{"id":"https://openalex.org/W4230123768","doi":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","title":"Editorial","display_name":"Editorial","publication_year":2018,"publication_date":"2018-08-15","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4230123768","doi":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","doi":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","pdf_url":"https://revistas.uptc.edu.co/index.php/investigacion_duitama/article/download/8498/7219","source":{"id":"https://openalex.org/S4210217308","display_name":"Revista de Investigaci\u00f3n Desarrollo e Innovaci\u00f3n","issn_l":"2027-8306","issn":["2027-8306","2389-9417"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","publindex-b","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318871","host_organization_name":"Pedagogical and Technological University of Colombia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318871"],"host_organization_lineage_names":["Pedagogical and Technological University of Colombia"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista de Investigaci\u00f3n, Desarrollo e Innovaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"editorial","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revistas.uptc.edu.co/index.php/investigacion_duitama/article/download/8498/7219","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5037289289","display_name":"Flavio Humberto Fern\u00e1ndez Morales","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8970-7146","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8970-7146"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I222202552","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica y Tecnol\u00f3gica de Colombia","ror":"https://ror.org/04vdmbk59","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I222202552"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Flavio Humberto Fern\u00e1ndez Morales","raw_affiliation_strings":["Universidad Pedag\u00f3gica y Tecnol\u00f3gica de Colombia, Duitama"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica y Tecnol\u00f3gica de Colombia, Duitama","institution_ids":["https://openalex.org/I222202552"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5037289289"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I222202552"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":0,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":"9","issue":"1","first_page":"7","last_page":"8"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13516","display_name":"Publishing and Scholarly Communication","score":0.7554000020027161,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3309","display_name":"Library and Information Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13516","display_name":"Publishing and Scholarly Communication","score":0.7554000020027161,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3309","display_name":"Library and Information Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13673","display_name":"Library Science and Information","score":0.02979999966919422,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3309","display_name":"Library and Information Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11530","display_name":"Business and Management Studies","score":0.006200000178068876,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1403","display_name":"Business and International Management"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/14","display_name":"Business, Management and Accounting"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/open-access","display_name":"open access","score":0.675000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/talent-management","display_name":"talent management","score":0.7940000295639038},{"id":"https://openalex.org/keywords/corporate-social-responsibility","display_name":"corporate social responsibility","score":0.6869999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/technological-surveillance","display_name":"technological surveillance","score":0.777999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/brand-repositioning","display_name":"brand repositioning","score":0.8399999737739563},{"id":"https://openalex.org/keywords/sme-competitiveness","display_name":"SME competitiveness","score":0.8759999871253967},{"id":"https://openalex.org/keywords/design-education","display_name":"design