{"id":"https://openalex.org/W428917709","doi":null,"title":"Mathematik im \u00dcbergang Schule / Hochschule und im ersten Studienjahr","display_name":"Mathematik im \u00dcbergang Schule / Hochschule und im ersten Studienjahr","alternate_titles":[],"publication_year":2013,"publication_date":"2013-11-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W428917709","mag":"428917709"},"language":"de","primary_location":{"id":"mag:428917709","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://kobra.bibliothek.uni-kassel.de/bitstream/urn:nbn:de:hebis:34-2013081343293/3/khdm_report_13_01.pdf","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":null},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W428917709"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":false,"oa_status":"closed","oa_url":null,"any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5001394749","display_name":"Axel Hoppenbrock","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Axel Hoppenbrock","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"S Schreiber","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5219-7974","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-5219-7974"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"S Schreiber","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-5219-7974","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5087635410","display_name":"Robin G\u00f6ller","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9626-0314","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9626-0314"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Robin G\u00f6ller","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9626-0314","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5034809313","display_name":"Rolf Biehler","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9815-1282","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-9815-1282"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rolf Biehler","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-9815-1282","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5049273096","display_name":"Bernd B\u00fcchler","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Bernd B\u00fcchler","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5035402296","display_name":"Reinhard Hochmuth","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4041-8706","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4041-8706"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Reinhard Hochmuth","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4041-8706","affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5108297211","display_name":"Hans-Georg R\u00fcck","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Hans-Georg R\u00fcck","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.1282,"has_fulltext":false,"cited_by_count":2,"citation_normalized_percentile":{"value":0.83432188,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":86,"max":92},"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14079","display_name":"Mathematics Education and Programs","score":0.9990000128746033,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14079","display_name":"Mathematics Education and Programs","score":0.9990000128746033,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12124","display_name":"Engineering Education and Curriculum Development","score":0.000699999975040555,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10130","display_name":"Mathematics Education and Teaching Techniques","score":0.0,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/mathematics-education","display_name":"mathematics education","score":0.8360000252723694},{"id":"https://openalex.org/keywords/mathematical-ability","display_name":"mathematical ability","score":0.9449999928474426},{"id":"https://openalex.org/keywords/learning-outcomes","display_name":"learning outcomes","score":0.7940000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/transition-from-school-to-university","display_name":"transition