{"id":"https://openalex.org/W4402950397","doi":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","title":"CAP\u00cdTULO 5 - ECOLOGIA TR\u00d3FICA E CONTAMINA\u00c7\u00c3O POR MICROPL\u00c1STICO EM ATHERINELLA BRASILIENSIS (QUOY & GAIMARD, 1825) EM \u00c1REAS DE MANGUEZAL DO NORDESTE BRASILEIRO","display_name":"CAP\u00cdTULO 5 - ECOLOGIA TR\u00d3FICA E CONTAMINA\u00c7\u00c3O POR MICROPL\u00c1STICO EM ATHERINELLA BRASILIENSIS (QUOY & GAIMARD, 1825) EM \u00c1REAS DE MANGUEZAL DO NORDESTE BRASILEIRO","publication_year":2024,"publication_date":"2024-09-27","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4402950397","doi":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.52832/wed.104.618","doi":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","pdf_url":"https://bio10editora.com.br/bio10ed/catalog/download/104/79/340","source":{"id":"https://openalex.org/S4306490708","display_name":"Wissen Editora eBooks","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"ebook platform"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Pesquisas em Meio Ambiente e Impactos Ambientais","raw_type":"book-chapter"},"volume":{"id":"https://openalex.org/W4402950420","display_name":"Pesquisas em Meio Ambiente e Impactos Ambientais"},"type":"book-chapter","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"hybrid","oa_url":"https://bio10editora.com.br/bio10ed/catalog/download/104/79/340","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5001834633","display_name":"Elisabeth Regina Alves Cavalcanti Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1504-1994","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1504-1994","https://orcid.org/0000-0002-0998-6190"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Elisabeth Regina Alves Cavalcanti  Silva","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5151865193","display_name":"F\u00e1bio Freitas dos Santos","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-3013-1886","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-3013-1886"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"F\u00e1bio Freitas dos Santos","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5151715179","display_name":"Neyla Cristiane Rodrigues de  Oliveira","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0904-8580","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0904-8580","https://orcid.org/0000-0002-5335-502X","https://orcid.org/0009-0003-6682-2701"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Neyla Cristiane Rodrigues de Oliveira","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.786,"has_fulltext":true,"cited_by_count":2,"citation_normalized_percentile":{"value":0.65499573,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":93,"max":95},"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10753","display_name":"Microplastics and Plastic Pollution","score":0.8769999742507935,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2310","display_name":"Pollution"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10753","display_name":"Microplastics and Plastic Pollution","score":0.8769999742507935,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2310","display_name":"Pollution"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10447","display_name":"Environmental Toxicology and Ecotoxicology","score":0.044599998742341995,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2307","display_name":"Health, Toxicology and Mutagenesis"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13485","display_name":"Coastal Fisheries and Human Impacts","score":0.03500000014901161,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2303","display_name":"Ecology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/atherinella-brasiliensis","display_name":"Atherinella