{"id":"https://openalex.org/W4399780452","doi":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","title":"Educaci\u00f3n especial en metodolog\u00edas de discapacidad m\u00faltiple intelectual y f\u00edsica: Un enfoque inclusivo","display_name":"Educaci\u00f3n especial en metodolog\u00edas de discapacidad m\u00faltiple intelectual y f\u00edsica: Un enfoque inclusivo","publication_year":2024,"publication_date":"2024-06-17","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4399780452","doi":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","doi":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210182600","display_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2707-2207","issn":["2707-2207","2707-2215"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4383694748","host_organization_name":"Latin American Association for the Advancement of Sciences","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4383694748"],"host_organization_lineage_names":["Latin American Association for the Advancement of Sciences"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","datacite"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5099181841","display_name":"Augusto Paolo Bernal P\u00e1rraga","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0289-8427","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0289-8427"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I118946981","display_name":"Universidad de las Fuerzas Armadas ESPE","ror":"https://ror.org/05j136930","country_code":"EC","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I118946981"]}],"countries":["EC"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Augusto Paolo Bernal P\u00e1rraga","raw_affiliation_strings":["Universidad de las Fuerzas Armadas"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0289-8427","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de las Fuerzas Armadas","institution_ids":["https://openalex.org/I118946981"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5041519954","display_name":"Patricia Alexandra Medina Mari\u00f1o","orcid":"https://orcid.org/0009-0005-7105-9370","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0005-7105-9370"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210092196","display_name":"Ministerio de Educaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/01c0q4919","country_code":"AR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210092196"]}],"countries":["AR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Patricia Alexandra Medina Marino","raw_affiliation_strings":["Ministerio de Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0005-7105-9370","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Ministerio de Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I4210092196"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5099472962","display_name":"Edith Geovanna Cholango Tenemaza","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-2855-6653","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0009-2855-6653"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Edith Geovanna Cholango Tenemaza","raw_affiliation_strings":["Instituto Nacional de Evaluaci\u00f3n Educativa"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0289-8427","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Nacional de Evaluaci\u00f3n Educativa","institution_ids":[]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5099181842","display_name":"Alicia Feliciana Zamora Franco","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-0544-4627","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-0544-4627"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210092196","display_name":"Ministerio de Educaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/01c0q4919","country_code":"AR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210092196"]}],"countries":["AR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alicia Feliciana Zamora Franco","raw_affiliation_strings":["Ministerio de Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0008-0544-4627","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Ministerio de Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I4210092196"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5099181843","display_name":"Carolina Gabriela Zamora Franco","orcid":"https://orcid.org/0009-0007-8840-5596","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0007-8840-5596"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210092196","display_name":"Ministerio de Educaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/01c0q4919","country_code":"AR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210092196"]}],"countries":["AR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Carolina Gabriela Zamora Franco","raw_affiliation_strings":["Ministerio de Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0007-8840-5596","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Ministerio de Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I4210092196"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5099181844","display_name":"Iliana Yadira L\u00f3pez S\u00e1nchez","orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0002-7848","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0009-0002-7848"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210092196","display_name":"Ministerio de Educaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/01c0q4919","country_code":"AR","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210092196"]}],"countries":["AR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Iliana Yadira L\u00f3pez S\u00e1nchez","raw_affiliation_strings":["Ministerio de Educaci\u00f3n"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0009-0009-0002-7848","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Ministerio de Educaci\u00f3n","institution_ids":["https://openalex.org/I4210092196"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":21.2967,"has_fulltext":true,"cited_by_count":54,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99526181,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":96,"max":100},"biblio":{"volume":"8","issue":"3","first_page":"3229","last_page":"3248"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13131","display_name":"Collaborative Teaching and Inclusion","score":0.5264000296592712,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13131","display_name":"Collaborative Teaching and Inclusion","score":0.5264000296592712,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11514","display_name":"Disability Education and Employment","score":0.09589999914169312,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12591","display_name":"Inclusive Education and Diversity","score":0.09529999643564224,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/special-education","display_name":"special education","score":0.8140000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/multiple-disabilities","display_name":"multiple disabilities","score":0.8949999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/intellectual-disability","display_name":"intellectual disability","score":0.9369999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/physical-disability","display_name":"physical disability","score":0.9729999899864197},{"id":"https://openalex.org/keywords/inclusive-education","display_name":"inclusive education","score":0.9950000047683716},{"id":"https://openalex.org/keywords/assistive-technology","display_name":"assistive technology","score":0.8420000076293945},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.7860000133514404},{"id":"https://openalex.org/keywords/continuing-professional-development","display_name":"continuing professional development","score":0.765999972820282},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-equity","display_name":"educational equity","score":0.6480000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-justice-in-education","display_name":"social justice in education","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-family-collaboration","display_name":"school-family partnership","score":0.574999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/education-policy","display_name":"education policy","score":0.5659999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-access","display_name":"curriculum access","score":0.4970000088214874},{"id":"https://openalex.org/keywords/special-education-practice","display_name":"special education practice","score":0.367000013589859}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.3734790086746216},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.37272703647613525},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3510423004627228}],"mesh":[],"locations_count":4,"locations":[{"id":"doi:10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","doi":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210182600","display_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2707-2207","issn":["2707-2207","2707-2215"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4383694748","host_organization_name":"Latin American Association for the Advancement of Sciences","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4383694748"],"host_organization_lineage_names":["Latin American Association for the Advancement of Sciences"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001691482","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=9610569","pdf_url":"https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/9610569.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Ciencia Latina: Revista Multidisciplinar, ISSN 2707-2207, Vol. 8, N\u00ba. 3, 2024, pags. 3229-3248","raw_type":"text (article)"},{"id":"doi:10.60692/ceqgt-d8h56","doi":"https://doi.org/10.60692/ceqgt-d8h56","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.60692/ceqgt-d8h56","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407051682","display_name":"Greater South Information System","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article-journal"},{"id":"doi:10.60692/jst1a-wh681","doi":"https://doi.org/10.60692/jst1a-wh681","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.60692/jst1a-wh681","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407051682","display_name":"Greater South Information System","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":"article-journal"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","doi":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37811/cl_rcm.v8i3.11544","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210182600","display_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","issn_l":"2707-2207","issn":["2707-2207","2707-2215"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4383694748","host_organization_name":"Latin American Association for the Advancement of Sciences","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4383694748"],"host_organization_lineage_names":["Latin American Association for the Advancement of Sciences"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ciencia Latina Revista Cient\u00edfica Multidisciplinar","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.9901999831199646,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"},{"display_name":"Reduced inequalities","score":0.8974000215530396,"id":"https://metadata.un.org/sdg/10"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4399780452.