from school to university","score":0.8539999723434448},{"id":"https://openalex.org/keywords/first-year-engineering-students","display_name":"first-year engineering students","score":0.7689999938011169},{"id":"https://openalex.org/keywords/mechanical-engineering-curriculum","display_name":"mechanical engineering curriculum","score":0.7860000133514404},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-development","display_name":"curriculum development","score":0.5289999842643738},{"id":"https://openalex.org/keywords/engineering-education","display_name":"engineering education","score":0.3400000035762787},{"id":"https://openalex.org/keywords/competency-based-curriculum","display_name":"competency-based curriculum","score":0.3889999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/generic-competencies","display_name":"transferable skills","score":0.37700000405311584}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5692218542098999},{"id":"https://openalex.org/C3018640582","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207137","display_name":"Core curriculum","level":3,"score":0.4597085118293762},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.39034125208854675},{"id":"https://openalex.org/C47177190","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q207137","display_name":"Curriculum","level":2,"score":0.35023605823516846},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.3446713089942932},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.1691710650920868},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.09572431445121765}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"mag:428917709","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://kobra.bibliothek.uni-kassel.de/bitstream/urn:nbn:de:hebis:34-2013081343293/3/khdm_report_13_01.pdf","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":null}],"best_oa_location":null,"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.9235000014305115}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":17,"referenced_works":["https://openalex.org/W64969732","https://openalex.org/W195151249","https://openalex.org/W373194601","https://openalex.org/W645176551","https://openalex.org/W1489378575","https://openalex.org/W1495053480","https://openalex.org/W1554537109","https://openalex.org/W2029022915","https://openalex.org/W2036616504","https://openalex.org/W2091760335","https://openalex.org/W2094235802","https://openalex.org/W2152881131","https://openalex.org/W2489218179","https://openalex.org/W2504924748","https://openalex.org/W2560140854","https://openalex.org/W2980138928","https://openalex.org/W3199148258"],"related_works":["https://openalex.org/W2414870901","https://openalex.org/W2000005763","https://openalex.org/W2072017427","https://openalex.org/W1974786349","https://openalex.org/W2978454329","https://openalex.org/W6968197495","https://openalex.org/W2318565091","https://openalex.org/W2625185489","https://openalex.org/W2225699020","https://openalex.org/W7096701902"],"abstract_inverted_index":{"Die":[0,49,186,478],"SEFI":[1],"(European":[2],"Society":[3],"for":[4,345],"Engineering":[5],"Education)":[6],"Mathematics":[7,50,396],"Working":[8,51,397],"Group":[9,52,398],"hat":[10,59,628],"eine":[11,147,218,273,383,708],"Neuauflage":[12,25],"ihres":[13,534],"Curriculum-Dokuments":[14],"erstellt,":[15],"die":[16,41,77,254,364,429,440,499,509,521,537,551,558,563,594,636,651,670,695,725],"auf":[17,35,105,638],"dem":[18,212,494,511,516,657,711],"Konzept":[19,280,361,691],"der":[20,53,88,106,108,136,150,154,182,199,228,246,266,281,291,395,403,412,506,518,542,544,565,578,663],"mathematischen":[21,282,653,678],"Kompetenz":[22,283,303,430,664],"basiert.":[23],"Diese":[24,165],"wird":[26,33,288,399,557,655,707],"im":[27,95,293,405,431,569,617,689,712],"Beitrag":[28],"vorgestellt":[29],"und":[30,73,123,206,256,368,389,423,489,550,562,576,676,680,703],"erlautert.":[31],"Ferner":[32,528,706],"ein":[34,176,606,621],"dieser":[36,236],