{"id":"https://openalex.org/W4396941985","doi":"https://doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","title":"Bioimpress\u00e3o 3D aplicada \u00e0 engenharia de tecidos: Uma vis\u00e3o abrangente do estado da arte","display_name":"Bioimpress\u00e3o 3D aplicada \u00e0 engenharia de tecidos: Uma vis\u00e3o abrangente do estado da arte","publication_year":2023,"publication_date":"2023-12-15","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4396941985","doi":"https://doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","doi":"https://doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4404662429","display_name":"Revista Vida.","issn_l":"2965-8845","issn":["2965-8845"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318510","host_organization_name":"Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318510"],"host_organization_lineage_names":["Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista VIDA: Ci\u00eancias da Vida (VICV)","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"http://dx.doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5052833374","display_name":"Thiago Domingues Stocco","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3235-0251","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3235-0251"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3019322962","display_name":"Universidade Brasil","ror":"https://ror.org/04031z735","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3019322962"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Thiago Domingues Stocco","raw_affiliation_strings":["Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia - Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia - Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico","institution_ids":["https://openalex.org/I3019322962"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5017808902","display_name":"Francklin Trindade da Silva","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5703-5624","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5703-5624"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I181391015","display_name":"Universidade Estadual de Campinas (UNICAMP)","ror":"https://ror.org/04wffgt70","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I181391015"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Francklin Trindade da Silva","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Campinas (Unicamp) \u2013 Faculdade de Ci\u00eancias M\u00e9dicas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Campinas (Unicamp) \u2013 Faculdade de Ci\u00eancias M\u00e9dicas","institution_ids":["https://openalex.org/I181391015"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5094169819","display_name":"William Gon\u00e7alves Tsumura","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4419-843X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4419-843X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3019322962","display_name":"Universidade Brasil","ror":"https://ror.org/04031z735","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3019322962"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Willian Gon\u00e7alves Tsumura","raw_affiliation_strings":["Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia - Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia - Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico","institution_ids":["https://openalex.org/I3019322962"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5109761801","display_name":"Sinouhe Gerbaudo Correa de Paula e Silva","orcid":"https://orcid.org/0009-0000-2076-0638","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0000-2076-0638"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3019322962","display_name":"Universidade Brasil","ror":"https://ror.org/04031z735","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3019322962"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sinouhe Gerbaudo","raw_affiliation_strings":["Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia- Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia- Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico","institution_ids":["https://openalex.org/I3019322962"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5100863789","display_name":"Alessa Castro Ribeiro","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I181391015","display_name":"Universidade Estadual de Campinas (UNICAMP)","ror":"https://ror.org/04wffgt70","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I181391015"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alessa Castro Ribeiro","raw_affiliation_strings":["Universidade Estadual de Campinas (Unicamp) \u2013 Faculdade de Ci\u00eancias M\u00e9dicas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Estadual de Campinas (Unicamp) \u2013 Faculdade de Ci\u00eancias