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4399780452.grobid-xml"},"referenced_works_count":17,"referenced_works":["https://openalex.org/W222921392","https://openalex.org/W609693401","https://openalex.org/W1505405699","https://openalex.org/W1597863977","https://openalex.org/W1606139013","https://openalex.org/W1620762744","https://openalex.org/W2053430782","https://openalex.org/W2059261745","https://openalex.org/W2128068105","https://openalex.org/W2135943618","https://openalex.org/W2329821249","https://openalex.org/W2500307243","https://openalex.org/W2510531420","https://openalex.org/W2906541833","https://openalex.org/W2973326012","https://openalex.org/W2996647064","https://openalex.org/W3109282732"],"related_works":["https://openalex.org/W7126687270","https://openalex.org/W6990950363","https://openalex.org/W7034092500","https://openalex.org/W4405725474","https://openalex.org/W4412202436","https://openalex.org/W7071672501","https://openalex.org/W7120702116","https://openalex.org/W7043297030","https://openalex.org/W4311816772","https://openalex.org/W7221790816"],"abstract_inverted_index":{"El":[0,115,246,303],"presente":[1],"estudio":[2,116,247,304],"se":[3,89,158,174,182],"centra":[4],"en":[5,10,82,127,170,268,300],"analizar":[6],"las":[7,61,100,160,224,257,264],"metodolog\u00edas":[8,210],"empleadas":[9],"la":[11,16,39,77,80,86,119,128,148,184,194,250,253,275,294,297,301,343],"educaci\u00f3n":[12,87,106,129,269,328],"especial":[13,270],"para":[14,103,111,177,190,220,229,241,283,308,332],"abordar":[15],"discapacidad":[17],"m\u00faltiple,":[18],"tanto":[19,96],"intelectual":[20],"como":[21,99],"f\u00edsica,":[22],"desde":[23],"una":[24,73,105,187,327],"perspectiva":[25],"inclusiva":[26,329],"y":[27,32,59,79,93,109,124,146,150,173,209,228,271,289,296,311,325,330,351],"orientada":[28],"al":[29,144,166,352],"\u00e9xito":[30,222],"acad\u00e9mico":[31,153],"social":[33,299],"de":[34,41,50,64,72,76,85,107,121,130,154,186,196,198,206,215,223,252,274,277,290,313,319,345,347,355],"los":[35,51,97,113,163,191,216,232,262,266,272,309,321,334,356],"estudiantes.":[36,114,156,335],"Se":[37,135,336],"destaca":[38],"importancia":[40,195,251],"un":[42,285],"enfoque":[43],"inclusivo":[44,288],"que":[45,162,202,231,292,338],"permita":[46],"el":[47,83,142,151,171,204,221,238,317],"pleno":[48,353],"desarrollo":[49,199,354],"estudiantes":[52,131,233,357],"con":[53,132,234,316,358],"estas":[54,138,339],"condiciones,":[55],"reconociendo":[56],"sus":[57,67],"potencialidades":[58],"adaptando":[60],"estrategias":[62,225],"educativas":[63,226],"acuerdo":[65],"a":[66,261,342],"necesidades":[68],"individuales.":[69],"A":[70],"trav\u00e9s":[71],"revisi\u00f3n":[74],"exhaustiva":[75],"literatura":[78],"investigaci\u00f3n":[81],"campo":[84],"especial,":[88],"examinan":[90],"diversas":[91],"investigaciones":[92],"pr\u00e1cticas,":[94],"resaltando":[95],"desaf\u00edos":[98],"mejores":[101],"pr\u00e1cticas":[102,307],"garantizar":[104,230],"calidad":[108],"equitativa":[110,331],"todos":[112,333],"tambi\u00e9n":[117,248],"aborda":[118],"implementaci\u00f3n":[120],"tecnolog\u00edas":[122,139,168,207],"asistidas":[123,169,208],"su":[125,243],"impacto":[126],"discapacidades":[133,235,359],"m\u00faltiples.":[134,360],"analiza":[136],"c\u00f3mo":[137],"pueden":[140],"facilitar":[141],"acceso":[143],"curr\u00edculo":[145],"mejorar":[147,320],"participaci\u00f3n":[149],"rendimiento":[152],"estos":[155,179],"Adem\u00e1s,":[157],"discuten":[159],"barreras":[161],"educadores":[164,310],"enfrentan":[165],"integrar":[167],"aula,":[172],"proponen":[175],"soluciones":[176],"superar":[178],"obst\u00e1culos.":[180],"Asimismo,":[181],"enfatiza":[183],"necesidad":[185],"formaci\u00f3n":[188,213],"especializada":[189],"educadores,":[192],"destacando":[193],"programas":[197],"profesional":[200],"continuo":[201],"incluyan":[203],"uso":[205],"inclusivas.":[211],"La":[212],"adecuada":[214],"docentes":[217],"es":[218,281],"crucial":[219],"inclusivas":[227],"m\u00faltiples":[236],"reciban":[237],"apoyo":[239,291],"necesario":[240],"alcanzar":[242],"m\u00e1ximo":[244],"potencial.":[245],"subraya":[249],"colaboraci\u00f3n":[254,280],"entre":[255],"todas":[256],"partes":[258],"interesadas,":[259],"incluyendo":[260],"docentes,":[263],"familias,":[265],"especialistas":[267],"responsables":[273],"formulaci\u00f3n":[276],"pol\u00edticas.":[278],"Esta":[279],"esencial":[282],"crear":[284],"entorno":[286],"educativo":[287],"promueva":[293],"equidad":[295],"justicia":[298],"educaci\u00f3n.":[302],"proporciona":[305],"recomendaciones":[306,340],"formuladores":[312],"pol\u00edticas":[314],"educativas,":[315],"objetivo":[318],"sistemas":[322],"educativos":[323],"existentes":[324],"asegurar":[326],"espera":[337],"contribuyan":[341],"creaci\u00f3n":[344],"entornos":[346],"aprendizaje":[348],"m\u00e1s":[349],"inclusivos":[350]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":23},{"year":2025,"cited_by_count":27},{"year":2024,"cited_by_count":4}],"updated_date":"2026-11-10T11:39:43.021295","created_date":"2024-06-19T00:00:00"}
