{"id":"https://openalex.org/W4221069364","doi":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","title":"Revisi\u00f3n sistem\u00e1tica sobre la formaci\u00f3n inicial del profesorado en tecnolog\u00edas digitales: iniciativas y posibilidades","display_name":"Revisi\u00f3n sistem\u00e1tica sobre la formaci\u00f3n inicial del profesorado en tecnolog\u00edas digitales: iniciativas y posibilidades","publication_year":2022,"publication_date":"2022-03-26","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W4221069364","doi":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.13042/bordon.2022.90806","doi":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306504881","display_name":"Bord\u00f3n. Revista de pedagog\u00eda","issn_l":"0210-5934","issn":["0210-5934","2340-6577"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-40","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310322416","host_organization_name":"Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310322416"],"host_organization_lineage_names":["Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bord\u00f3n. Revista de Pedagog\u00eda","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5052370990","display_name":"Ang\u00e9lica In\u00eas Miotto","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3655-2136","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3655-2136"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210094853","display_name":"Centro Universit\u00e1rio Euroamericano","ror":"https://ror.org/00h547294","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210094853"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Angelica In\u00eas Miotto","raw_affiliation_strings":["Centro Universit\u00e1rio Euro-Americano Unieuro DF (Brasil)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3655-2136","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Centro Universit\u00e1rio Euro-Americano Unieuro DF (Brasil)","institution_ids":["https://openalex.org/I4210094853"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5064402075","display_name":"Ana da Costa Polonia","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5089-0254","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-5089-0254"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210094853","display_name":"Centro Universit\u00e1rio Euroamericano","ror":"https://ror.org/00h547294","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210094853"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ana Da Costa Polonia","raw_affiliation_strings":["Centro Universit\u00e1rio Euro-Americano Unieuro DF (Brasil)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5089-0254","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Centro Universit\u00e1rio Euro-Americano Unieuro DF (Brasil)","institution_ids":["https://openalex.org/I4210094853"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5025262178","display_name":"Josefina Amanda Suyo-Vega","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2954-5771","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2954-5771"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I2802656227","display_name":"Universidad C\u00e9sar Vallejo","ror":"https://ror.org/0297axj39","country_code":"PE","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I2802656227"]}],"countries":["PE"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Josefina Amanda Suyo-Vega","raw_affiliation_strings":["Universidad C\u00e9sar Vallejo (Per\u00fa)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2954-5771","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad C\u00e9sar Vallejo (Per\u00fa)","institution_ids":["https://openalex.org/I2802656227"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":5.6073,"has_fulltext":false,"cited_by_count":24,"citation_normalized_percentile":{"value":0.96110001,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":93,"max":99},"biblio":{"volume":"74","issue":"1","first_page":"123","last_page":"140"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12338","display_name":"Digital literacy in education","score":0.9657999873161316,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12338","display_name":"Digital literacy in education","score":0.9657999873161316,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12573","display_name":"Education and Digital Technologies","score":0.025200000032782555,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12826","display_name":"Education Methods and Technologies","score":0.00139999995008111,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/initial-teacher-education","display_name":"initial teacher education","score":0.902999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-technologies","display_name":"digital technologies","score":0.8040000200271606},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-competence","display_name":"teacher competence","score":0.7300000190734863},{"id":"https://openalex.org/keywords/technology-integration-in-teaching","display_name":"technology integration in