{"id":"https://openalex.org/W4400109614","doi":"https://doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","title":"Variaci\u00f3n espacial y detecci\u00f3n de puntos cr\u00edticos de COVID-19 en Panam\u00e1: un an\u00e1lisis basado en datos del censo","display_name":"Variaci\u00f3n espacial y detecci\u00f3n de puntos cr\u00edticos de COVID-19 en Panam\u00e1: un an\u00e1lisis basado en datos del censo","publication_year":2024,"publication_date":"2024-06-28","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4400109614","doi":"https://doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.56239/rhcs.2024.101.711","doi":"https://doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","pdf_url":"https://uhsalud.com/index.php/revhispano/article/download/711/400","source":{"id":"https://openalex.org/S4387280737","display_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","issn_l":"2215-4248","issn":["2215-4248","2215-4256"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210111072","host_organization_name":"Universidad Hispanoamerica","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210111072"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://uhsalud.com/index.php/revhispano/article/download/711/400","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5067970098","display_name":"Roger Enrique Bonilla-Carri\u00f3n","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8789-4494","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8789-4494"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210111072","display_name":"Universidad Hispanoamerica","ror":"https://ror.org/01a04kj17","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210111072"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Roger Bonilla-Carri\u00f3n","raw_affiliation_strings":["Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I4210111072"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5055048682","display_name":"Ronald Evans-Meza","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0875-9770","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-0875-9770"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210111072","display_name":"Universidad Hispanoamerica","ror":"https://ror.org/01a04kj17","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210111072"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ronald Evans-Meza","raw_affiliation_strings":["Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I4210111072"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5087769793","display_name":"Roberto Salvatierra-Dur\u00e1n","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4442-7877","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4442-7877"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210111072","display_name":"Universidad Hispanoamerica","ror":"https://ror.org/01a04kj17","country_code":"CR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210111072"]}],"countries":["CR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Roberto Salvatierra-Dur\u00e1n","raw_affiliation_strings":["Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Escuela de Medicina y Cirug\u00eda, Universidad Hispanoamericana. San Jos\u00e9, Costa Rica","institution_ids":["https://openalex.org/I4210111072"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210111072"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"10","issue":"1","first_page":"22","last_page":"31"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10410","display_name":"COVID-19 epidemiological studies","score":0.9897000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2611","display_name":"Modeling and Simulation"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10410","display_name":"COVID-19 epidemiological studies","score":0.9897000193595886,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2611","display_name":"Modeling and Simulation"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11819","display_name":"Data-Driven Disease Surveillance","score":0.006300000008195639,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2713","display_name":"Epidemiology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11911","display_name":"Spatial and Panel Data Analysis","score":0.002199999988079071,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2002","display_name":"Economics and Econometrics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/20","display_name":"Economics, Econometrics and Finance"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/covid-19","display_name":"COVID-19 pandemic","score":0.984000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/spatial-clustering","display_name":"spatial