{"id":"https://openalex.org/W4383372203","doi":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","title":"Fatiga digital en estudiantes universitarios como consecuencia de la ense\u00f1anza online durante la pandemia Covid-19","display_name":"Fatiga digital en estudiantes universitarios como consecuencia de la ense\u00f1anza online durante la pandemia Covid-19","publication_year":2023,"publication_date":"2023-06-13","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4383372203","doi":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.5944/educxx1.34530","doi":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/educacionXX1/article/download/34530/27737","source":{"id":"https://openalex.org/S1018412103","display_name":"Educaci\u00f3n XX1","issn_l":"1139-613X","issn":["1139-613X","2174-5374"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-70","russia-white-list-1"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Educaci\u00f3n XX1","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revistas.uned.es/index.php/educacionXX1/article/download/34530/27737","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5019259626","display_name":"Jos\u00e9 Mar\u00eda Romero Rodr\u00edguez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9284-8919","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9284-8919"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Jos\u00e9-Mar\u00eda Romero-Rodr\u00edguez","raw_affiliation_strings":["Universidad de Granada, Spain"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9284-8919","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Granada, Spain","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5000410902","display_name":"Francisco Javier Hinojo Lucena","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9507-4058","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9507-4058"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Francisco-Javier Hinojo-Lucena","raw_affiliation_strings":["Universidad de Granada, Spain"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9507-4058","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Granada, Spain","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5064544244","display_name":"Kamil Kopeck\u00fd","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2860-946X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-2860-946X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I70703428","display_name":"Palack\u00fd University Olomouc","ror":"https://ror.org/04qxnmv42","country_code":"CZ","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I70703428"]}],"countries":["CZ"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Kamil Kopeck\u00fd","raw_affiliation_strings":["Palack\u00fd University Olomouc, Chequia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-2860-946X","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Palack\u00fd University Olomouc, Chequia","institution_ids":["https://openalex.org/I70703428"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5039227232","display_name":"Abel Garc\u00eda-Gonz\u00e1lez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3885-9772","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3885-9772"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I98461037","display_name":"Tecnol\u00f3gico de Monterrey","ror":"https://ror.org/03ayjn504","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I98461037"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Abel Garc\u00eda-Gonz\u00e1lez","raw_affiliation_strings":["Tecnol\u00f3gico de Monterrey, M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3885-9772","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Tecnol\u00f3gico de Monterrey, M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I98461037"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":3,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":15.7211,"has_fulltext":true,"cited_by_count":53,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99463415,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":93,"max":100},"biblio":{"volume":"26","issue":"2","first_page":"165","last_page":"184"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12006","display_name":"Ergonomics and Musculoskeletal Disorders","score":0.27950000762939453,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3207","display_name":"Social Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12006","display_name":"Ergonomics and Musculoskeletal Disorders","score":0.27950000762939453,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3207","display_name":"Social Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13585","display_name":"Technostress in Professional Settings","score":0.2101999968290329,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3207","display_name":"Social Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13084","display_name":"Education