brasiliensis","score":0.9520000219345093},{"id":"https://openalex.org/keywords/microplastic-pollution","display_name":"microplastic pollution","score":0.8029999732971191},{"id":"https://openalex.org/keywords/feeding-ecology","display_name":"feeding ecology","score":0.9810000061988831},{"id":"https://openalex.org/keywords/mangroves","display_name":"mangroves","score":0.7170000076293945},{"id":"https://openalex.org/keywords/fish-diet","display_name":"fish diet","score":0.36899998784065247},{"id":"https://openalex.org/keywords/northeast-brazil","display_name":"Northeast Brazil","score":0.4390000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-impact","display_name":"environmental impact","score":0.39100000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/wind-farms","display_name":"wind farms","score":0.7059999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/urban-tree-species","display_name":"urban tree species","score":0.6359999775886536},{"id":"https://openalex.org/keywords/public-parks","display_name":"public parks","score":0.5239999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/mangrove-flora","display_name":"mangrove flora","score":0.49799999594688416},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-protection","display_name":"environmental protection","score":0.3400000035762787},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainability","display_name":"sustainability","score":0.4449999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-education-in-schools","display_name":"environmental education in schools","score":0.33799999952316284},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-education-in-higher-education","display_name":"environmental education in higher education","score":0.453000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-education","display_name":"environmental education","score":0.9279999732971191}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C86803240","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q420","display_name":"Biology","level":0,"score":0.3341415822505951}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.52832/wed.104.618","doi":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","pdf_url":"https://bio10editora.com.br/bio10ed/catalog/download/104/79/340","source":{"id":"https://openalex.org/S4306490708","display_name":"Wissen Editora eBooks","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"ebook platform"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Pesquisas em Meio Ambiente e Impactos Ambientais","raw_type":"book-chapter"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.52832/wed.104.618","doi":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.52832/wed.104.618","pdf_url":"https://bio10editora.com.br/bio10ed/catalog/download/104/79/340","source":{"id":"https://openalex.org/S4306490708","display_name":"Wissen Editora eBooks","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"ebook platform"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Pesquisas em Meio Ambiente e Impactos Ambientais","raw_type":"book-chapter"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Life on land","score":0.4390000104904175,"id":"https://metadata.un.org/sdg/15"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4402950397.