{"id":"https://openalex.org/W4404008553","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","title":"EXPERIMENTA\u00c7\u00c3O COMO FERRAMENTA PEDAG\u00d3GICA: CONTRIBUI\u00c7\u00d5ES PARA O ENSINO DE CI\u00caNCIAS E MATEM\u00c1TICA","display_name":"EXPERIMENTA\u00c7\u00c3O COMO FERRAMENTA PEDAG\u00d3GICA: CONTRIBUI\u00c7\u00d5ES PARA O ENSINO DE CI\u00caNCIAS E MATEM\u00c1TICA","publication_year":2024,"publication_date":"2024-11-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4404008553","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.51891/rease.v10i10.16409","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5050420748","display_name":"Maria Luiza Ribeiro Bastos da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8406-9472","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8406-9472"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2800363144","display_name":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02y7zaj23","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2800363144","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Maria Luiza Ribeiro Bastos da Silva","raw_affiliation_strings":["IFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I2800363144"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5014454402","display_name":"Cl\u00e1udia Daniele Barros Leite-Salgueiro","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8384-4254","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8384-4254"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2800363144","display_name":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02y7zaj23","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2800363144","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cl\u00e1udia Daniele Barros Leite Salgueiro","raw_affiliation_strings":["IFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I2800363144"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5114499910","display_name":"Lourival Gomes da Silva Filho","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-7733-0372","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-7733-0372"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2800363144","display_name":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02y7zaj23","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2800363144","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Lourival Gomes da Silva Filho","raw_affiliation_strings":["IFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I2800363144"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5061502542","display_name":"Maria Regina de Macedo Beltr\u00e3o","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2800363144","display_name":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02y7zaj23","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2800363144","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Maria Regina de Macedo Beltr\u00e3o","raw_affiliation_strings":["IFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I2800363144"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5113598955","display_name":"Eurinete Catarina Guimar\u00e3es da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7359-1089","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-7359-1089","https://orcid.org/0000-0002-8245-3438"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2800363144","display_name":"Instituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02y7zaj23","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1293487690","https://openalex.org/I2800363144","https://openalex.org/I2801200668"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Edna Matilde dos Santos Soares da Silva","raw_affiliation_strings":["IFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"IFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I2800363144"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":null,"display_name":"Rubens Ant\u00f4nio da Silva","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I25112270","display_name":"Universidade Federal de Pernambuco","ror":"https://ror.org/047908t24","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I25112270"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rubens Ant\u00f4nio da Silva","raw_affiliation_strings":["UFPE"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UFPE","institution_ids":["https://openalex.org/I25112270"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":4.4514,"has_fulltext":false,"cited_by_count":11,"citation_normalized_percentile":{"value":0.95480437,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":95,"max":99},"biblio":{"volume":"10","issue":"11","first_page":"01","last_page":"17"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.6060000061988831,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.6060000061988831,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10072","display_name":"Science Education and Pedagogy","score":0.33469998836517334,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10130","display_name":"Mathematics Education and Teaching Techniques","score":0.01269999984651804,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/experimentation-in-teaching","display_name":"experimentation in teaching","score":0.7429999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/hands-on-learning","display_name":"hands-on learning","score":0.515999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning","display_name":"active learning","score":0.7599999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/science-education","display_name":"science education","score":0.7710000276565552},{"id":"https://openalex.org/keywords/mathematics-education","display_name":"mathematics education","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/active-learning-methodologies","display_name":"active learning