education","score":0.6819999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/international-financial-policy","display_name":"international financial policy","score":0.7540000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/variational-thinking","display_name":"variational thinking","score":0.8259999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/basic-education-students","display_name":"basic education students","score":0.6389999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-self-efficacy","display_name":"teacher self-efficacy","score":0.3709999918937683}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.8517679572105408},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.5505018830299377},{"id":"https://openalex.org/C2779962280","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7433389","display_name":"SciELO","level":3,"score":0.4364869296550751},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.3611994981765747},{"id":"https://openalex.org/C58640448","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q42515","display_name":"Cartography","level":1,"score":0.3352828621864319},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.19954931735992432},{"id":"https://openalex.org/C199539241","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7748","display_name":"Law","level":1,"score":0.0},{"id":"https://openalex.org/C2779473830","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1540899","display_name":"MEDLINE","level":2,"score":0.0}],"mesh":[],"locations_count":4,"locations":[{"id":"doi:10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","doi":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","pdf_url":"https://revistas.uptc.edu.co/index.php/investigacion_duitama/article/download/8498/7219","source":{"id":"https://openalex.org/S4210217308","display_name":"Revista de Investigaci\u00f3n Desarrollo e Innovaci\u00f3n","issn_l":"2027-8306","issn":["2027-8306","2389-9417"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","publindex-b","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318871","host_organization_name":"Pedagogical and Technological University of Colombia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318871"],"host_organization_lineage_names":["Pedagogical and Technological University of Colombia"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista de Investigaci\u00f3n, Desarrollo e Innovaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:repositorio.uptc.edu.co:001/10281","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://repositorio.uptc.edu.co/handle/001/10281","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S7407055399","display_name":"Repositorio Institucional UPTC","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"2027-8306","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001306271","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=6763332","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista de Investigaci\u00f3n Desarrollo e Innovaci\u00f3n: RIDI, ISSN 2389-9417, Vol. 9, N\u00ba. 1 (Julio-Diciembre), 2018, pags. 7-8","raw_type":"text (article)"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:62b341704cd947b4b92d580520f00749","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/62b341704cd947b4b92d580520f00749","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista de Investigaci\u00f3n, Desarrollo e Innovaci\u00f3n, Vol 9, Iss 1 (2018)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","doi":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498","pdf_url":"https://revistas.uptc.edu.co/index.php/investigacion_duitama/article/download/8498/7219","source":{"id":"https://openalex.org/S4210217308","display_name":"Revista de Investigaci\u00f3n Desarrollo e Innovaci\u00f3n","issn_l":"2027-8306","issn":["2027-8306","2389-9417"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","publindex-b","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310318871","host_organization_name":"Pedagogical and Technological University of Colombia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310318871"],"host_organization_lineage_names":["Pedagogical and Technological University of Colombia"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista de Investigaci\u00f3n, Desarrollo e Innovaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W4230123768.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W4230123768.