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4402950397.grobid-xml"},"referenced_works_count":52,"referenced_works":["https://openalex.org/W1165435830","https://openalex.org/W1539408161","https://openalex.org/W1974280706","https://openalex.org/W1998657796","https://openalex.org/W2003022112","https://openalex.org/W2004183672","https://openalex.org/W2041145724","https://openalex.org/W2103747630","https://openalex.org/W2113253489","https://openalex.org/W2116464510","https://openalex.org/W2137001683","https://openalex.org/W2168013361","https://openalex.org/W2407395563","https://openalex.org/W2470158424","https://openalex.org/W2557576947","https://openalex.org/W2560787931","https://openalex.org/W2604316091","https://openalex.org/W2606556641","https://openalex.org/W2606815254","https://openalex.org/W2777862399","https://openalex.org/W2789651176","https://openalex.org/W2885554576","https://openalex.org/W2887306309","https://openalex.org/W2894234814","https://openalex.org/W2900747212","https://openalex.org/W2947243229","https://openalex.org/W2948033630","https://openalex.org/W2955572916","https://openalex.org/W2956707092","https://openalex.org/W2974997740","https://openalex.org/W2981928430","https://openalex.org/W2983946761","https://openalex.org/W2984919965","https://openalex.org/W2987522341","https://openalex.org/W3003716034","https://openalex.org/W3006909401","https://openalex.org/W3048329067","https://openalex.org/W3082298705","https://openalex.org/W3175355455","https://openalex.org/W3185914590","https://openalex.org/W3204720386","https://openalex.org/W3206053486","https://openalex.org/W3216634314","https://openalex.org/W4220867662","https://openalex.org/W4308175306","https://openalex.org/W4308810818","https://openalex.org/W4317797522","https://openalex.org/W4366975269","https://openalex.org/W4386634352","https://openalex.org/W4386906383","https://openalex.org/W4402950420","https://openalex.org/W6885026236"],"related_works":["https://openalex.org/W4402950420","https://openalex.org/W4402950193","https://openalex.org/W4402950428","https://openalex.org/W4402950177","https://openalex.org/W4402950172","https://openalex.org/W4402950183","https://openalex.org/W4402950431","https://openalex.org/W4402950317","https://openalex.org/W4402950293","https://openalex.org/W4402950359"],"abstract_inverted_index":{"A":[0,309,891],"obra":[1,60,1047,1135],"\"Pesquisas":[2,1048],"em":[3,346,364,378,390,417,420,443,494,498,525,535,942,985,1005,1049],"Meio":[4,1050],"Ambiente":[5,1051],"e":[6,12,33,50,68,79,134,213,235,360,393,413,546,600,639,716,718,728,789,805,818,839,848,863,869,883,907,922,979,1032,1039,1052,1065,1091,1111,1130,1139],"Impactos":[7,1053],"Ambientais\"":[8,1054],"re\u00fane":[9],"estudos":[10,1085],"significativos":[11,159],"atuais":[13],"sobre":[14,76,189,286,397,897,973,999,1036,1063,1087],"os":[15,35,96,194,209,350,455,544,567,633,650,662,691,730,765,826,830,873,934,951,992,1037],"desafios":[16,158,1105],"ambientais":[17,37,212,471,732,936,1106],"enfrentados":[18],"no":[19,94,110,179,554,678,685,704,850,929,968],"Brasil,":[20],"com":[21,128,231,508,866,977,1016],"aten\u00e7\u00e3o":[22,1079],"especial":[23,1078],"\u00e0":[24,44,137,160],"regi\u00e3o":[25,290,775],"Nordeste.":[26],"Esta":[27],"colet\u00e2nea":[28],"explora":[29],"de":[30,48,65,91,107,114,181,218,246,263,291,297,343,367,386,422,431,437,440,461,469,483,487,491,511,522,532,560,609,616,643,687,706,722,740,749,768,842,852,912,931,975,983,990,997,1002,1008,1014,1072],"maneira":[31],"atual":[32],"cr\u00edtica":[34],"impactos":[36,103,131,211,404,634,731,935,1089],"causados":[38,405,937],"por":[39,56,376,406,415],"diversas":[40],"atividades":[41,1128],"humanas,":[42],"trazendo":[43],"tona":[45],"quest\u00f5es":[46,1073],"urgentes":[47],"sustentabilidade":[49,161,1064],"conserva\u00e7\u00e3o":[51,298,314,608],"do":[52,184,261,303,331,424,481,520,783,807,871,889,988,1042,1082,1096],"meio":[53,113,126,1132],"ambiente.":[54],"Composta":[55],"14":[57],"cap\u00edtulos,":[58],"a":[59,63,77,120,148,190,227,244,267,272,277,287,301,313,322,329,353,372,383,401,434,450,467,518,540,601,607,654,670,720,752,781,787,816,819,828,833,876,879,899,904,910,1012,1022,1030,1040,1046,1134,1137,1140],"visa":[61],"promover":[62,961,1029],"divulga\u00e7\u00e3o":[64],"pesquisas":[66],"cient\u00edficas":[67],"propiciar":[69],"uma":[70,99,152,283,438,495,501,529,536,593,694,894,1006,1056,1069,1101],"base":[71],"s\u00f3lida":[72],"para":[73,221,250,255,266,276,300,321,328,358,472,575,596,606,669,726,786,844,909,949,960,1011,1028,1059,1142],"debates":[74],"futuros":[75],"preserva\u00e7\u00e3o":[78,278,323,671,1041],"recupera\u00e7\u00e3o":[80],"ambiental.":[81,333],"No":[82,168,334,736,854],"Cap\u00edtulo":[83,169,257,335,409,477,555,613,679,737,797,855,918,969],"1,":[84],"intitulado":[85,259,479],"\"Impactos":[86],"Ambientais":[87],"Causados":[88],"pela":[89,659],"Implementa\u00e7\u00e3o":[90],"Parques":[92],"E\u00f3licos":[93],"Piau\u00ed\",":[95,185],"autores":[97,195,351,568,651,692,766,874,993],"oferecem":[98],"an\u00e1lise":[100,695,753],"detalhada":[101,896],"dos":[102,403,702,778,791,821,1149],"resultantes":[104],"da":[105,206,215,238,269,279,289,306,338,355,374,564,572,586,625,627,636,672,682,747,859,861,901,926,954],"instala\u00e7\u00e3o":[106],"parques":[108],"e\u00f3licos":[109],"estado.":[111],"Por":[112],"um":[115,197,247,365,666,962,995,1000,1143],"levantamento":[116,198],"bibliogr\u00e1fico,":[117],"discute-se":[118],"como":[119,226,428,489,517,558,592,653,810,898,1021],"implementa\u00e7\u00e3o":[121],"desses":[122],"empreendimentos":[123],"afeta":[124,433,454,661,903],"o":[125,186,222,236,256,293,398,408,459,464,509,514,570,576,583,597,1060,1075,1131],"ambiente,":[127,1133],"\u00eanfase":[129],"nos":[130,886,1104],"visuais,":[132],"sonoros":[133],"nas":[135,163,203],"perturba\u00e7\u00f5es":[136],"fauna":[138],"local,":[139],"especialmente":[140],"as":[141,232,712,771,811,884,1034,1123,1127],"aves.":[142],"Este":[143],"estudo":[144,294,370,447,515,710,824,946],"revela":[145,371],"que,":[146],"embora":[147],"energia":[149],"e\u00f3lica":[150],"seja":[151],"fonte":[153],"renov\u00e1vel,":[154],"ela":[155],"ainda":[156],"imp\u00f5e":[157],"ambiental":[162,534,542,599,1004,1024],"regi\u00f5es":[164,1081],"onde":[165],"\u00e9":[166,317,590,760],"instalada.":[167],"2,":[170],"\"Levantamento":[171],"B\u00e1sico":[172],"Arb\u00f3reo":[173],"das":[174,199,229,324,588,696,754,793,800,881],"Cinco":[175],"Principais":[176],"Pra\u00e7as":[177],"P\u00fablicas":[178],"Munic\u00edpio":[180,262,686,930],"S\u00e3o":[182,617,644],"Jo\u00e3o":[183],"foco":[187],"recai":[188],"arboriza\u00e7\u00e3o":[191],"urbana.":[192],"Aqui,":[193,513],"realizam":[196],"esp\u00e9cies":[200,220],"arb\u00f3reas":[201],"presentes":[202,363],"pra\u00e7as":[204],"p\u00fablicas":[205],"cidade,":[207],"avaliando":[208],"poss\u00edveis":[210],"sociais":[214],"escolha":[216],"inadequada":[217],"algumas":[219],"ambiente":[223,851,1043],"urbano.":[224],"Quest\u00f5es":[225],"incompatibilidade":[228],"\u00e1rvores":[230],"redes":[233],"el\u00e9tricas":[234],"comprometimento":[237],"infraestrutura":[239,637],"urbana":[240,956],"s\u00e3o":[241],"evidenciadas,":[242],"demonstrando":[243],"import\u00e2ncia":[245,721],"planejamento":[248,598],"adequado":[249],"evitar":[251],"problemas":[252],"futuros.":[253],"Avan\u00e7ando":[254],"3,":[258],"\"Flora":[260],"Barreiros:":[264],"Perspectivas":[265],"Conserva\u00e7\u00e3o":[268],"Mata":[270,307],"Atl\u00e2ntica\",":[271],"pesquisa":[273,310,892],"se":[274,527],"volta":[275],"biodiversidade":[280],"local.":[281],"Oferecendo":[282],"vis\u00e3o":[284,895,1102],"preliminar":[285],"flora":[288],"Barreiros,":[292],"discute":[295,711,933],"estrat\u00e9gias":[296,841,959],"voltadas":[299],"prote\u00e7\u00e3o":[302],"que":[304,312,449,504,581,733,829,1113],"resta":[305],"Atl\u00e2ntica.":[308],"refor\u00e7a":[311],"desse":[315,648],"bioma":[316],"fundamental":[318],"n\u00e3o":[319,452],"s\u00f3":[320],"esp\u00e9cies,":[325],"mas":[326,457],"tamb\u00e9m":[327],"manuten\u00e7\u00e3o":[330],"equil\u00edbrio":[332],"4,":[336],"\"Import\u00e2ncia":[337],"Microscopia":[339],"Raman":[340,357],"na":[341,485,550,623,629,641,674,714,743,757,774,803],"Caracteriza\u00e7\u00e3o":[342],"Part\u00edculas":[344],"Micropl\u00e1sticas":[345],"Rhizophora":[347,379],"mangle":[348,380],"L.