M\u00e9dicas","institution_ids":["https://openalex.org/I181391015"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5102665639","display_name":"Marina Farias Lima","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-2204-1635","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-2204-1635"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3019322962","display_name":"Universidade Brasil","ror":"https://ror.org/04031z735","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3019322962"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marina Farias Lima","raw_affiliation_strings":["Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia- Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Brasil \u2013 Programa de Bioengenharia- Instituto Cient\u00edfico e Tecnol\u00f3gico","institution_ids":["https://openalex.org/I3019322962"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.202,"has_fulltext":false,"cited_by_count":3,"citation_normalized_percentile":{"value":0.33097369,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":95},"biblio":{"volume":"1","issue":"2","first_page":"01","last_page":"20"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11190","display_name":"3D Printing in Biomedical Research","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2204","display_name":"Biomedical Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11190","display_name":"3D Printing in Biomedical Research","score":0.9994999766349792,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2204","display_name":"Biomedical Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12264","display_name":"Tissue Engineering and Regenerative Medicine","score":0.00039999998989515007,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2746","display_name":"Surgery"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10783","display_name":"Additive Manufacturing and 3D Printing Technologies","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2209","display_name":"Industrial and Manufacturing Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/22","display_name":"Engineering"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/3d-bioprinting","display_name":"3D bioprinting","score":0.9929999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/tissue-engineering","display_name":"tissue engineering","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/biofabrication","display_name":"biofabrication","score":0.9520000219345093},{"id":"https://openalex.org/keywords/tissue-engineering-scaffolds","display_name":"tissue engineering scaffolds","score":0.6629999876022339},{"id":"https://openalex.org/keywords/tissue-implants","display_name":"tissue implants","score":0.4490000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/regenerative-medicine","display_name":"regenerative medicine","score":0.9570000171661377},{"id":"https://openalex.org/keywords/biomaterials","display_name":"biomaterials","score":0.8309999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/organ-shortage","display_name":"organ shortage","score":0.5699999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/organ-rejection","display_name":"organ rejection","score":0.5440000295639038}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.4019998013973236}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","doi":"https://doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4404662429","display_name":"Revista Vida.","issn_l":"2965-8845","issn":["2965-8845"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318510","host_organization_name":"Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318510"],"host_organization_lineage_names":["Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista VIDA: Ci\u00eancias da Vida (VICV)","raw_type":"journal-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","doi":"https://doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","is_oa":true,"landing_page_url":"http://dx.doi.org/10.63021/issn.2965-8845.v1n2a2023.167","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4404662429","display_name":"Revista Vida.","issn_l":"2965-8845","issn":["2965-8845"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318510","host_organization_name":"Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318510"],"host_organization_lineage_names":["Universidade da Beira Interior, Portugal (UBI) & Universidade Estadual de Campinas, Brasil (UNICAMP)"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista VIDA: Ci\u00eancias da Vida (VICV)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":59,"referenced_works":["https://openalex.org/W1739944755","https://openalex.org/W1964094560","https://openalex.org/W1968251535","https://openalex.org/W1969936574","https://openalex.org/W1979079389","https://openalex.org/W1988741595","https://openalex.org/W1994903148","https://openalex.org/W2040984241","https://openalex.org/W2048644480","https://openalex.org/W2054250836","https://openalex.org/W2057937678","https://openalex.org/W2069520190","https://openalex.org/W2092757032","https://openalex.org/W2097167058","https://openalex.org/W2130171570","https://openalex.org/W2164883990","https://openalex.org/W2522881937","https://openalex.org/W2538613517","https://openalex.org/W2585886282","https://openalex.org/W2605720641","https://openalex.org/W2771661752","https://openalex.org/W2791774772","https://openalex.org/W2793765284","https://openalex.org/W2899151736","https://openalex.org/W2912301972","https://openalex.org/W2920694151","https://openalex.org/W2943437279","https://openalex.org/W2970769725","https://openalex.org/W2980195275","https://openalex.org/W2985162911","https://openalex.org/W3023752416","https://openalex.org/W3033225111","https://openalex.org/W3084300836","https://openalex.org/W3089189923","https://openalex.org/W3095096888","https://openalex.org/W3113178943","https://openalex.org/W3146426336","https://openalex.org/W3164964237","https://openalex.org/W3165115578","https://openalex.org/W3175811949","https://openalex.org/W3185379271","https://openalex.org/W3195751000","https://openalex.org/W3206590108","https://openalex.org/W3207974969","https://openalex.org/W4200459869","https://openalex.org/W4205883012","https://openalex.org/W4220744020","https://openalex.org/W4221024646","https://openalex.org/W4223510731","https://openalex.org/W4223909451","https://openalex.org/W4242378984","https://openalex.org/W4280650255","https://openalex.org/W4286560236","https://openalex.org/W4290973636","https://openalex.org/W4292722247","https://openalex.org/W4300962550","https://openalex.org/W4309661532","https://openalex.org/W4313202155","https://openalex.org/W4313414681"],"related_works":["https://openalex.org/W4404787290","https://openalex.org/W4385961807","https://openalex.org/W3046969238","https://openalex.org/W4407573934","https://openalex.org/W7131867831","https://openalex.org/W4396621900","https://openalex.org/W7204470756","https://openalex.org/W4407688789","https://openalex.org/W4400119064","https://openalex.org/W4409892389"],"abstract_inverted_index":{"O":[0,64,88],"campo":[1],"da":[2,67,169],"engenharia":[3,175],"de":[4,37,41,46,73,85,103,110,112,132,139,149,156,158,171,176,188],"tecidos,":[5,104,177],"uma":[6,57,106],"\u00e1rea":[7],"interdisciplinar":[8],"que":[9,99],"visa":[10],"criar":[11],"tecidos":[12,23,47],"artificiais":[13],"funcionais":[14],"imitando":[15],"o":[16,101],"tecido":[17,159],"nativo":[18],"para":[19,60,94],"reparar":[20],"e/ou":[21],"substituir":[22],"e":[24,83,97,114,160,183],"\u00f3rg\u00e3os":[25,113],"danificados,":[26],"evoluiu":[27],"significativamente":[28],"nos":[29],"\u00faltimos":[30],"anos.":[31],"No":[32],"entanto,":[33],"as":[34,180],"abordagens":[35],"tradicionais":[36],"biofabrica\u00e7\u00e3o":[38,189],"tiveram":[39],"taxas":[40],"sucesso":[42],"limitadas":[43],"na":[44,154,174],"constru\u00e7\u00e3o":[45],"complexos.":[48],"Nesse":[49],"cen\u00e1rio,":[50],"a":[51,71,116,130],"bioimpress\u00e3o":[52,68,133,150,172],"3D":[53,69,151,173],"se":[54],"destacou":[55],"como":[56,179],"tecnologia":[58,84,131,170],"promissora":[59],"superar":[61],"essas":[62],"limita\u00e7\u00f5es.":[63],"princ\u00edpio":[65],"fundamental":[66],"\u00e9":[70,90],"capacidade":[72],"produzir":[74],"estruturas":[75],"biol\u00f3gicas":[76],"personalizadas":[77],"combinando":[78],"c\u00e9lulas":[79],"vivas,":[80],"materiais":[81],"biocompat\u00edveis":[82],"impress\u00e3o":[86],"3D.":[87],"objetivo":[89],"fornecer":[91],"solu\u00e7\u00f5es":[92],"m\u00e9dicas":[93],"doen\u00e7as,":[95],"les\u00f5es":[96],"condi\u00e7\u00f5es":[98],"afetam":[100],"sistema":[102],"oferecendo":[105],"alternativa":[107],"\u00e0":[108,120],"escassez":[109],"doadores":[111],"ajudando":[115],"resolver":[117],"problemas":[118],"relacionados":[119],"rejei\u00e7\u00e3o.":[121],"Neste":[122],"cap\u00edtulo,":[123],"buscamos":[124],"oferecer":[125],"um":[126],"entendimento":[127],"geral":[128],"sobre":[129],"3D,":[134],"abordando":[135],"os":[136],"conceitos":[137],"fundamentais":[138],"cada":[140],"etapa":[141],"do":[142],"processo.":[143],"Em":[144],"seguida,":[145],"concentramo-nos":[146],"nas":[147],"t\u00e9cnicas":[148],"mais":[152],"utilizadas":[153],"fabrica\u00e7\u00e3o":[155],"implantes":[157],"regenerativos.":[161],"Por":[162],"fim,":[163],"apresentamos":[164],"exemplos":[165],"das":[166],"principais":[167,181],"aplica\u00e7\u00f5es":[168],"bem":[178],"limita\u00e7\u00f5es":[182],"considera\u00e7\u00f5es":[184],"finais":[185],"desta":[186],"estrat\u00e9gia":[187],"em":[190],"ascens\u00e3o.":[191]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":2},{"year":2024,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-13T13:42:25.865203","created_date":"2024-05-16T00:00:00"}