clustering","score":0.7379999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/hot-spots","display_name":"hot spots","score":0.6869999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-points","display_name":"critical points","score":0.5640000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/household-size","display_name":"household size","score":0.7599999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/census-data","display_name":"census data","score":0.6019999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/geodemographic-analysis","display_name":"geodemographic analysis","score":0.4059999883174896},{"id":"https://openalex.org/keywords/panama","display_name":"Panama","score":0.45899999141693115},{"id":"https://openalex.org/keywords/zoonoses","display_name":"zoonoses","score":0.5889999866485596},{"id":"https://openalex.org/keywords/epidemic-control-measures","display_name":"epidemic control measures","score":0.4449999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/spatial-autocorrelation","display_name":"spatial autocorrelation","score":0.5609999895095825}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C3008058167","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q84263196","display_name":"Coronavirus disease 2019 (COVID-19)","level":4,"score":0.6350456476211548},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.5157321095466614},{"id":"https://openalex.org/C2779234422","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q3359556","display_name":"Panama","level":2,"score":0.47811359167099},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4201764464378357},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.26009222865104675},{"id":"https://openalex.org/C86803240","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q420","display_name":"Biology","level":0,"score":0.079796701669693},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.06700965762138367},{"id":"https://openalex.org/C524204448","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q788926","display_name":"Infectious disease (medical specialty)","level":3,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C142724271","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7208","display_name":"Pathology","level":1,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C2779134260","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12136","display_name":"Disease","level":2,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C18903297","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7150","display_name":"Ecology","level":1,"score":0.0}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.56239/rhcs.2024.101.711","doi":"https://doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","pdf_url":"https://uhsalud.com/index.php/revhispano/article/download/711/400","source":{"id":"https://openalex.org/S4387280737","display_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","issn_l":"2215-4248","issn":["2215-4248","2215-4256"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210111072","host_organization_name":"Universidad Hispanoamerica","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210111072"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs2.tresunouno.uhsalud.com:article/711","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://uhsalud.com/index.php/revhispano/article/view/711","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4387280737","display_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","issn_l":"2215-4248","issn":["2215-4248","2215-4256"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210111072","host_organization_name":"Universidad Hispanoamerica","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210111072"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"10.56239/rhcs.2024.101","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001703721","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=9697116","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/9697116.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud (RHCS), ISSN 2215-4256, Vol. 10, N\u00ba. 1 (Enero-Marzo), 2024, pags. 22-31","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.56239/rhcs.2024.101.711","doi":"https://doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.56239/rhcs.2024.101.711","pdf_url":"https://uhsalud.com/index.php/revhispano/article/download/711/400","source":{"id":"https://openalex.org/S4387280737","display_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","issn_l":"2215-4248","issn":["2215-4248","2215-4256"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":"https://openalex.org/I4210111072","host_organization_name":"Universidad Hispanoamerica","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210111072"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Hispanoamericana de Ciencias de la Salud","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.8048999905586243,"display_name":"Good health and well-being","id":"https://metadata.un.org/sdg/3"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4400109614.