"Basis":[37,385],"erstelltes":[38],"Curriculum":[39,591,623,658,720],"fur":[40,56,421,522,536,605,613,630,724],"Mathematikausbildung":[42,68,404,545],"in":[43,118,156,181,191,230,240,243,265,321,330,371,434,546,596,601,643,656,667],"einem":[44,644],"praxisorientierten":[45,632],"Maschinenbaustudiengang":[46,633],"kurz":[47],"umrissen.":[48],"europaischen":[54],"Gesellschaft":[55],"Ingenieurausbildung":[57],"(SEFI)":[58],"sich":[60,92],"zum":[61,66,125,375],"Ziel":[62,402],"gesetzt,":[63],"den":[64,78,86,241,244,523,597,602],"Informationsaustausch":[65],"Thema":[67,81],"von":[69,131,158,172,200,284,502],"Ingenieuren":[70],"zu":[71,75,132,174,220,262,425,608,624],"fordern":[72],"Dokumente":[74],"erstellen,":[76],"an":[79,149,386],"diesem":[80],"Interessierten":[82],"Orientierung":[83,148],"geben.":[84],"Neben":[85],"Proceedings":[87],"Seminare":[89],"handelt":[90],"es":[91,292,510],"bei":[93,153,211],"letzteren":[94],"Wesentlichen":[96],"um":[97,275,418],"das":[98,100,248,279,401,484,582],"Curriculum-Dokument,":[99],"wie":[101],"alle":[102],"anderen":[103,376],"Unterlagen":[104],"Webseite":[107],"Gruppe":[109,247],"(http://sefi.htwaalen.de)":[110],"frei":[111],"zur":[112,567],"Verfugung":[113],"steht.":[114],"Das":[115,585,719],"Curriculum-Dokument":[116],"erschien":[117],"seiner":[119],"ersten":[120],"Auflage":[121,138,166,238,268,480],"1992":[122],"bestand":[124],"grosten":[126],"Teil":[127],"aus":[128,493,505,515,710],"einer":[129,639],"Liste":[130],"behandelnden":[133],"Inhalten.":[134],"In":[135],"zweiten":[137,237,507],"zehn":[139],"Jahre":[140],"spater":[141],"(Mustoe":[142],"&":[143],"Lawson":[144],"2002)":[145],"erfolgte":[146],"modernen":[151],"Curriculumsentwicklung,":[152],"Lernziele":[155,251,520,717],"Form":[157],"so":[159],"genannten":[160],"\u201eLearning":[161,503],"Outcomes\u201c":[162,504],"formuliert":[163],"werden.":[164],"enthalt":[167,490,497],"sehr":[168,379,407],"detaillierte,":[169],"inhaltsbezogene":[170],"Listen":[171,187,501],"Aktivitaten,":[173],"denen":[175],"Student":[177],"nach":[178,214],"erfolgreicher":[179],"Ausbildung":[180,539],"Lage":[183],"sein":[184],"sollte.":[185],"sind":[188,688],"noch":[189,414,433],"strukturiert":[190],"einen":[192,207,224,547,614,631],"Kernbereich":[193],"(Core":[194],"Zero,":[195],"Core":[196],"Level":[197],"1),":[198],"allen":[201],"Ingenieurstudenten":[202],"beherrscht":[203],"werden":[204,529],"sollte,":[205],"darauf":[208],"aufbauenden":[209],"Bereich,":[210,227],"je":[213],"Art":[215],"des":[216,295,481,553,619,692],"Studiengangs":[217],"Auswahl":[219,709],"treffen":[221],"ist,":[222],"sowie":[223],"dritten":[225,267],"fortgeschrittenen":[226],"eher":[229],"Anwendungsfachern":[231],"behandelt":[232],"wird.":[233],"Als":[234],"Defizit":[235],"ist":[239,612],"Folgejahren":[242],"Seminaren":[245],"Fehlen":[249],"ubergreifender":[250],"konstatiert":[252],"worden,":[253],"Verstandnis":[255],"Anwendungsfahigkeit":[257],"betreffen.":[258],"Um":[259],"diese":[260],"systematisch":[261],"erfassen,":[263],"erfolgt":[264],"(Alpers":[269,648],"et":[270],"al.":[271],"2013)":[272],"Erweiterung":[274],"kompetenzbezogene":[276,538],"Lernziele,":[277],"wobei":[278,635],"Mogens":[285],"Niss":[286,300],"ubernommen":[287],"(Niss":[289,357],"2003),":[290],"Rahmen":[294,618],"danischen":[296,693],"KOM-Projekts":[297,694],"entwickelt":[298],"hat.":[299],"definiert":[301],"mathematische":[302,366],"folgendermasen:":[304],"\u201cMathematical":[305],"competence":[306,347],"(im":[307],"Original":[308],"kursiv)":[309],"then":[310],"means":[311],"the":[312],"ability":[313],"to":[314],"understand,":[315],"judge,":[316],"do,":[317],"and":[318,328,353,464,470,476],"use":[319],"mathematics":[320,332],"a":[322,337],"variety":[323],"of":[324,350,698,701],"intraand":[325],"extra-mathematical":[326],"contexts":[327],"situations":[329],"which":[331],"plays":[333],"or":[334],"could":[335],"play":[336],"role.":[338],"Necessary,":[339],"but":[340],"certainly":[341],"not":[342],"sufficient,":[343],"prerequisites":[344],"mathematical":[346,448,454,457,474],"are":[348],"lots":[349],"factual":[351],"knowledge":[352],"technical":[354],"skills":[355],"...