\",":[349],"utilizam":[352],"t\u00e9cnica":[354],"microscopia":[356],"identificar":[359],"caracterizar":[361],"micropl\u00e1sticos":[362,377],"ecossistema":[366],"manguezal.":[368],"Esse":[369],"gravidade":[373],"polui\u00e7\u00e3o":[375,432],"(mangue-vermelho),":[381],"destacando":[382,780],"necessidade":[384,911],"urgente":[385],"controlar":[387],"esses":[388,474],"poluentes":[389],"\u00e1reas":[391],"costeiras":[392],"seus":[394],"efeitos":[395,792,952],"adversos":[396],"ecossistema.":[399],"Seguindo":[400],"tem\u00e1tica":[402],"micropl\u00e1sticos,":[407],"5,":[410],"\"Ecologia":[411],"Tr\u00f3fica":[412],"Contamina\u00e7\u00e3o":[414],"Micropl\u00e1stico":[416],"Atherinella":[418],"brasiliensis":[419],"\u00c1reas":[421],"Manguezal":[423],"Nordeste":[425],"Brasileiro\",":[426],"investiga":[427],"essa":[429],"forma":[430,769],"cadeia":[435],"alimentar":[436],"esp\u00e9cie":[439],"peixe":[441],"comum":[442],"manguezais":[444],"nordestinos.":[445],"O":[446,476,612,709,796,823,917,945,1018],"demonstra":[448],"contamina\u00e7\u00e3o":[451],"apenas":[453],"peixes,":[456],"tem":[458],"potencial":[460],"desequilibrar":[462],"todo":[463],"ecossistema,":[465],"refor\u00e7ando":[466],"urg\u00eancia":[468],"interven\u00e7\u00f5es":[470],"mitigar":[473,729],"impactos.":[475],"6,":[478],"\"Reciclagem":[480],"\u00d3leo":[482],"Cozinha":[484],"Produ\u00e7\u00e3o":[486],"Sab\u00e3o":[488],"Ferramenta":[490],"Educa\u00e7\u00e3o":[492],"Ambiental":[493,928,972],"Escola":[496,986],"Municipal":[497,987],"Caxias-MA\",":[499,932],"apresenta":[500],"iniciativa":[502],"educacional":[503],"combina":[505],"pr\u00e1ticas":[506,548,913,1092,1112],"sustent\u00e1veis":[507,1093],"processo":[510],"ensino-aprendizagem.":[512],"descreve":[516],"reciclagem":[519],"\u00f3leo":[521],"cozinha,":[523],"transformado":[524],"sab\u00e3o,":[526],"torna":[528],"ferramenta":[530,594],"eficaz":[531],"educa\u00e7\u00e3o":[533,1003,1023],"escola":[537,1007],"municipal,":[538],"promovendo":[539],"conscientiza\u00e7\u00e3o":[541],"entre":[543,878,1126],"alunos":[545],"incentivando":[547],"ecol\u00f3gicas":[549],"comunidade.":[551],"Em":[552],"seguida,":[553],"7,":[556],"\"LIDAR":[557],"Instrumento":[559],"Apoio":[561],"ao":[562,700,776],"Reconhecimento":[563],"Estrutura":[565],"Florestal\",":[566],"exploram":[569],"uso":[571],"tecnologia":[573],"LIDAR":[574],"mapeamento":[577],"florestal.":[578],"Essa":[579],"tecnologia,":[580],"permite":[582],"reconhecimento":[584],"detalhado":[585],"estrutura":[587],"florestas,":[589],"apresentada":[591],"importante":[595],"gest\u00e3o":[602],"sustent\u00e1vel,":[603],"contribuindo":[604],"significativamente":[605],"ecossistemas":[610,663],"florestais.":[611],"8,":[614],"\"Ba\u00eda":[615],"Marcos,":[618,645],"Maranh\u00e3o,":[619],"Brasil:":[620],"Infraestruturas":[621],"Industriais-Portu\u00e1rias":[622],"Pr\u00e1xis":[624],"Globaliza\u00e7\u00e3o":[626],"Natureza":[628],"Amaz\u00f4nia":[630,675],"Oriental\",":[631],"analisa":[632],"socioambientais":[635],"industrial":[638],"portu\u00e1ria":[640],"Ba\u00eda":[642],"Maranh\u00e3o.":[646,708,944],"Atrav\u00e9s":[647,746],"estudo,":[649],"discutem":[652],"expans\u00e3o":[655,955],"dessas":[656],"infraestruturas,":[657],"impulsionada":[658],"globaliza\u00e7\u00e3o,":[660],"locais,":[664],"criando":[665],"cen\u00e1rio":[667],"desafiador":[668],"natureza":[673],"Oriental.":[676],"J\u00e1":[677],"9,":[680],"\"An\u00e1lise":[681,857],"Tend\u00eancia":[683],"Clim\u00e1tica":[684,742],"Alc\u00e2ntara":[688],"\u2013":[689],"MA\",":[690],"apresentam":[693,994],"tend\u00eancias":[697