{"id":"https://openalex.org/W4386541237","doi":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","title":"Les dispositifs en classe de fran\u00e7ais","display_name":"Les dispositifs en classe de fran\u00e7ais","alternate_titles":[],"publication_year":2023,"publication_date":"2023-08-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4386541237","doi":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005"},"language":"fr","primary_location":{"id":"doi:10.3917/lfa.222.0005","doi":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","pdf_url":"https://colloque-lp21.sciencesconf.org/data/pages/V7_ProgrammeScientifique_EP21_2_4_1.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210188140","display_name":"Le Fran\u00e7ais aujourd hui","issn_l":"0184-7732","issn":["0184-7732","2107-0857"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Le fran\u00e7ais aujourd'hui","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W4386541237"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"bronze","oa_url":"https://colloque-lp21.sciencesconf.org/data/pages/V7_ProgrammeScientifique_EP21_2_4_1.pdf","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5035176068","display_name":"Marie-France Bishop","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7042-2570","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-7042-2570"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387155829","display_name":"Universit\u00e9 de Cergy-Pontoise","ror":"https://ror.org/03vs46t66","country_code":"FR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210142324","https://openalex.org/I4387155829"]},{"id":"https://openalex.org/I4405255616","display_name":"\u00c9cole, Mutations, Apprentissages","ror":"https://ror.org/037pnxs58","country_code":"FR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I4210142324","https://openalex.org/I4405255616"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Marie-France Bishop","raw_affiliation_strings":["EMA - \u00c9cole, mutations, apprentissages (Universit\u00e9 de Cergy-Pontoise - Site de Gennevilliers - ZAC des Barbanniers - Avenue Marcel Paul - 92230 Gennevilliers - France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"EMA - \u00c9cole, mutations, apprentissages (Universit\u00e9 de Cergy-Pontoise - Site de Gennevilliers - ZAC des Barbanniers - Avenue Marcel Paul - 92230 Gennevilliers - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I4387155829","https://openalex.org/I4405255616"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5075973693","display_name":"Pascal Dupont","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-0524-9273","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-0524-9273"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387154931","display_name":"Education, Formation, Travail, Savoirs","ror":"https://ror.org/02nst4e33","country_code":"FR","type":"facility","lineage":["https://openalex.org/I4210128193","https://openalex.org/I4210152422","https://openalex.org/I4387154931"]}],"countries":["FR"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Pascal Dupont","raw_affiliation_strings":["EFTS - Education, Formation, Travail, Savoirs (Universit\u00e9 de Toulouse II - Maison de la recherche UMR EFTS 5, all\u00e9es Antonio-Machado F - 31 058 Toulouse Cedex 9 Ecole Nationale de Formation Agronomique UMR EFTS BP 22687 2 route de Narbonne 31 326 Castanet Tolosan cedex - France)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"EFTS - Education, Formation, Travail, Savoirs (Universit\u00e9 de Toulouse II - Maison de la recherche UMR EFTS 5, all\u00e9es Antonio-Machado F - 31 058 Toulouse Cedex 9 Ecole Nationale de Formation Agronomique UMR EFTS BP 22687 2 route de Narbonne 31 326 Castanet Tolosan cedex - France)","institution_ids":["https://openalex.org/I4387154931"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":5.3689,"has_fulltext":true,"cited_by_count":14,"citation_normalized_percentile":{"value":0.95460229,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":94,"max":98},"biblio":{"volume":"N\u00b0 222","issue":"3","first_page":"5","last_page":"12"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13152","display_name":"French Language Learning Methods","score":0.9643999934196472,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3310","display_name":"Linguistics and Language"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13152","display_name":"French Language Learning Methods","score":0.9643999934196472,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3310","display_name":"Linguistics and Language"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12184","display_name":"Linguistics and Education Research","score":0.010499999858438969,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10153","display_name":"Education, sociology, and vocational training","score":0.005100000184029341,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/french-language-teaching","display_name":"French language teaching","score":0.5550000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-tools","display_name":"teaching