during COVID-19 pandemic","score":0.20890000462532043,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-fatigue","display_name":"digital fatigue","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/college-students","display_name":"university students","score":0.9369999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/e-learning","display_name":"online learning","score":0.9829999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/covid-19","display_name":"COVID-19 pandemic","score":0.9919999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/videoconferencing","display_name":"videoconferencing","score":0.984000027179718},{"id":"https://openalex.org/keywords/visual-fatigue","display_name":"visual fatigue","score":0.9520000219345093},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-fatigue","display_name":"social fatigue","score":0.7580000162124634},{"id":"https://openalex.org/keywords/emotional-fatigue","display_name":"emotional fatigue","score":0.9980000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/sociodemographic-predictors","display_name":"sociodemographic predictors","score":0.8149999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/screen-time","display_name":"screen time","score":0.6489999890327454},{"id":"https://openalex.org/keywords/arts-and-humanities-students","display_name":"arts and humanities students","score":0.7630000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/laptop-use","display_name":"laptop use","score":0.38600000739097595}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6041829586029053},{"id":"https://openalex.org/C3008058167","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q84263196","display_name":"Coronavirus disease 2019 (COVID-19)","level":4,"score":0.49398142099380493},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3553088307380676},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.22886481881141663},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.12336733937263489},{"id":"https://openalex.org/C524204448","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q788926","display_name":"Infectious disease (medical specialty)","level":3,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C2779134260","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q12136","display_name":"Disease","level":2,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C142724271","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7208","display_name":"Pathology","level":1,"score":0.0}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.5944/educxx1.34530","doi":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/educacionXX1/article/download/34530/27737","source":{"id":"https://openalex.org/S1018412103","display_name":"Educaci\u00f3n XX1","issn_l":"1139-613X","issn":["1139-613X","2174-5374"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-70","russia-white-list-1"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Educaci\u00f3n XX1","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:digibug.ugr.es:10481/84865","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10481/84865","pdf_url":"https://digibug.ugr.es/bitstream/10481/84865/1/34530-Texto%20del%20art%c3%adculo.pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4306400567","display_name":"Institutional Repository of the University of Granada (University of Granada)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I173304897","host_organization_name":"Universidad de Granada","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I173304897"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:33907e834c904577985f12d9bba4e98f","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/33907e834c904577985f12d9bba4e98f","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Educaci\u00f3n XX1, Vol 26, Iss 2 (2023)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5944/educxx1.34530","doi":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5944/educxx1.34530","pdf_url":"https://revistas.uned.es/index.php/educacionXX1/article/download/34530/27737","source":{"id":"https://openalex.org/S1018412103","display_name":"Educaci\u00f3n XX1","issn_l":"1139-613X","issn":["1139-613X","2174-5374"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["ddh","doaj","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-70","russia-white-list-1"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321040","host_organization_name":"National University of Distance Education","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321040"],"host_organization_lineage_names":["National University of Distance Education"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Educaci\u00f3n XX1","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Good health and well-being","score":0.8048999905586243,"id":"https://metadata.un.org/sdg/3"},{"display_name":"Quality education","score":0.75,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[{"display_name":"Observational Study","id":"https://openalex.org/study-designs/observational-study"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4383372203.