{"id":"https://openalex.org/W4398130780","doi":null,"title":"Creando m\u00e1s con menos, la innovaci\u00f3n frugal como nuevo paradigma de dise\u00f1o para la sostenibilidad: Creating more with less, frugal innovation as a new design paradigm for sustainability","display_name":"Creando m\u00e1s con menos, la innovaci\u00f3n frugal como nuevo paradigma de dise\u00f1o para la sostenibilidad: Creating more with less, frugal innovation as a new design paradigm for sustainability","publication_year":2024,"publication_date":"2024-02-03","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4398130780"},"language":"en","primary_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.masam.cuautitlan.unam.mx:article/195","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/view/195","pdf_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/download/195/132","source":{"id":"https://openalex.org/S5407042185","display_name":"Revista de Estudios Interdisciplinarios del Arte Dise\u00f1o y la Cultura","issn_l":"2992-7552","issn":["2992-7552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2992-7552","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/download/195/132","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5028572991","display_name":"Luis Miguel L\u00f3pez Santiago","orcid":"https://orcid.org/0009-0004-8684-8789","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0004-8684-8789"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I140494188","display_name":"Universit\u00e9 de Technologie de Troyes","ror":"https://ror.org/01qhqcj41","country_code":"FR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I140494188"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"L\u00f3pez Santiago, Luis Miguel","raw_affiliation_strings":["InSyTE - Interdisciplinary research on Society-Technology-Environment (12 rue Marie Curie - CS 42060 - 10004 TROYES CEDEX - France)","UTT - Universit\u00e9 de Technologie de Troyes (12 rue Marie Curie\r\nCS 42060\r\n10004 TROYES CEDEX - France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"InSyTE - Interdisciplinary research on Society-Technology-Environment (12 rue Marie Curie - CS 42060 - 10004 TROYES CEDEX - France)","institution_ids":[]},{"raw_affiliation_string":"UTT - Universit\u00e9 de Technologie de Troyes (12 rue Marie Curie\r\nCS 42060\r\n10004 TROYES CEDEX - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I140494188"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5050342076","display_name":"V\u00edctor Dar\u00edo Cuervo Pinto","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8574-8733","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8574-8733"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I59361560","display_name":"Instituto Polit\u00e9cnico Nacional","ror":"https://ror.org/059sp8j34","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I59361560"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cuervo Pinto, V\u00edctor Dar\u00edo","raw_affiliation_strings":["UPIITA-IPN [Mexico] (Av. Instituto Polit\u00e9cnico Nacional 2580, Barrio La Laguna Ticom\u00e1n, Gustavo A. Madero, 07340, M\u00e9xico. - Mexico)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"UPIITA-IPN [Mexico] (Av. Instituto Polit\u00e9cnico Nacional 2580, Barrio La Laguna Ticom\u00e1n, Gustavo A. Madero, 07340, M\u00e9xico. - Mexico)","institution_ids":["https://openalex.org/I59361560"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":"N\u00fam. Especial: Intersecciones entre Sustentabilidad, Artes y Dise\u00f1o, 38\u201355","first_page":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/view/195","last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12786","display_name":"Innovation and Socioeconomic Development","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1403","display_name":"Business and International Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12786","display_name":"Innovation and Socioeconomic