aids","score":0.5849999785423279},{"id":"https://openalex.org/keywords/didactics","display_name":"didactics","score":0.34299999475479126},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-devices","display_name":"pedagogical devices","score":0.3490000069141388},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-student-relationship","display_name":"teacher-student relationship","score":0.47699999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/power-relations-in-schools","display_name":"power relations in schools","score":0.4410000145435333},{"id":"https://openalex.org/keywords/michel-foucault","display_name":"Michel Foucault","score":0.5080000162124634},{"id":"https://openalex.org/keywords/erving-goffman","display_name":"Erving Goffman","score":0.7699999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/frames","display_name":"frames","score":0.6000000238418579},{"id":"https://openalex.org/keywords/semiotics","display_name":"semiotics","score":0.3959999978542328},{"id":"https://openalex.org/keywords/semiotic-devices","display_name":"semiotic devices","score":0.4480000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/didactical-engineering","display_name":"didactic engineering","score":0.30799999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-centered-learning","display_name":"teacher-centered learning","score":0.4740000069141388}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5902562141418457},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4447663724422455},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.36527007818222046}],"mesh":[],"locations_count":6,"locations":[{"id":"doi:10.3917/lfa.222.0005","doi":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","pdf_url":"https://colloque-lp21.sciencesconf.org/data/pages/V7_ProgrammeScientifique_EP21_2_4_1.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210188140","display_name":"Le Fran\u00e7ais aujourd hui","issn_l":"0184-7732","issn":["0184-7732","2107-0857"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Le fran\u00e7ais aujourd'hui","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:HAL:hal-04396115v1","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://hal.science/hal-04396115","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Le Fran\u00e7ais Aujourd'hui, 222, 2023","raw_type":"info:eu-repo/semantics/other"},{"id":"pmh:oai:HAL:hal-04491734v1","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://hal.science/hal-04491734","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Le Fran\u00e7ais Aujourd'hui, 3 (222), 2023","raw_type":"info:eu-repo/semantics/other"},{"id":"pmh:oai:HAL:hal-04491739v1","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://hal.science/hal-04491739","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402512","display_name":"HAL","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405252976","host_organization_name":"Centre pour la Communication Scientifique Directe","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405252976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Le Fran\u00e7ais Aujourd'hui, 2023, 222, pp.5-12","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:aleph.bib-bvb.de:BVB01-034593197","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"http://bvbr.bib-bvb.de:8991/F?func=service&amp;doc_library=BVB01&amp;local_base=BVB01&amp;doc_number=034593197&amp;sequence=000001&amp;line_number=0001&amp;func_code=DB_RECORDS&amp;service_type=MEDIA","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"text"},{"id":"pmh:oai:cairn.info:LFA_222_0005","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://shs.cairn.info/revue-le-francais-aujourd-hui-2023-3-page-5?lang=fr","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4406923042","display_name":"Cairn.info","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4405258322","host_organization_name":"Cairn.info","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4405258322"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"other"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Le fran\u00e7ais aujourd'hui | 222 | 3 | 2023-08-25 | p. 5-12 | 0184-7732","raw_type":null}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.3917/lfa.222.0005","doi":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.3917/lfa.222.0005","pdf_url":"https://colloque-lp21.sciencesconf.org/data/pages/V7_ProgrammeScientifique_EP21_2_4_1.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210188140","display_name":"Le Fran\u00e7ais aujourd hui","issn_l":"0184-7732","issn":["0184-7732","2107-0857"],"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["jufo-1"],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Le fran\u00e7ais aujourd'hui","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":0.8278999924659729,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4386541237.