],"clim\u00e1ticas":[698,756,813,835],"observadas":[699],"longo":[701,777],"anos":[703],"munic\u00edpio":[705],"Alc\u00e2ntara,":[707],"mudan\u00e7as":[713,755,794,812,885],"temperatura":[715],"precipita\u00e7\u00e3o":[717],"ressalta":[719,1020],"monitorar":[723],"essas":[724],"varia\u00e7\u00f5es":[725,772],"prever":[727],"possam":[734],"surgir.":[735],"10,":[738],"\"Identifica\u00e7\u00e3o":[739],"Mudan\u00e7a":[741],"Baixada":[744,758],"Maranhense":[745,759],"Elabora\u00e7\u00e3o":[748],"Gr\u00e1ficos":[750],"Climatol\u00f3gicos\",":[751],"aprofundada.":[761],"Utilizando":[762],"gr\u00e1ficos":[763],"climatol\u00f3gicos,":[764],"ilustram":[767],"clara":[770],"ocorridas":[773],"anos,":[779],"relev\u00e2ncia":[782],"monitoramento":[784],"cont\u00ednuo":[785],"adapta\u00e7\u00e3o":[788,843],"mitiga\u00e7\u00e3o":[790],"clim\u00e1ticas.":[795],"11,":[798],"\"Impacto":[799],"Mudan\u00e7as":[801],"Clim\u00e1ticas":[802],"Sa\u00fade":[804],"Seguran\u00e7a":[806,980],"Trabalhador\",":[808],"aborda":[809],"afetam":[814],"diretamente":[815],"sa\u00fade":[817,847],"seguran\u00e7a":[820,849,1031],"trabalhadores.":[822],"destaca":[825],"riscos":[827,1038],"trabalhadores":[831],"expostos":[832],"condi\u00e7\u00f5es":[834],"extremas":[836],"est\u00e3o":[837],"sujeitos":[838],"prop\u00f5e":[840],"proteger":[845],"sua":[846,864],"trabalho.":[853],"12,":[856],"Perceptiva":[858],"Degrada\u00e7\u00e3o":[860,927],"Pastagem":[862],"Intera\u00e7\u00e3o":[865],"Atributos":[867],"F\u00edsicos":[868],"Agregados":[870],"Solo\",":[872],"investigam":[875],"rela\u00e7\u00e3o":[877],"degrada\u00e7\u00e3o":[880,900],"pastagens":[882],"atributos":[887],"f\u00edsicos":[888],"solo.":[890],"oferece":[893],"terra":[902],"produtividade":[905],"agr\u00edcola":[906],"aponta":[908],"agr\u00edcolas":[914],"mais":[915,965,1145],"sustent\u00e1veis.":[916],"13,":[919],"\"Crescimento":[920],"Urbano":[921],"Ocupa\u00e7\u00e3o":[923],"Desordenada:":[924],"An\u00e1lise":[925],"pelo":[938],"crescimento":[939],"urbano":[940,964],"desordenado":[941],"Caxias,":[943],"sugere":[947],"solu\u00e7\u00f5es":[948,1109],"minimizar":[950],"negativos":[953],"acelerada,":[957],"propondo":[958,1108],"desenvolvimento":[963],"sustent\u00e1vel.":[966,1146],"Finalmente,":[967],"14,":[970],"\"Educa\u00e7\u00e3o":[971],"Preven\u00e7\u00e3o":[974],"Incidentes":[976],"Tubar\u00f5es":[978],"Aqu\u00e1tica:":[981],"Relato":[982],"Experi\u00eancia":[984],"Estado":[989],"Pernambuco\",":[991],"relato":[996],"experi\u00eancia":[998],"projeto":[1001],"Pernambuco,":[1009],"voltado":[1010],"preven\u00e7\u00e3o":[1013],"incidentes":[1015],"tubar\u00f5es.":[1017],"cap\u00edtulo":[1019,1099],"pode":[1025],"ser":[1026,1115],"usada":[1027],"conscientizar":[1033],"crian\u00e7as":[1035],"marinho.":[1044],"Concluindo,":[1045],"proporciona":[1055],"contribui\u00e7\u00e3o":[1057],"significativa":[1058],"debate":[1061],"cient\u00edfico":[1062],"conserva\u00e7\u00e3o.":[1066],"Embora":[1067],"aborde":[1068],"ampla":[1070],"gama":[1071],"ambientais,":[1074],"e-book":[1076],"dedica":[1077],"\u00e0s":[1080],"Nordeste,":[1083],"oferecendo":[1084],"detalhados":[1086],"ecossistemas,":[1088],"clim\u00e1ticos":[1090],"dessa":[1094],"\u00e1rea":[1095],"pa\u00eds.":[1097],"Cada":[1098],"traz":[1100],"embasada":[1103],"contempor\u00e2neos,":[1107],"inovadoras":[1110],"podem":[1114],"implementadas":[1116],"tanto":[1117],"local":[1118],"quanto":[1119],"globalmente.":[1120],"Ao":[1121],"explorar":[1122],"complexas":[1124],"intera\u00e7\u00f5es":[1125],"humanas":[1129],"incentiva":[1136],"reflex\u00e3o":[1138],"a\u00e7\u00e3o":[1141],"futuro":[1144],"F\u00e1bio":[1147],"Freitas":[1148],"Santos":[1150]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":2}],"updated_date":"2026-11-10T11:39:43.021295","created_date":"2024-09-29T00:00:00"}