Development","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1403","display_name":"Business and International Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14389","display_name":"Innovation, Technology, and Society","score":9.999999747378752e-05,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13477","display_name":"Sustainable Design and Development","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2215","display_name":"Building and Construction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/frugal-innovation","display_name":"frugal innovation","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/sustainable-design","display_name":"sustainable design","score":0.7770000100135803},{"id":"https://openalex.org/keywords/frugal-design","display_name":"frugal design","score":0.5659999847412109},{"id":"https://openalex.org/keywords/frugal-engineering","display_name":"frugal engineering","score":0.5350000262260437},{"id":"https://openalex.org/keywords/low-cost-solutions","display_name":"low-cost solutions","score":0.5640000104904175},{"id":"https://openalex.org/keywords/resource-constraints","display_name":"resource constraints","score":0.44999998807907104},{"id":"https://openalex.org/keywords/entrepreneurship-in-developing-countries","display_name":"entrepreneurship in developing countries","score":0.5830000042915344}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C66204764","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q219416","display_name":"Sustainability","level":2,"score":0.7686831951141357},{"id":"https://openalex.org/C144133560","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q4830453","display_name":"Business","level":0,"score":0.43416982889175415},{"id":"https://openalex.org/C56739046","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q192060","display_name":"Knowledge management","level":1,"score":0.38596418499946594},{"id":"https://openalex.org/C195094911","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q14167904","display_name":"Process management","level":1,"score":0.36942794919013977},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.2694232165813446},{"id":"https://openalex.org/C18903297","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7150","display_name":"Ecology","level":1,"score":0.08948153257369995},{"id":"https://openalex.org/C86803240","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q420","display_name":"Biology","level":0,"score":0.0715055763721466}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"pmh:oai:ojs2.masam.cuautitlan.unam.mx:article/195","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/view/195","pdf_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/download/195/132","source":{"id":"https://openalex.org/S5407042185","display_name":"Revista de Estudios Interdisciplinarios del Arte Dise\u00f1o y la Cultura","issn_l":"2992-7552","issn":["2992-7552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2992-7552","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:HAL:hal-04440621v1","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hal.science/hal-04440621","pdf_url":"https://hal.science/hal-04440621v1/document","source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/index","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:ojs2.masam.cuautitlan.unam.mx:article/195","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/view/195","pdf_url":"https://masam.cuautitlan.unam.mx/seminarioarteydiseno/revista/index.php/reiadyc/article/download/195/132","source":{"id":"https://openalex.org/S5407042185","display_name":"Revista de Estudios Interdisciplinarios del Arte Dise\u00f1o y la Cultura","issn_l":"2992-7552","issn":["2992-7552"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["latindex"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2992-7552","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/12","display_name":"Responsible consumption and production","score":0.807699978351593},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","display_name":"Industry, innovation and infrastructure","score":0.7207000255584717}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4398130780.