablicas":[184],"monitoramento":[186],"sociomateriais":[189],"causados":[190],"por":[191],"governos":[192],"empresas":[194],"estrangeiros":[195],"territ\u00f3rios":[197],"suas":[199],"popula\u00e7\u00f5es":[200],"Sul":[202],"Global.":[203]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":12},{"year":2025,"cited_by_count":3}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2025-01-23T00:00:00"}