\u201d":[356],"2003,":[358],"p.6/7)":[359],"Dieses":[360],"betont":[362],"einerseits":[363],"Fahigkeit,":[365],"Konzepte":[367,679],"Verfahren":[369,681],"verstandig":[370],"Anwendungskontexten":[372],"einzusetzen,":[373],"macht":[374],"aber":[377],"auch":[378,530],"deutlich,":[380],"dass":[381],"dafur":[382],"solide":[384],"mathematischem":[387],"Wissen":[388],"Fertigkeiten":[390],"erforderlich":[391],"ist.":[392],"Nach":[393],"Auffassung":[394],"damit":[400,672],"Ingenieurbereich":[406],"gut":[408],"erfasst.":[409],"Naturlich":[410],"muss":[411],"Kompetenzbegriff":[413],"genauer":[415,659],"spezifiziert":[416],"werden,":[417],"wirklich":[419],"hilfreich":[420],"Mathematikausbilder":[422],"Curriculumsersteller":[424],"sein.":[426],"Dazu":[427],"wurde":[428],"KOM-Projekt":[432],"acht":[435],"Kompetenzbereiche":[436],"(genannt":[437],"\u201eCompetencies\u201c)":[438],"unterteilt,":[439],"naher":[441],"beschrieben":[442],"wurden:":[443],"Thinking":[444],"mathematically,":[445,447,452],"reasoning":[446],"problem":[449],"solving,":[450],"modeling":[451],"representing":[453],"entities,":[455],"handling":[456],"khdm-Report,":[458],"Nr.":[459],"1,":[460],"2013":[461],"12":[462],"symbols":[463],"formalism,":[465],"communicating":[466],"in,":[467],"with":[468],",":[469],"about":[471],"mathematics,":[472],"using":[473],"aids":[475],"tools.":[477],"dritte":[479],"Curriculum-Documents":[482],"stellt":[483],"Kompetenzkonzept":[485],"als":[486,722],"Rahmenkonzept":[487],"dar":[488],"einige":[491],"Beispiele":[492],"Ingenieurbereich.":[495],"Sie":[496],"weiterhin":[498],"detaillierten":[500],"Auflage,":[508],"Nutzer":[512],"erleichtern":[513],"sollen,":[514],"Katalog":[517,715],"inhaltsbezogenen":[519],"jeweiligen":[524],"Studiengang":[525,616,646],"relevanten":[526],"auszuwahlen.":[527],"verschiedene":[531],"Lernszenarien":[532],"bezuglich":[533],"Potentials":[535],"untersucht,":[540],"Aspekte":[541,662],"Einbindung":[543],"Ingenieurstudiengang":[548],"erortert":[549],"Rolle":[552],"Technologieeinsatzes":[554],"diskutiert.":[555],"Zudem":[556],"Ubergangsproblematik":[559],"Schule/Hochschule":[560],"skizziert":[561],"Einstellung":[564],"Studenten":[566,671],"Mathematik":[568],"Ingenieurstudium":[570],"thematisiert.":[571],"Ein":[572],"Uberblick":[573],"uber":[574],"Arten":[575],"Probleme":[577],"Leistungsbeurteilung":[579],"(\u201eAssessment\u201c)":[580],"schliest":[581],"Dokument":[583,586],"ab.":[584],"selbst":[587],"gibt":[588],"kein":[589],"konkretes":[590],"vor,":[592],"da":[593],"Unterschiede":[595],"Studiengangen":[598],"(und":[599],"entsprechend":[600],"spateren":[603],"Ingenieurarbeitsplatzprofilen)":[604],"\u201eone-fits-all\u201c-Curriculum":[607],"gros":[609],"sind.":[610],"Daher":[611],"spezifischen":[615],"Framework-Dokuments":[620],"spezielles":[622],"erstellen.":[625],"Der":[626],"Verfasser":[627],"dies":[629],"durchgefuhrt,":[634],"Ausfuhrungen":[637],"etwa":[640],"zwanzigjahrigen":[641],"Praxiserfahrung":[642],"solchen":[645],"beruhen":[647],"2013).":[649],"Fur":[650],"einzelnen":[652],"Kompetenzen":[654],"spezifiziert,":[660],"welche":[661,677],"wichtig":[665],"sind,":[666],"welchen":[668],"Anwendungszusammenhangen":[669],"umgehen":[673],"konnen":[674,685],"sollten":[675],"sie":[682],"dabei":[683],"nutzen":[684],"sollten.":[686],"Dies":[687],"ursprunglichen":[690],"Dimensionen":[696],"\u201edegree":[697],"coverage\u201c,":[699],"\u201eradius":[700],"action\u201c":[702],"\u201etechnical":[704],"level\u201c.":[705],"Framework-Dokument":[713],"aufgelisteten":[714],"inhaltsbezogener":[716],"vorgenommen.":[718],"soll":[721],"Vorlage":[723],"Erstellung":[726],"weiterer":[727],"studiengangsbezogener":[728],"Curricula":[729],"dienen.":[730]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W428917709","counts_by_year":[{"year":2022,"cited_by_count":1},{"year":2014,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
