{"id":"https://openalex.org/W4385397992","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","title":"Analisis Sentimen Kebijakan Penerapan Kurikulum Merdeka Sekolah Dasar dan Sekolah Menengah pada Media Sosial Twitter dengan Menggunakan Metode Word Embedding dan Long Short Term Memory Networks (LSTM)","display_name":"Analisis Sentimen Kebijakan Penerapan Kurikulum Merdeka Sekolah Dasar dan Sekolah Menengah pada Media Sosial Twitter dengan Menggunakan Metode Word Embedding dan Long Short Term Memory Networks (LSTM)","publication_year":2023,"publication_date":"2023-07-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4385397992","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.25126/jtiik.20231036977","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","is_oa":true,"landing_page_url":"http://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210196574","display_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","issn_l":"2355-7699","issn":["2355-7699","2528-6579"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314997","host_organization_name":"Brawijaya University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314997"],"host_organization_lineage_names":["Brawijaya University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"gold","oa_url":"http://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5067507585","display_name":"Alif Rizal Maulana","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alif Rizal Maulana","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5062969137","display_name":"Satrio Hadi Wijoyo","orcid":"https://orcid.org/0009-0008-6177-8859","observed_orcids":["https://orcid.org/0009-0008-6177-8859"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Satrio Hadi Wijoyo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5038400283","display_name":"Yusi Tyroni Mursityo","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9270-0885","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9270-0885"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Yusi Tyroni Mursityo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":{"value":1000000,"currency":"IDR","value_usd":65},"apc_paid":{"value":1000000,"currency":"IDR","value_usd":65},"fwci":0.177,"has_fulltext":false,"cited_by_count":2,"citation_normalized_percentile":{"value":0.47833526,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":89,"max":94},"biblio":{"volume":"10","issue":"3","first_page":"523","last_page":"530"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10664","display_name":"Sentiment Analysis and Opinion Mining","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10664","display_name":"Sentiment Analysis and Opinion Mining","score":1.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10028","display_name":"Topic Modeling","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12262","display_name":"Hate Speech and Cyberbullying Detection","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1702","display_name":"Artificial Intelligence"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/sentiment-analysis","display_name":"sentiment analysis","score":0.796999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/merdeka-curriculum","display_name":"Merdeka Curriculum","score":0.847000002861023},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-policy","display_name":"curriculum policy","score":0.5839999914169312},{"id":"https://openalex.org/keywords/student-perceptions","display_name":"student perceptions","score":0.7390000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/twitter","display_name":"Twitter","score":0.9169999957084656},{"id":"https://openalex.org/keywords/covid-19","display_name":"COVID-19 pandemic","score":0.6949999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/learning-loss","display_name":"learning loss","score":0.9800000190734863},{"id":"https://openalex.org/keywords/word-embeddings","display_name":"word embeddings","score":0.6940000057220459},{"id":"https://openalex.org/keywords/lstm","display_name":"LSTM","score":0.8209999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/system-usability-scale","display_name":"System Usability Scale","score":0.8109999895095825},{"id":"https://openalex.org/keywords/batu","display_name":"Batu City","score":0.4909999966621399}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6449814438819885},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.47364604473114014},{"id":"https://openalex.org/C154945302","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11660","display_name":"Artificial intelligence","level":1,"score":0.43427687883377075},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.18115583062171936}],"mesh":[],"locations_count":5,"locations":[{"id":"doi:10.25126/jtiik.20231036977","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","is_oa":true,"landing_page_url":"http://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210196574","display_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","issn_l":"2355-7699","issn":["2355-7699","2528-6579"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314997","host_organization_name":"Brawijaya