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4398130780.grobid-xml"},"referenced_works_count":22,"referenced_works":["https://openalex.org/W1965004519","https://openalex.org/W1999167944","https://openalex.org/W2002554683","https://openalex.org/W2014879279","https://openalex.org/W2113991966","https://openalex.org/W2115497642","https://openalex.org/W2124582776","https://openalex.org/W2146706569","https://openalex.org/W2151489403","https://openalex.org/W2156016952","https://openalex.org/W2229693873","https://openalex.org/W2292621238","https://openalex.org/W2567268612","https://openalex.org/W2611916032","https://openalex.org/W2758855028","https://openalex.org/W2761337937","https://openalex.org/W2765257419","https://openalex.org/W2964833766","https://openalex.org/W2966770423","https://openalex.org/W3125111309","https://openalex.org/W4250233695","https://openalex.org/W4315433554"],"related_works":["https://openalex.org/W7217846156","https://openalex.org/W3002987543","https://openalex.org/W7160928885","https://openalex.org/W6981788059","https://openalex.org/W2980556296","https://openalex.org/W4408644023","https://openalex.org/W2618672334","https://openalex.org/W7160932510","https://openalex.org/W2760654691","https://openalex.org/W4220738157"],"abstract_inverted_index":{"Actualmente,":[0],"la":[1,32,53,60,101,114,137,139,144,148,155,204,224,227,241,257,273],"humanidad":[2],"se":[3,29,35,50,248],"enfrenta":[4],"a":[5,63,70,201,284,294,313,338,398,406,492],"una":[6,111,121,221],"serie":[7,122],"de":[8,85,93,103,108,123,129,141,157,183,199,203,215,223,226,235,246,256,282,287,290,296],"desaf\u00edos":[9],"y":[10,23,27,78,96,105,125,143,163,210,253,275,289],"crisis.":[11],"En":[12,176],"contextos":[13,164],"donde":[14],"los":[15,24,81,208,232,261],"recursos":[16,306],"naturales":[17],"son":[18],"cada":[19],"vez":[20],"m\u00e1s":[21],"escasos":[22],"problemas":[25],"sociales":[26],"ambientales":[28],"han":[30],"intensificado,":[31],"innovaci\u00f3n":[33,46,228,301],"frugal":[34,229,333,413,465,496,557],"posiciona":[36],"como":[37,166,187,272],"un":[38,180,197],"enfoque":[39,72],"pertinente":[40],"para":[41,110,127,169,206,213,230,266],"abordar":[42],"estas":[43],"problem\u00e1ticas.":[44],"La":[45,66,116,243],"frugal,":[47,302],"cuyos":[48],"or\u00edgenes":[49],"encuentran":[51],"en":[52,59,80,83,99,136,154,190],"India,":[54,351],"ha":[55,73,118,151,195],"despertado":[56],"el":[57,167,171,191,276],"inter\u00e9s":[58],"comunidad":[61],"acad\u00e9mica":[62],"nivel":[64],"internacional.":[65],"reciente":[67],"literatura":[68,149,205],"referente":[69],"este":[71,174,177],"demostrado":[74],"que":[75,292],"emprendedores,":[76],"acad\u00e9micos":[77],"activistas":[79],"pa\u00edses":[82],"v\u00edas":[84],"desarrollo":[86,92],"est\u00e1n":[87,134],"obteniendo":[88],"contribuciones":[89],"significativas":[90],"al":[91,250,254],"soluciones":[94],"ingeniosas":[95],"asequibles,":[97],"enfocadas":[98],"mejorar":[100],"calidad":[102],"vida":[104],"fomentar":[106],"pr\u00e1cticas":[107],"dise\u00f1o":[109,236],"transici\u00f3n":[112],"hacia":[113],"sostenibilidad.":[115],"investigaci\u00f3n":[117],"permitido":[119],"identificar":[120,207],"criterios":[124,209],"atributos":[126,133],"innovar":[128,214,295],"manera":[130,216,297],"frugal.":[131,217,298],"Estos":[132],"centrados":[135],"funcionalidad,":[138],"reducci\u00f3n":[140],"costos":[142],"optimizaci\u00f3n.":[145],"Sin":[146,259],"embargo,":[147,260],"tambi\u00e9n":[150],"hecho":[152],"\u00e9nfasis":[153],"necesidad":[156],"estudiar":[158],"e":[159,237],"incluir":[160],"otros":[161],"casos":[162,185,247],"geogr\u00e1ficos":[165],"latinoamericano":[168],"consolidar":[170],"conocimiento":[172],"sobre":[173],"enfoque.":[175],"art\u00edculo":[178],"hacemos":[179],"an\u00e1lisis":[181,200],"exploratorio":[182],"seis":[184],"considerados":[186],"innovaciones":[188],"frugales":[189],"territorio":[192],"nacional.":[193],"Se":[194],"construido":[196],"cuadro":[198],"partir":[202],"estrategias":[211],"pertinentes":[212],"Este":[218],"estudio":[219],"ofrece":[220],"perspectiva":[222],"implementaci\u00f3n":[225],"enriquecer":[231],"enfoques":[233],"tradicionales":[234],"innovaci\u00f3n,":[238],"particularmente":[239],"desde":[240,269],"ingenier\u00eda.":[242,258],"naturaleza":[244],"exploratoria":[245],"limita":[249],"contexto":[251],"mexicano":[252],"\u00e1rea":[255],"resultados":[262,279],"ofrecen":[263],"hallazgos":[264],"valiosos":[265],"futuras":[267],"investigaciones":[268],"otras":[270],"disciplinas":[271],"administraci\u00f3n":[274],"marketing.":[277,541],"Los":[278],"pueden":[280],"servir":[281],"apoyo":[283],"proyectos":[285],"acad\u00e9micos,":[286],"emprendimiento":[288],"activismo":[291],"apunten":[293],"Palabras":[299],"clave:":[300],"dise\u00f1o,":[303],"ingenier\u00eda,":[304],"sostenibilidad,":[305],"naturales.":[307],"Abstract":[308],"Humanity":[309],"is":[310,335,515],"currently":[311],"facing":[312],"series":[314,407],"of":[315,391,408,449,460,471,512],"challenges":[316],"and":[317,326,328,371,383,393,410,423,435,439,483,504,521,540,548],"crises.":[318],"In":[319,452],"contexts":[320],"where":[321],"resources":[322,563],"are":[323,376,417],"increasingly":[324],"scarce":[325],"social":[327],"environmental":[329],"problems":[330],"have":[331],"intensified,":[332],"innovation":[334,497],"positioned":[336],"as":[337,443,464,538],"relevant":[339,484],"approach":[340,365],"to":[341,380,400,433,446,479,486,498,502,517,553],"address":[342],"these":[343],"issues.":[344],"Frugal":[345],"innovation,":[346,505,558],"whose":[347],"origins":[348],"lie":[349],"in":[350,355,373,467],"has":[352,366,404,428,473],"sparked":[353],"interest":[354],"the":[356,389,426,431,477,481,513,518,522,526],"academic":[357],"community":[358],"internationally.":[359],"The":[360,509,542],"growing":[361],"literature":[362,427,478],"on":[363,387,419,494],"this":[364,450,453],"shown":[367],"that":[368,551],"entrepreneurs,":[369],"academics,":[370],"activists":[372],"developing":[374,381],"countries":[375],"making":[377],"interesting":[378],"contributions":[379],"ingenious":[382],"affordable":[384],"solutions":[385],"focused":[386,418],"improving":[388],"quality":[390],"life":[392],"promoting":[394],"design":[395,503],"practices":[396],"for":[397,412,531],"transition":[399],"sustainability.":[401],"Scientific":[402],"research":[403,533],"identified":[405],"criteria":[409,482],"attributes":[411,416],"innovation.":[414],"These":[415],"functionality,":[420],"cost":[421],"reduction,":[422],"optimization.":[424],"However,":[425,525],"also":[429],"emphasized":[430],"need":[432],"study":[434,490],"include":[436],"other":[437,535],"cases":[438,462,514],"geographical":[440],"contexts,":[441],"such":[442,537],"Latin":[444],"America,":[445],"consolidate":[447],"knowledge":[448],"approach.":[451],"article,":[454],"we":[455],"make":[456],"an":[457],"exploratory":[458,510],"analysis":[459,472],"six":[461],"considered":[463],"innovations":[466],"Mexico.":[468],"A":[469],"table":[470],"been":[474],"constructed":[475],"from":[476,507,534],"identify":[480],"strategies":[485],"innovate":[487,554],"frugally.":[488,555],"This":[489],"offers":[491],"perspective":[493],"implementing":[495],"enrich":[499],"traditional":[500],"approaches":[501],"particularly":[506],"engineering.":[508],"nature":[511],"limited":[516],"Mexican":[519],"context":[520],"engineering":[523],"area.":[524],"results":[527,543],"offer":[528],"valuable":[529],"findings":[530],"future":[532],"disciplines,":[536],"management":[539],"can":[544],"support":[545],"academic,":[546],"entrepreneurship,":[547],"activism":[549],"projects":[550],"aim":[552],"Keywords:":[556],"design,":[559],"engineering,":[560],"sustainability,":[561],"natural":[562]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-11T12:16:26.678958","created_date":"2024-05-21T00:00:00"}
