{"id":"https://openalex.org/W4397011656","doi":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","title":"Kecerdasan Buatan dalam Konteks Kurikulum Merdeka pada Jenjang Pendidikan Dasar dan Menengah: Membangun Keterampilan Menuju Indonesia Emas 2045","display_name":"Kecerdasan Buatan dalam Konteks Kurikulum Merdeka pada Jenjang Pendidikan Dasar dan Menengah: Membangun Keterampilan Menuju Indonesia Emas 2045","publication_year":2024,"publication_date":"2024-01-09","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4397011656","doi":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.14710/humanika.v30i2.60563","doi":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219601","display_name":"HUMANIKA","issn_l":"1412-9418","issn":["1412-9418","2502-5783"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315173","host_organization_name":"Diponegoro University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315173"],"host_organization_lineage_names":["Diponegoro University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HUMANIKA","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5054000055","display_name":"Suharyo Suharyo","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4640-4081","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4640-4081"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I11855966","display_name":"Diponegoro University","ror":"https://ror.org/056bjta22","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I11855966"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Suharyo Suharyo","raw_affiliation_strings":["Program Studi Sastra Indonesia, Universitas Diponegoro, Semarang, Indonesia, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Sastra Indonesia, Universitas Diponegoro, Semarang, Indonesia, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I11855966"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5003700094","display_name":"Subyantoro Subyantoro","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4365-5993","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4365-5993"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I148158369","display_name":"State University of Semarang","ror":"https://ror.org/02fsk7e17","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I148158369"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Subyantoro Subyantoro","raw_affiliation_strings":["Program Doktor (S3) Ilmu Pendidikan Bahasa, Universitas Negeri Semarang, Semarang, Indonesia, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Doktor (S3) Ilmu Pendidikan Bahasa, Universitas Negeri Semarang, Semarang, Indonesia, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I148158369"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5075726340","display_name":"Rahayu Pristiwati","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8399-0238","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8399-0238","https://orcid.org/0000-0001-5466-9162"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I148158369","display_name":"State University of Semarang","ror":"https://ror.org/02fsk7e17","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I148158369"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rahayu Pristiwati","raw_affiliation_strings":["Program Doktor (S3) Ilmu Pendidikan Bahasa, Universitas Negeri Semarang, Semarang, Indonesia, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Doktor (S3) Ilmu Pendidikan Bahasa, Universitas Negeri Semarang, Semarang, Indonesia, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I148158369"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":20.9439,"has_fulltext":false,"cited_by_count":43,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99476976,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":100},"biblio":{"volume":"30","issue":"2","first_page":"208","last_page":"217"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13830","display_name":"Educational Curriculum and Learning Methods","score":0.5625,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13830","display_name":"Educational Curriculum and Learning Methods","score":0.5625,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14414","display_name":"Artificial Intelligence in Education","score":0.42089998722076416,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11636","display_name":"Artificial Intelligence in Healthcare and Education","score":0.0012000000569969416,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2718","display_name":"Health Informatics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/artificial-intelligence-in-education","display_name":"artificial intelligence in education","score":0.968999981880188},{"id":"https://openalex.org/keywords/merdeka-curriculum","display_name":"Merdeka Curriculum","score":0.7559999823570251},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-integration","display_name":"curriculum integration","score":0.5820000171661377},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-methods","display_name":"teaching methods","score":0.8790000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/k-12-education","display_name":"K-12 