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7009507367","https://openalex.org/W4414897760","https://openalex.org/W7220776948","https://openalex.org/W2756042090","https://openalex.org/W7075610462","https://openalex.org/W7011002610","https://openalex.org/W6929837581","https://openalex.org/W2600763719","https://openalex.org/W2810885591","https://openalex.org/W7139303175"],"abstract_inverted_index":{"En":[0,101,123,193,357,512,579,613],"este":[1,187],"n\u00famero":[2,750],"deseo":[3],"compartir":[4],"con":[5,94,118,129,181,236,246,326,440,447,464,589,592],"nuestros":[6],"lectores":[7],"la":[8,12,15,54,62,74,158,171,190,208,305,315,349,385,387,399,410,441,448,453,490,510,527,531,534,542,545,550,590,629,702,737],"reciente":[9],"inclusi\u00f3n":[10],"de":[11,24,42,53,60,76,82,97,137,146,150,154,157,167,173,186,202,210,220,233,243,248,252,254,256,264,271,275,300,321,373,378,420,427,429,443,450,455,461,470,474,501,509,544,552,555,566,582,598,611,625,631,644,679,686,688,690,701,704,709,713,726,729,741,748,769],"revista":[13,55],"en":[14,49,56,73,115,143,176,223,294,319,335,371,384,393,396,418,425,477,489,549,562,571,600,639,653,663,722,752,756],"Scientific":[16],"Electronic":[17],"Library":[18],"Online,":[19],"SciELO":[20],"Colombia.":[21],"Se":[22],"trata":[23,81],"una":[25,83,90,98,217,237,282,363,379,414,539,601,618],"biblioteca":[26],"virtual":[27],"para":[28,189,206,216,239,520,594,607,628,642,658,676,696,759],"Latinoam\u00e9rica,":[29],"el":[30,102,124,177,200,229,269,286,292,344,346,358,366,478,513,563,580,623,677,698],"Caribe,":[31],"Espa\u00f1a":[32],"y":[33,291,330,348,533,711],"Portugal,":[34],"que":[35,45,65,85,132,213,267,334,412,433,559,573,636,649,683,732],"brinda":[36,214],"acceso":[37],"abierto":[38],"a":[39,58,89,152,250,298,339,376,398,408,452,472,497,574,621,719,731,736],"los":[40,95,155,272,295,394,434,486,506,553,609,707,720,724,739,760],"art\u00edculos":[41],"las":[43,135,211,221,241,301,423,437,468,498,560,650,684,714,757],"revistas":[44],"han":[46],"sido":[47],"aceptadas":[48],"ella.":[50],"La":[51],"vinculaci\u00f3n":[52],"SciELO,":[57],"parte":[59],"reconocer":[61],"labor":[63],"editorial":[64],"se":[66,80,107,127,163,280,310,342,361,403,516,537,577,584,616,667,672,717,743],"viene":[67],"realizando,":[68],"es":[69],"un":[70,130,165,197,224,262,312,405,457,465,518,522,586,632,640,660,669],"paso":[71],"fundamental":[72],"consolidaci\u00f3n":[75],"nuestra":[77,753],"publicaci\u00f3n,":[78],"pues":[79],"plataforma":[84],"nos":[86],"permite":[87],"llegar":[88],"audiencia":[91],"m\u00e1s":[92],"amplia,":[93],"beneficios":[96],"mayor":[99],"visibilidad.":[100],"Vol.":[103],"9":[104],"No.":[105],"1,":[106],"incluyen":[108],"catorce":[109],"art\u00edculos,":[110],"resultado":[111,261,648],"del":[112,139,148,179,277,317,352,355,368,529],"proceso":[113],"investigativo":[114],"tem\u00e1ticas":[116,232],"relacionadas":[117,439],"administraci\u00f3n,":[119],"educaci\u00f3n":[120,234,374,430,462,475],"e":[121,772],"ingenier\u00eda.":[122],"\u00e1rea":[125,460],"administrativa,":[126],"inicia":[128],"trabajo":[131],"busca":[133],"identificar":[134],"estrategias":[136],"gesti\u00f3n":[138,528],"talento":[140],"humano":[141,547],"utilizadas":[142],"diez":[144],"asociaciones":[145],"yuqueros":[147],"departamento":[149,178],"Sucre,":[151],"partir":[153,251,299],"postulados":[156],"responsabilidad":[159],"social":[160],"empresarial.":[161],"Luego":[162],"incluye":[164,404,585,668],"estudio":[166,313],"vigilancia":[168],"tecnol\u00f3gica":[169],"sobre":[170,199,285,314,365,422,467,541],"producci\u00f3n":[172],"tilapia":[174],"roja":[175],"Huila,":[180],"hallazgos":[182],"relacionados":[183,325],"al":[184,746],"potencial":[185],"producto":[188],"econom\u00eda":[191],"regional.":[192],"tercer":[194],"lugar":[195],"aparece":[196],"art\u00edculo":[198,406,515,587,670],"reposicionamiento":[201],"marca":[203],"como":[204,228,260,288,446,647],"estrategia":[205,380,415],"mejorar":[207],"competitividad":[209],"pymes,":[212],"lineamientos":[215],"mejor":[218],"adaptaci\u00f3n":[219],"empresas":[222],"contexto":[225],"tan":[226],"cambiante":[227],"actual.":[230],"Las":[231],"inician":[235],"propuesta":[238],"clasificar":[240],"facultades":[242],"administraci\u00f3n":[244,276],"colombianas":[245],"programas":[247,266,274,320,487],"pregrado,":[249],"indicadores":[253],"generaci\u00f3n":[255],"nuevo":[257],"conocimiento,":[258,530],"dando":[259,646],"listado":[263],"diecinueve":[265],"reflejan":[268],"panorama":[270],"mejores":[273],"pa\u00eds.":[278],"Luego,":[279],"presenta":