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4400109614.grobid-xml"},"referenced_works_count":13,"referenced_works":["https://openalex.org/W2018204249","https://openalex.org/W2085873844","https://openalex.org/W2118898434","https://openalex.org/W2317568660","https://openalex.org/W2892362768","https://openalex.org/W3001118548","https://openalex.org/W3006419170","https://openalex.org/W3014342792","https://openalex.org/W3033206251","https://openalex.org/W3034401301","https://openalex.org/W3159679315","https://openalex.org/W4289711656","https://openalex.org/W4310249170"],"related_works":["https://openalex.org/W4200064974","https://openalex.org/W4412123397","https://openalex.org/W3197595293","https://openalex.org/W3216796458","https://openalex.org/W4214931579","https://openalex.org/W4402622714","https://openalex.org/W4205767355","https://openalex.org/W4401530611","https://openalex.org/W4384701929","https://openalex.org/W4229000591"],"abstract_inverted_index":{"El":[0],"COVID-19,":[1],"una":[2],"enfermedad":[3],"infecciosa":[4],"de":[5,18,20,31,39,71,75,82,96,103,115,119,129,136,147,155,158,168,199,255],"origen":[6],"zoon\u00f3tico,":[7],"se":[8,108,140],"ha":[9],"propagado":[10],"globalmente":[11],"impactando":[12],"significativamente":[13],"a":[14],"Panam\u00e1.":[15,104],"La":[16,145,240],"identificaci\u00f3n":[17],"zonas":[19],"riesgo":[21],"(hotspots)":[22],"mediante":[23],"t\u00e9cnicas":[24],"geoepidemiol\u00f3gicas":[25],"es":[26],"esencial":[27],"para":[28,48,92,133,253],"implementar":[29],"medidas":[30,254],"control":[32,256],"efectivas.":[33],"Objetivo:":[34],"Analizar":[35],"espacialmente":[36],"la":[37,51,60,80,94],"epidemia":[38],"COVID-19":[40,83,148,243],"en":[41,84,142,152,165,235],"Panam\u00e1":[42,76,156],"usando":[43],"datos":[44,68],"recientes":[45],"del":[46,53,69,90,242,259],"Censo,":[47],"comprender":[49],"mejor":[50],"distribuci\u00f3n":[52,241],"virus":[54,260],"y":[55,64,73,87,125,192,228,233,257,261],"sus":[56],"patrones":[57,245],"geogr\u00e1ficos,":[58],"particularmente":[59],"agrupaci\u00f3n":[61],"espacial.":[62],"Materiales":[63],"M\u00e9todos:":[65],"Se":[66,98,161],"utilizaron":[67],"Censo":[70],"Poblaci\u00f3n":[72],"Vivienda":[74],"(2023),":[77],"que":[78],"inclu\u00edan":[79],"incidencia":[81],"los":[85,100,126,153],"hogares":[86],"el":[88,113],"tama\u00f1o":[89],"hogar":[91],"calcular":[93],"tasa":[95,146],"COVID-19.":[97],"geocodificaron":[99],"82":[101],"distritos":[102,154,167,198],"Los":[105,138,187,200,219],"an\u00e1lisis":[106,118],"estad\u00edsticos":[107],"realizaron":[109],"con":[110],"GEODA,":[111],"aplicando":[112],"I":[114],"Mor\u00e1n":[116],"global,":[117],"puntos":[120],"cr\u00edticos":[121],"locales":[122],"Getis-Ord":[123],"GI*":[124],"Indicadores":[127],"Locales":[128],"Asociaci\u00f3n":[130],"Espacial":[131],"(LISA)":[132],"detectar":[134],"conglomerados":[135,163],"riesgo.":[137],"mapas":[139],"graficaron":[141],"R.":[143],"Resultados:":[144],"mostr\u00f3":[149],"conglomeraci\u00f3n":[150],"espacial":[151],"(I":[157],"Mor\u00e1n=0.672,":[159],"p=0.001).":[160],"identificaron":[162],"significativos":[164],"seis":[166],"Herrera:":[169],"Chitr\u00e9":[170],"(GI*=0.022,":[171,204,216,225],"LISA=2.34,":[172],"p=0.011),":[173],"Santa":[174],"Mar\u00eda":[175],"(GI*=0.02,":[176,180,230],"LISA=1.07,":[177],"p=0.02),":[178],"Pes\u00e9":[179],"LISA=1.12,":[181],"p=0.002),":[182,206],"Parita":[183],"(GI*=0.021,":[184,208],"LISA=1.11,":[185],"p=0.003),":[186],"Pozos":[188],"(GI*=0.017,":[189,237],"LISA=0.52,":[190],"p=0.038)":[191],"Oc\u00fa":[193],"(GI*=0.018,":[194],"LISA=0.54,":[195],"p=0.013);":[196],"siete":[197],"Santos:":[201],"Las":[202,248],"Tablas":[203],"LISA=2.23,":[205],"Macaracas":[207],"LISA=1.97,":[209],"p=0.001),":[210,214,223],"Guarar\u00e9":[211],"(GI*=0.023,":[212,221],"LISA=2.38,":[213],"Pedas\u00ed":[215],"LISA=1.87,":[217],"p=0.005),":[218],"Santos":[220],"LISA=2.19,":[222],"Pocr\u00ed":[224],"LISA=1.88,":[226],"p=0.014)":[227],"Tonos\u00ed":[229],"LISA=1.14,":[231],"p=0.008);":[232],"Mariato":[234],"Veraguas":[236],"p=0.024).":[238],"Conclusi\u00f3n:":[239],"presenta":[244],"geogr\u00e1ficos":[246],"espec\u00edficos.":[247],"\u00e1reas":[249],"identificadas":[250],"deben":[251],"priorizarse":[252],"prevenci\u00f3n":[258],"otras":[262],"enfermedades":[263],"similares.":[264]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2024-06-29T00:00:00"}