methodologies","score":0.5849999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-motivation","display_name":"student motivation","score":0.5490000247955322},{"id":"https://openalex.org/keywords/investigative-skills","display_name":"investigative skills","score":0.8799999952316284},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.6290000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/meaningful-learning","display_name":"meaningful learning","score":0.6290000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/teamwork","display_name":"teamwork","score":0.47699999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/contextualization-of-knowledge","display_name":"contextualization of knowledge","score":0.7799999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/knowledge-construction","display_name":"knowledge construction","score":0.40299999713897705}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5241503715515137},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4427633285522461}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.51891/rease.v10i10.16409","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.51891/rease.v10i10.16409","doi":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16409","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210238184","display_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","issn_l":"2675-3375","issn":["2675-3375"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4365394759","host_organization_name":"Arche Scientific and Editorial Consultancy","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4365394759"],"host_organization_lineage_names":["Arche Scientific and Editorial Consultancy"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ci\u00eancias e Educa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.9901999831199646,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W2598928123","https://openalex.org/W6967224710","https://openalex.org/W7154067284","https://openalex.org/W2410482984","https://openalex.org/W4386261040","https://openalex.org/W4410121898","https://openalex.org/W3046609853","https://openalex.org/W2396900431","https://openalex.org/W3195741227","https://openalex.org/W3173793003"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,81,110,207,249],"experimenta\u00e7\u00e3o":[1,39,151,192,268],"desempenha":[2],"um":[3],"papel":[4],"crucial":[5],"no":[6,40,198,231],"ensino":[7,41,232],"de":[8,21,67,76,106,124,134,138,158,177,196,233,254,262,278],"ci\u00eancias":[9,107,125,234],"e":[10,18,35,55,97,108,126,132,144,152,182,200,220,235,247,282],"matem\u00e1tica,":[11],"contribuindo":[12],"para":[13,91,239,258],"a":[14,33,50,74,79,92,148,184,191,194,202,252,267],"constru\u00e7\u00e3o":[15,51,93],"do":[16,53,95,204,216,274],"conhecimento":[17,54,96,205],"o":[19,56,98],"desenvolvimento":[20,57,99],"compet\u00eancias":[22,59,101],"essenciais.":[23],"Este":[24],"estudo":[25],"teve":[26],"como":[27,45],"objetivo":[28],"analisar":[29],"na":[30,161,214],"literatura":[31],"cient\u00edfica":[32],"import\u00e2ncia":[34],"os":[36,224,280],"impactos":[37],"da":[38,70,221],"dessas":[42],"disciplinas,":[43],"destacando":[44],"as":[46,87,153,169],"pr\u00e1ticas":[47,261],"experimentais":[48,89,171,230],"promovem":[49,172],"ativa":[52,94,209],"das":[58,100],"dos":[60,102,186],"alunos.":[61,187,225],"Para":[62],"isso,":[63],"adotou-se":[64],"uma":[65,173,271],"abordagem":[66,208],"revis\u00e3o":[68],"integrativa":[69],"literatura,":[71],"que":[72,146,168,190,227,266],"permitiu":[73],"s\u00edntese":[75],"evid\u00eancias":[77],"sobre":[78],"tem\u00e1tica.":[80],"quest\u00e3o":[82],"central":[83],"abordada":[84],"foi:":[85],"Como":[86],"atividades":[88,170,229],"contribu\u00edram":[90],"alunos":[103,281],"nas":[104],"disciplinas":[105,154,242],"matem\u00e1tica?":[109],"busca":[111],"por":[112,117],"artigos":[113],"relevantes":[114],"foi":[115],"orientada":[116],"cinco":[118],"palavras-chave:":[119],"\"experimenta\u00e7\u00e3o":[120],"em":[121,155,163,218,243],"ensino\",":[122],"\"ensino":[123],"matem\u00e1tica\",":[127],"\"aprendizagem":[128],"ativa\",":[129],"\"metodologias":[130],"ativas\"":[131],"\"forma\u00e7\u00e3o":[133],"professores\".":[135],"Os":[136,165],"crit\u00e9rios":[137],"inclus\u00e3o":[139],"abrangeram":[140],"publica\u00e7\u00f5es":[141],"entre":[142,150,223],"2019":[143],"2024":[145],"discutissem":[147],"rela\u00e7\u00e3o":[149],"quest\u00e3o,":[156],"al\u00e9m":[157],"estarem":[159],"dispon\u00edveis":[160],"\u00edntegra":[162],"peri\u00f3dicos.":[164],"resultados":[166],"revelaram":[167],"compreens\u00e3o":[174],"mais":[175,245],"profunda":[176],"conceitos,":[178],"desenvolvem":[179],"habilidades":[180],"investigativas":[181],"aumentam":[183],"motiva\u00e7\u00e3o":[185],"Adicionalmente,":[188],"observou-se":[189],"possibilita":[193],"identifica\u00e7\u00e3o":[195],"fragilidades":[197],"aprendizado":[199],"facilita":[201],"contextualiza\u00e7\u00e3o":[203],"te\u00f3rico.":[206],"tamb\u00e9m":[210],"se":[211],"mostrou":[212],"eficaz":[213],"promo\u00e7\u00e3o":[215],"trabalho":[217],"equipe":[219],"comunica\u00e7\u00e3o":[222],"Conclui-se":[226],"integrar":[228],"matem\u00e1tica":[236],"\u00e9":[237],"fundamental":[238],"transformar":[240],"essas":[241],"experi\u00eancias":[244],"din\u00e2micas":[246],"relevantes.":[248],"pesquisa":[250],"evidencia":[251],"necessidade":[253],"forma\u00e7\u00e3o":[255],"docente":[256],"adequada":[257],"implementar":[259],"tais":[260],"forma":[263],"eficaz,":[264],"ressaltando":[265],"deve":[269],"ser":[270],"parte":[272],"integrante":[273],"curr\u00edculo":[275],"escolar,":[276],"capaz":[277],"engajar":[279],"promover":[283],"aprendizagens":[284],"significativas.":[285]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":8},{"year":2025,"cited_by_count":3}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2024-11-03T00:00:00"}