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4383372203.grobid-xml"},"referenced_works_count":25,"referenced_works":["https://openalex.org/W1498768946","https://openalex.org/W2000031724","https://openalex.org/W2063849788","https://openalex.org/W2738094605","https://openalex.org/W2804962444","https://openalex.org/W3015556068","https://openalex.org/W3081949385","https://openalex.org/W3089485385","https://openalex.org/W3120581958","https://openalex.org/W3129566572","https://openalex.org/W3132851818","https://openalex.org/W3159540918","https://openalex.org/W3170743177","https://openalex.org/W3171362579","https://openalex.org/W3174754706","https://openalex.org/W3179413222","https://openalex.org/W3186397881","https://openalex.org/W3195589553","https://openalex.org/W4200149850","https://openalex.org/W4210565303","https://openalex.org/W4212789979","https://openalex.org/W4223591819","https://openalex.org/W4281654002","https://openalex.org/W4285008521","https://openalex.org/W4289456526"],"related_works":["https://openalex.org/W7160904969","https://openalex.org/W4412868941","https://openalex.org/W4416840504","https://openalex.org/W4288471247","https://openalex.org/W4391236506","https://openalex.org/W4309604191","https://openalex.org/W7214084358","https://openalex.org/W7112919073","https://openalex.org/W4386261036","https://openalex.org/W7130934467"],"abstract_inverted_index":{"El":[0,54],"uso":[1],"continuo":[2],"de":[3,6,14,19,26,35,56,63,67,73,75,85,90,93,104,131,133,153,156,172,178,182,192,197,221,223,228,241,243,249],"los":[4,36,76,112,138,224,250],"sistemas":[5,72],"videoconferencia":[7,74],"para":[8,253],"llevar":[9],"a":[10,46,71,88,148,164,170,218],"cabo":[11],"el":[12,33,61,99,129,186,189,256,266],"proceso":[13],"ense\u00f1anza-aprendizaje":[15],"en":[16,32,96,137,231,255,265],"las":[17,144,238],"instituciones":[18],"educaci\u00f3n":[20],"superior,":[21],"durante":[22],"la":[23,27,47,68,91,134,154,198,209,219,232,247,259],"pandemia":[24],"derivada":[25,66],"Covid-19,":[28],"ha":[29],"influido":[30],"negativamente":[31],"aprendizaje":[34,267],"estudiantes":[37,77,106,139],"universitarios,":[38,107],"provocando":[39],"fatiga":[40,43,64,135,183,199,201,203,206,210,212,215,233,260],"digital.":[41],"Esta":[42],"afecta":[44],"principalmente":[45],"vista,":[48],"estado":[49],"emocional,":[50,216],"motivacional":[51,204,213],"y":[52,114,158,168,188,205,214,262],"social.":[53],"objetivo":[55],"este":[57,244],"trabajo":[58],"fue":[59,141],"determinar":[60],"grado":[62,130],"digital":[65,136,261],"exposici\u00f3n":[69],"prolongada":[70],"universitarios.":[78],"Para":[79],"ello,":[80],"se":[81,236],"aplic\u00f3":[82],"un":[83,102,165,173],"dise\u00f1o":[84],"estudio":[86,100],"transversal":[87],"partir":[89],"distribuci\u00f3n":[92],"una":[94,179],"encuesta":[95],"l\u00ednea.":[97],"En":[98],"participaron":[101],"total":[103],"613":[105],"con":[108],"edades":[109],"comprendidas":[110],"entre":[111],"18":[113],"35":[115],"a\u00f1os":[116],"(M":[117],"=":[118,121],"21,54;":[119],"DT":[120],"3,85).":[122],"Los":[123],"resultados":[124],"obtenidos":[125,252],"revelaron":[126],"que:":[127],"1)":[128],"prevalencia":[132],"universitarios":[140],"medio-alto;":[142],"2)":[143],"variables":[145,195],"sociodemogr\u00e1ficas":[146],"vinculadas":[147],"ser":[149],"mujer,":[150],"cursar":[151],"estudios":[152,225],"rama":[155,220],"Artes":[157],"Humanidades,":[159],"pasar":[160],"m\u00e1s":[161],"tiempo":[162],"frente":[163],"dispositivo":[166],"electr\u00f3nico":[167],"conectarse":[169],"trav\u00e9s":[171],"ordenador":[174],"port\u00e1til":[175],"fueron":[176,194],"indicadores":[177],"mayor":[180],"tasa":[181],"digital;":[184],"3)":[185],"sexo":[187],"consumo":[190],"elevado":[191],"horas":[193],"predictores":[196],"visual,":[200,211],"social,":[202],"emocional;":[207],"4)":[208],"junto":[217],"conocimiento":[222,257],"cursados,":[226],"influyeron":[227],"forma":[229],"significativa":[230],"general.":[234],"Finalmente,":[235],"discuten":[237],"futuras":[239],"l\u00edneas":[240],"investigaci\u00f3n":[242],"trabajo,":[245],"destacando":[246],"riqueza":[248],"datos":[251],"avanzar":[254],"sobre":[258],"su":[263],"influencia":[264],"universitario.":[268]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":21},{"year":2025,"cited_by_count":22},{"year":2024,"cited_by_count":8},{"year":2023,"cited_by_count":2}],"updated_date":"2026-10-20T09:52:01.089006","created_date":"2023-07-07T00:00:00"}