University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314997"],"host_organization_lineage_names":["Brawijaya University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","raw_type":"journal-article"},{"id":"doi:10.25126/jtiik.2023106977","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.2023106977","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.25126/jtiik.2023106977","pdf_url":"https://jtiik.ub.ac.id/index.php/jtiik/article/download/6977/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210196574","display_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","issn_l":"2355-7699","issn":["2355-7699","2528-6579"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314997","host_organization_name":"Brawijaya University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314997"],"host_organization_lineage_names":["Brawijaya University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:j-ptiik.ub.ac.id:article/12558","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://j-ptiik.ub.ac.id/index.php/index/article/view/12558","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407075214","display_name":"Jurnal Pengembangan Teknologi dan Ilmu Komputer","issn_l":"2548-964X","issn":["2548-964X"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314997","host_organization_name":"Brawijaya University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314997"],"host_organization_lineage_names":["Brawijaya University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2548-964X","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:102de88a83ff4f1fb2296ffe053a2d59","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/102de88a83ff4f1fb2296ffe053a2d59","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer, Vol 10, Iss 3 (2023)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:90188b3ea9ec43cab0c32e478056a099","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/90188b3ea9ec43cab0c32e478056a099","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer, Vol 10, Iss 3 (2023)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.25126/jtiik.20231036977","doi":"https://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","is_oa":true,"landing_page_url":"http://doi.org/10.25126/jtiik.20231036977","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210196574","display_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","issn_l":"2355-7699","issn":["2355-7699","2528-6579"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314997","host_organization_name":"Brawijaya University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314997"],"host_organization_lineage_names":["Brawijaya University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Jurnal Teknologi Informasi dan Ilmu Komputer","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9235000014305115,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7220036578","https://openalex.org/W4409607240","https://openalex.org/W7218303869","https://openalex.org/W4381112572","https://openalex.org/W4385990598","https://openalex.org/W7083440740","https://openalex.org/W7045171525","https://openalex.org/W7154739657","https://openalex.org/W4406627352","https://openalex.org/W4307451426"],"abstract_inverted_index":{"Pandemi":[0],"COVID-19":[1,17,273],"memberikan":[2],"banyak":[3,39],"kendala":[4],"terhadap":[5],"seluruh":[6],"aspek":[7,12],"kehidupan":[8],"manusia":[9],"tidak":[10],"terlepas":[11],"Pendidikan.":[13],"Merujuk":[14],"kondisi":[15],"selama":[16],"kegiatan":[18],"pendidikan":[19,180,252],"mengalami":[20],"learning":[21,297,377],"loss":[22,298],"yang":[23,47,58,75,87,96,117,146,183,214,234],"membuat":[24],"Kemendikbudristek":[25],"mengeluarkan":[26],"sebuah":[27,197],"kebijakan":[28],"baru":[29,35],"yaitu":[30,136],"implementasi":[31],"kurikulum":[32,52,262],"merdeka.":[33],"Kebijakan":[34],"ini":[36,173,195],"tentu":[37],"mendatangkan":[38],"opini":[40,63,73,130],"dari":[41,51,108,158,171,185,218,226,260],"berbagai":[42],"pihak":[43,176,188,248],"salah":[44],"satunya":[45],"siswa":[46,74],"terkena":[48],"dampak":[49],"langsung":[50],"ini.":[53],"Salah":[54],"satu":[55],"media":[56,78,346,372],"sosial":[57,79],"sering":[59],"digunakan":[60,88,97,247],"untuk":[61,98,268],"menyampaikan":[62],"oleh":[64,216],"masyarakat":[65],"Indonesia":[66,358],"adalah":[67,89,101,196,229],"Twitter.":[68,360],"Analisis":[69],"sentimen":[70,135],"dilakukan":[71,215],"pada":[72],"diutarakan":[76],"di":[77],"Twitter":[80,123,373,420],"dengan":[81,104,113],"menggunakan":[82,105,118,143,208],"pendekatan":[83],"machine":[84,376],"learning.":[85],"Arsitektur":[86],"Long":[90,383],"Short-Term":[91,384],"Memory":[92,385],"Networks":[93,386],"(LSTM).":[94,387],"Metode":[95],"mempersiapkan":[99],"data":[100,127,394,425],"word":[102,396],"embedding":[103,107,397,400],"layers":[106,399],"library":[109],"TensorFlow.":[110],"Dataset":[111],"dkumpulkan":[112],"teknik":[114],"text":[115,410],"mining":[116,411],"bahasa":[119],"pemrograman":[120],"Python":[121,415],"dan":[122,139,155,166,178,190,220,250,258,264],"API.":[124,421],"Hasil":[125,157,203],"pengumpulan":[126],"sebanyak":[128,222],"455":[129,428],"terbagi":[131],"dalam":[132],"tiga":[133],"kelas":[134],"Negatif,":[137],"Netral,":[138],"Positif.":[140],"Model":[141],"dievaluasi":[142],"classification":[144,446],"report":[145,447],"menghasilkan":[147],"empat":[148],"nilai":[149],"metrics":[150,159,451,463],"yaitu,":[151],"accuracy,":[152,454],"recall,":[153,455],"precision,":[154,456],"f1-score.":[156,458],"tersebut":[160,205,228],"didapatkan":[161],"sebesar":[162,232],"81%,":[163,164,465,466],"80%,":[165,467],"79%.":[167,469],"Selain":[168],"itu,":[169],"hasil":[170,186,200,225,236],"penelitian":[172,194],"ditujukan":[174],"kepada":[175],"sekolah":[177,189,221,249],"dinas":[179,191,219,251],"kota":[181,253],"batu":[182,254],"mana":[184],"wawancaranya":[187],"menyetujui":[192],"output":[193,500],"visualisasi":[198],"dashboard":[199,204,506,516],"analisis":[201],"sentimen.":[202],"juga":[206,246,265],"diuji":[207],"kuisioner":[209],"System":[210,522],"Usability":[211,523],"Scale":[212,524],"(SUS)":[213,525],"perwakilan":[217],"6":[223,540],"orang,":[224],"kuesioner":[227],"SUS":[230,549],"Score":[231,550],"62,5":[233],"menunjukkan":[235],"cukup":[237],"baik":[238,270],"namun":[239],"dapat":[240],"dikembangkan":[241],"lebih":[242,269],"lanjut.":[243],"Visualisasi":[244],"Dashboard":[245,563],"sebagai":[255],"ukuran":[256],"manfaat":[257],"refleksi":[259],"penerapan":[261],"merdeka":[263],"melakukan":[266],"evaluasi":[267],"kedepannya.":[271],"AbstractThe":[272],"pandemic":[274],"has":[275],"created":[276],"many":[277,325,538],"obstacles":[278],"to":[279,288,307,351,391,479,593],"all":[280],"aspects":[281],"of":[282,303,315,331,343,357,424,461,474,491,501,508,514,544,551,579,584],"human":[283],"life,":[284],"including":[285],"education.":[286],"Referring":[287],"the":[289,301,313,344,355,393,402,414,419,472,480,489,493,499,515,521,542,545,571,580,586,598],"conditions":[290],"during":[291],"COVID-19,":[292],"educational":[293],"activities":[294],"experienced":[295],"a":[296,309,375,445,505,548,577],"which":[299,332,448,527,553],"prompted":[300],"Ministry":[302],"Education":[304,574],"and":[305,418,438,457,468,484,495,535,570,582,589],"Culture":[306],"issue":[308],"new":[310,320],"policy,":[311],"namely":[312,435],"implementation":[314],"an":[316],"independent":[317],"curriculum.":[318,341],"This":[319],"policy":[321],"certainly":[322],"brings":[323],"in":[324,597],"opinions":[326,353,368,429],"from":[327,401,488,533],"various":[328],"parties,":[329],"one":[330],"is":[333,348,359,382,395,442,565],"students":[334],"who":[335],"are":[336],"directly":[337],"affected":[338],"by":[339,354,531,568],"this":[340,475,502],"One":[342],"social":[345,371],"that":[347,498],"often":[349],"used":[350,381,390,567],"convey":[352],"people":[356],"Sentiment":[361],"analysis":[362,510],"was":[363,407,504,528,547],"carried":[364,529],"out":[365,530],"on":[366,370],"student":[367],"expressed":[369],"using":[374,398,409,413,444,520],"approach.":[378],"The":[379,388,405,422,440,459,512],"architecture":[380],"method":[389],"prepare":[392],"TensorFlow":[403],"library.":[404],"dataset":[406],"collected":[408],"techniques":[412],"programming":[416],"language":[417],"results":[423,460,473,490,513,557],"collection":[426],"were":[427,464,477,517],"divided":[430],"into":[431],"three":[432],"sentiment":[433,509],"classes,":[434],"Negative,":[436],"Neutral":[437],"Positive.":[439],"model":[441],"evaluated":[443],"produces":[449],"four":[450],"values,":[452],"namely,":[453],"these":[462],"In":[470],"addition,":[471],"study":[476],"addressed":[478],"Batu":[481,572],"City":[482,573],"school":[483,494],"education":[485],"office":[486],"where,":[487],"interviews,":[492],"service":[496],"agreed":[497],"research":[503],"visualization":[507,564],"results.":[511],"also":[518,566,590],"tested":[519],"questionnaire":[526,546],"representatives":[532],"offices":[534],"schools":[536,569],"as":[537,539,576],"people,":[541],"result":[543],"62.5":[552],"showed":[554],"quite":[555],"good":[556],"but":[558],"could":[559],"be":[560],"developed":[561],"further.":[562],"Office":[575],"measure":[578],"benefits":[581],"reflections":[583],"implementing":[585],"Independent":[587],"Curriculum":[588],"conducting":[591],"evaluations":[592],"make":[594],"it":[595],"better":[596],"future.":[599]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2024,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-10-12T09:40:04.860316","created_date":"2023-07-31T00:00:00"}