[281,311,538,617],"interesante":[283],"reflexi\u00f3n":[284],"dise\u00f1o":[287,318],"actividad":[289],"proyectual":[290],"impacto":[293],"procesos":[296],"formativos,":[297],"transformaciones":[302],"impuestas":[303],"por":[304,382,505],"pol\u00edtica":[306],"financiera":[307],"internacional.":[308],"Asimismo,":[309],"influencia":[316,411,543],"formaci\u00f3n":[322,471,551],"profesional":[323,565],"no":[324,495],"el,":[327],"como:":[328],"ingenier\u00eda":[329],"algunas":[331,626],"licenciaturas,":[332],"evidenciando":[333],"estos":[336,494,567],"programas,":[337],"gracias":[338],"su":[340,596],"interdisciplinariedad,":[341],"aplican":[343],"pensamiento,":[345],"m\u00e9todo":[347],"est\u00e9tica":[350],"propios":[351],"campo":[353],"disciplinar":[354],"dise\u00f1o.":[356],"siguiente":[359,514],"art\u00edculo,":[360],"reporta":[362],"investigaci\u00f3n":[364,540,619],"desarrollo":[367],"pensamiento":[369],"variacional":[370],"estudiantes":[372,395,428,435],"b\u00e1sica,":[375,431],"trav\u00e9s":[377],"mediada":[381],"TIC,":[383],"cual":[386],"intervenci\u00f3n":[388],"pedag\u00f3gica":[389,416],"gener\u00f3":[390],"cambios":[391],"significativos":[392],"cuanto":[397],"tem\u00e1tica":[400,576],"tratada.":[401],"Adem\u00e1s,":[402],"orientado":[407],"determinar":[409],"tiene":[413],"fundamentada":[417],"soluci\u00f3n":[419],"problemas,":[421],"creencias":[424,438],"matem\u00e1ticas":[426],"encontrando":[432,558,682],"mejoraron":[436],"velocidad":[442],"aprendizaje,":[444],"as\u00ed":[445],"necesidad":[449],"esforzarse":[451],"hora":[454],"resolver":[456],"problema.":[458],"El":[459],"contin\u00faa":[463],"diagn\u00f3stico":[466],"necesidades":[469],"nivel":[473],"superior":[476],"oriente":[479],"antioque\u00f1o":[480],"colombiano,":[481],"detectando":[482],"que,":[483],"si":[484],"bien":[485],"ofertados":[488],"actualidad":[491],"son":[492,569,656,694],"pertinentes,":[493],"responden":[496],"expectativas":[499],"emergentes":[500],"competencias":[502,561],"laborales":[503],"esperadas":[504],"sectores":[507],"productivos":[508],"regi\u00f3n.":[511],"propone":[517],"modelo":[519],"implementar":[521],"campus":[523],"universitario":[524],"inteligente,":[525],"integrando:":[526],"innovaci\u00f3n":[532],"sostenibilidad.":[535],"Adicionalmente,":[536],"interacci\u00f3n":[546],"computador":[548],"ingenieros":[554],"sistemas":[556],"colombianos,":[557],"perfil":[564],"profesionales":[568],"m\u00ednimas,":[570],"lo":[572],"esta":[575],"refiere.":[578],"apartado":[581],"ingenier\u00eda,":[583],"relacionado":[588],"biorremediaci\u00f3n":[591],"microalgas":[593],"comprobar":[595],"capacidad":[597],"depuraci\u00f3n":[599],"laguna":[602],"colombiana,":[603],"presentando":[604],"resultados":[605,725],"promisorios":[606],"reducir":[608],"niveles":[610],"eutrofizaci\u00f3n.":[612],"segundo":[614],"lugar,":[615],"tendiente":[620],"establecer":[622],"rendimiento":[624],"t\u00e9cnicas":[627,651,685],"sintonizaci\u00f3n":[630],"controlador":[633,661],"l\u00f3gico":[634],"programable,":[635],"fueron":[637],"probadas":[638],"sistema":[641],"control":[643],"temperatura,":[645],"basadas":[652],"redes":[654],"neuronales":[655],"adecuadas":[657,695],"sintonizar":[659],"PID":[662],"ambientes":[664],"industriales.":[665],"Finalmente,":[666],"donde":[671],"comparan":[673],"dos":[674],"metodolog\u00edas":[675],"taladrado":[678],"piezas":[680],"met\u00e1licas,":[681],"visi\u00f3n":[687],"m\u00e1quina":[689],"bajo":[691],"costo":[692],"computacional":[693],"monitorear":[697],"correcto":[699],"funcionamiento":[700],"herramienta":[703],"corte,":[705],"reduciendo":[706],"tiempos":[708],"calibraci\u00f3n":[710],"mecanizado":[712],"piezas.":[715],"Nuevamente":[716],"invita":[718],"interesados":[721],"publicar":[723],"sus":[727,734],"trabajos":[728],"investigaci\u00f3n,":[730],"env\u00eden":[733],"manuscritos":[735],"revista;":[738],"requisitos":[740],"forma":[742],"pueden":[744],"consultar":[745],"final":[747],"\u00e9ste":[749],"o":[751],"p\u00e1gina":[754],"WEB,":[755],"instrucciones":[758],"autores.":[761],"Cordialmente,":[762],"FLAVIO":[763],"HUMBERTO":[764],"FERN\u00c1NDEZ":[765],"MORALES":[766],"Editor":[767],"Revista":[768],"Investigaci\u00f3n,":[770],"Desarrollo":[771],"Innovaci\u00f3n":[773],"ISSN:":[774],"2027-8306":[775],"ISSN-e:":[776],"2389-9417":[777],"doi:":[778],"10.19053/20278306.v9.n1.2018.8498":[779]},"counts_by_year":[],"updated_date":"2026-11-04T10:54:05.112534","created_date":"2022-05-11T00:00:00"}