education","score":0.6340000033378601},{"id":"https://openalex.org/keywords/indonesia-emas-2045","display_name":"Indonesia Emas 2045","score":0.875},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-competencies","display_name":"student competencies","score":0.7329999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.7120000123977661},{"id":"https://openalex.org/keywords/ai-ethics","display_name":"AI ethics","score":0.6819999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-technology-challenges","display_name":"educational technology challenges","score":0.4819999933242798}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.4163321852684021},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.35532301664352417}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.14710/humanika.v30i2.60563","doi":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219601","display_name":"HUMANIKA","issn_l":"1412-9418","issn":["1412-9418","2502-5783"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315173","host_organization_name":"Diponegoro University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315173"],"host_organization_lineage_names":["Diponegoro University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HUMANIKA","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.14710/humanika.v30i2.60563","doi":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.14710/humanika.v30i2.60563","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219601","display_name":"HUMANIKA","issn_l":"1412-9418","issn":["1412-9418","2502-5783"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310315173","host_organization_name":"Diponegoro University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310315173"],"host_organization_lineage_names":["Diponegoro University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"HUMANIKA","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9901999831199646},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/9","display_name":"Industry, innovation and infrastructure","score":0.6773999929428101}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":8,"referenced_works":["https://openalex.org/W2944719322","https://openalex.org/W3089414267","https://openalex.org/W3114897314","https://openalex.org/W3174307976","https://openalex.org/W3205867032","https://openalex.org/W4379160726","https://openalex.org/W4385621295","https://openalex.org/W7220171122"],"related_works":["https://openalex.org/W7217759609","https://openalex.org/W7116359380","https://openalex.org/W4412145170","https://openalex.org/W7089657354","https://openalex.org/W6927791534","https://openalex.org/W7110215536","https://openalex.org/W7223448627","https://openalex.org/W7217661992","https://openalex.org/W7219954540","https://openalex.org/W7124548805"],"abstract_inverted_index":{"Perkembangan":[0],"kecerdasan":[1,23,50,68,79,108,153,167,174],"buatan":[2,24,51,69,80,109,154],"yang":[3,19,31,62,91,122,128,159],"semakin":[4],"pesat":[5],"memengaruhi":[6],"kurikulum":[7,27,53,112],"dan":[8,54,74,117,147,176],"metode":[9,55],"pengajaran":[10,56,118],"di":[11,57,110],"lembaga":[12,58,64],"pendidikan.":[13],"Pemahaman":[14],"mengenai":[15],"pengaruh":[16,49],"serta":[17,119],"langkah-langkah":[18],"tepat":[20],"untuk":[21,33,81],"mengintegrasikan":[22,67],"ke":[25,70],"dalam":[26,35,66,71,111,137,155,171],"merupakan":[28,150],"sebuah":[29],"urgensi":[30],"penting":[32],"diperhatikan":[34],"rangka":[36],"mempersiapkan":[37,82],"peserta":[38],"didik":[39],"menuju":[40,85],"Indonesia":[41,86,139],"Emas":[42,87,140],"2045.":[43,88,141],"Tujuan":[44],"penelitian":[45,90,104],"ini":[46],"adalah":[47,93],"menjelaskan":[48,75],"terhadap":[52],"pendidikan,":[59],"mendeskripsikan":[60],"tantangan":[61,148,151],"dihadapi":[63],"pendidikan":[65],"proses":[72,115],"pembelajaran,":[73],"langkah":[76],"strategis":[77],"pemanfaatan":[78,163],"kompetensi":[83],"siswa":[84],"Metode":[89],"digunakan":[92],"deskriptif":[94],"kualitatif":[95],"dengan":[96,124],"teknik":[97],"pengumpulan":[98],"data":[99],"melalui":[100],"kajian":[101],"literatur.":[102],"Hasil":[103],"menunjukkan":[105],"bahwa":[106],"integrasi":[107],"dapat":[113,160],"menunjang":[114],"pembelajaran":[116,165],"mencapai":[120],"hasil":[121],"maksimal":[123],"penggunaan":[125],"sumber":[126],"daya":[127],"minimal.":[129],"Integrasi":[130],"tersebut":[131],"turut":[132],"mendorong":[133],"kesuksesan":[134],"Kurikulum":[135,156],"Merdeka":[136],"menyongsong":[138],"Keterbatasan":[142],"teknis,":[143],"keterbatasan":[144],"keahlian":[145],"guru,":[146],"moral":[149],"implementasi":[152],"Merdeka.":[157],"Langkah":[158],"diambil":[161],"meliputi":[162],"platform":[164],"berbasis":[166],"buatan,":[168,175],"pelatihan":[169],"guru":[170],"menggunakan":[172],"teknologi":[173],"penerapan":[177],"pedoman":[178],"etika.":[179]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":20},{"year":2025,"cited_by_count":17},{"year":2024,"cited_by_count":5},{"year":2023,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2024-05-18T00:00:00"}