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4386541237.grobid-xml"},"referenced_works_count":15,"referenced_works":["https://openalex.org/W643496655","https://openalex.org/W1529258235","https://openalex.org/W1556157965","https://openalex.org/W2011744270","https://openalex.org/W2036785679","https://openalex.org/W2055524325","https://openalex.org/W2112961909","https://openalex.org/W2246877462","https://openalex.org/W2977888550","https://openalex.org/W3119112810","https://openalex.org/W3137537790","https://openalex.org/W3139392979","https://openalex.org/W3186973030","https://openalex.org/W4200129656","https://openalex.org/W4289820432"],"related_works":["https://openalex.org/W2980908683","https://openalex.org/W4249233241","https://openalex.org/W2266143436","https://openalex.org/W1972024498","https://openalex.org/W4253985851","https://openalex.org/W299129623","https://openalex.org/W2042251374","https://openalex.org/W7046475382"],"abstract_inverted_index":{"Une":[0],"notion":[1,5,199,243],"aux":[2,80,176,239],"multiples":[3],"emploisLa":[4],"de":[6,18,76,82,119,125,132,138,153,156,179,181,197,200,275,308],"dispositif":[7,77,201,270],"peut":[8],"sembler":[9],"transparente":[10],"et":[11,84,112,124,219,264,281,295,311],"naturelle":[12],"tant":[13],"son":[14],"emploi":[15],"est":[16,21,31,78,136,178,244],"courant.L'une":[17],"ses":[19],"caract\u00e9ristiques":[20],"la":[22,195,198,226,235],"grande":[23],"diversit\u00e9":[24],"des":[25,87,106,121,159,164,203,213,228,251,284,297],"domaines":[26],"dans":[27,40,127,248],"lesquels":[28],"le":[29,68,74,143,209,221,305,323],"terme":[30,58],"utilis\u00e9":[32],"avec":[33,70,234],"un":[34,46,116,150],"m\u00eame":[35],"noyau":[36],"s\u00e9mantique,":[37],"puisqu'il":[38],"s'agit":[39],"tous":[41],"les":[42,93,102,140,231,249],"cas":[43],"d'\u00e9voquer":[44],"\u00ab":[45,152,272],"ensemble":[47,117,151,273],"d'\u00e9l\u00e9ments":[48],"agenc\u00e9s":[49,278],"en":[50,129,161,254,262,279],"vue":[51,133],"d'un":[52,145],"but":[53],"pr\u00e9cis":[54],"\u00bb":[55,167,299],"1":[56],".Ce":[57],"n'est":[59],"pas":[60],"sp\u00e9cifique":[61],"au":[62],"monde":[63],"scolaire.Chez":[64],"M.":[65],"Foucault,":[66],"qui":[67,148,172],"mobilise":[69],"une":[71,96,190,292],"vis\u00e9e":[72],"d\u00e9nonciatrice,":[73],"concept":[75],"li\u00e9":[79],"relations":[81],"pouvoirs":[83],"\u00e0":[85,115,163,183],"l'assujettissement":[86],"individus":[88],"(1997":[89],":":[90,170,301],"17).En":[91],"sociologie,":[92],"dispositifs":[94,107,141,229],"ont":[95],"valeur":[97],"structurante.Pour":[98],"E.":[99],"Goffman":[100],"(1974),":[101],"cadres":[103],"(frame)":[104],"sont":[105],"cognitifs":[108],"structurant":[109],"l'exp\u00e9rience":[110],"sociale":[111],"l'activit\u00e9":[113,158],"permettant":[114],"d'acteurs":[118],"construire":[120],"significations":[122],"partag\u00e9es":[123],"s'engager":[126],"l'action":[128],"cours.D'un":[130],"point":[131],"analytique,":[134],"il":[135],"possible":[137],"d\u00e9crire":[139],"comme":[142,269,286],"r\u00e9sultat":[144],"travail":[146],"d'ing\u00e9nierie":[147],"organise":[149],"moyens":[154],"susceptibles":[155],"susciter":[157],"sujets":[160,204],"r\u00e9f\u00e9rence":[162],"objectifs":[165],"d\u00e9clar\u00e9s":[166],"(Barbier":[168],"2011":[169],"53).Ce":[171],"donne":[173],"leur":[174],"coh\u00e9rence":[175],"activit\u00e9s":[177],"l'ordre":[180],"l'intentionnel":[182],"dominante":[184,294],"communicationnelle,":[185],"s\u00e9miotique":[186],"ou":[187,216,288],"op\u00e9ratoire.\u00c0":[188],"l'\u00e9cole,":[189],"abondante":[191],"litt\u00e9rature":[192],"institutionnelle":[193],"atteste":[194],"pr\u00e9sence":[196],"sur":[202,325],"p\u00e9dagogiques":[205],"aussi":[206,245],"divers":[207],"que":[208],"soutien":[210],"scolaire,":[211],"l'accueil":[212],"\u00e9l\u00e8ves":[214],"handicap\u00e9s":[215],"l'\u00e9ducation":[217],"artistique":[218],"culturelle.Comme":[220],"constate":[222],"A.":[223,266],"Barr\u00e8re":[224],"(2013),":[225],"profusion":[227],"interroge":[230],"organisations":[232],"scolaires":[233],"n\u00e9cessit\u00e9":[236],"d'adapter":[237],"l'\u00e9cole":[238],"nouvelles":[240],"r\u00e9alit\u00e9s":[241],"sociales.La":[242],"fr\u00e9quemment":[246],"utilis\u00e9e":[247],"travaux":[250],"didacticiens,":[252],"tout":[253,271],"faisant":[255],"assez":[256],"rarement":[257],"l'objet":[258],"d'une":[259],"attention":[260],"particuli\u00e8re.L'abordant":[261],"sciences":[263],"technologie,":[265],"Zaid":[267],"consid\u00e8re":[268],"prescrit":[274],"composants":[276],"h\u00e9t\u00e9rog\u00e8nes":[277],"r\u00e9seau":[280],"consid\u00e9r\u00e9s":[282],"par":[283],"acteurs":[285],"pertinents":[287],"n\u00e9cessaires":[289],"pour":[290],"r\u00e9aliser":[291],"fonction":[293],"satisfaire":[296],"finalit\u00e9s":[298],"(2017":[300],"58).":[302],"1.":[303],"Voir":[304],"Centre":[306],"national":[307],"ressources":[309],"textuelles":[310],"lexicales,":[312],"<https://www.cnrtl.fr/definition/dispositif>.rticle":[313],"on":[314,317],"line":[315,318],"rticle":[316],"Armand":[319],"Colin":[320],"|":[321],"Telecharge":[322],"23/12/2025":[324],"https://shs.cairn.info(IP:":[326],"77":[327]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W4386541237","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":2},{"year":2025,"cited_by_count":7},{"year":2024,"cited_by_count":5}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2023-09-09T00:00:00"}