teaching","score":0.5130000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-studies-education","display_name":"social studies education","score":0.5299999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-learning-resources","display_name":"digital learning resources","score":0.527999997138977},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-practice","display_name":"teaching practice","score":0.8610000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-development","display_name":"curriculum development","score":0.5320000052452087},{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-professional-profile","display_name":"teacher professional profile","score":0.7200000286102295},{"id":"https://openalex.org/keywords/education-policy","display_name":"education policy","score":0.8080000281333923}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.48892202973365784},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.45650655031204224},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2269059121608734}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.13042/bordon.2022.90806","doi":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306504881","display_name":"Bord\u00f3n. Revista de pedagog\u00eda","issn_l":"0210-5934","issn":["0210-5934","2340-6577"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-40","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310322416","host_organization_name":"Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310322416"],"host_organization_lineage_names":["Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bord\u00f3n. Revista de Pedagog\u00eda","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001583125","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=8369982","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Bord\u00f3n: Revista de pedagog\u00eda, ISSN 0210-5934, Vol. 74, N\u00ba 1, 2022, pags. 123-140","raw_type":"text (article)"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.13042/bordon.2022.90806","doi":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.13042/bordon.2022.90806","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306504881","display_name":"Bord\u00f3n. Revista de pedagog\u00eda","issn_l":"0210-5934","issn":["0210-5934","2340-6577"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":["anvur-scientific","ddh","erih-plus","fecyt-seal","jufo-1","latindex","norway-1","poland-40","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310322416","host_organization_name":"Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310322416"],"host_organization_lineage_names":["Sociedad Espa\u00f1ola de Pedagog\u00eda"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bord\u00f3n. Revista de Pedagog\u00eda","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9901999831199646}],"study_designs":[{"display_name":"Systematic Review","id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":false,"pdf":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W4206322361","https://openalex.org/W4390403697","https://openalex.org/W7160536932","https://openalex.org/W4293295021","https://openalex.org/W2808952139","https://openalex.org/W2976117482","https://openalex.org/W7162945393","https://openalex.org/W4381249917","https://openalex.org/W7047171662","https://openalex.org/W4308171603"],"abstract_inverted_index":{"INTRODUCCI\u00d3N.":[0],"Este":[1],"art\u00edculo":[2],"presenta":[3],"una":[4,73],"revisi\u00f3n":[5],"sistem\u00e1tica":[6],"sobre":[7,133],"el":[8,25,40,108,116,206,238,243,245,270,276,284],"proceso":[9,207],"de":[10,17,69,83,88,110,118,156,162,170,174,186,194,208,214,220,259,263,272,278,280,288],"formaci\u00f3n":[11,49,135,191,221,267],"del":[12,42,50,136,222,268,286],"profesorado,":[13,51,269],"en":[14,24,39,75,90,92,107,138,205,217,237,299],"los":[15,93,100,157,218],"cursos":[16,219],"grado,":[18],"frente":[19],"a":[20,81,256],"las":[21,32,44,111,126,148,153,197,248,296],"tecnolog\u00edas":[22,139,198],"digitales":[23,274],"mundo":[26],"contempor\u00e1neo.":[27],"El":[28],"objetivo":[29],"es":[30,129,234],"sistematizar":[31],"evidencias":[33],"e":[34,97],"interconexiones":[35],"cient\u00edficas":[36],"que":[37,233,282],"reflejan":[38],"\u00e1mbito":[41],"curr\u00edculo":[43,239],"competencias":[45,149],"tecnol\u00f3gicas":[46,298],"para":[47,57,146,159,291,294],"la":[48,67,76,84,130,134,253,257,261,266,289,300],"implicando":[52],"un":[53],"nuevo":[54],"perfil":[55],"profesional,":[56],"perfilar":[58],"profesores":[59,89],"cr\u00edticos,":[60],"creativos,":[61],"innovadores":[62],"y":[63,79,99,105,184,188,192,210,247,275],"din\u00e1micos.":[64],"M\u00c9TODO.":[65],"Para":[66],"generaci\u00f3n":[68],"datos,":[70],"se":[71,144,199,230],"realiz\u00f3":[72],"b\u00fasqueda":[74],"base":[77],"Scopus":[78],"Proquest":[80],"trav\u00e9s":[82],"frase":[85],"clave":[86],"\u201cformaci\u00f3n":[87],"tecnolog\u00edas\u201d,":[91],"idiomas":[94],"portugu\u00e9s,":[95],"espa\u00f1ol":[96],"ingl\u00e9s,":[98],"art\u00edculos":[101],"publicados":[102],"entre":[103],"2015":[104],"2021,":[106],"tema":[109],"ciencias":[112],"sociales.":[113],"Se":[114],"utiliz\u00f3":[115],"diagrama":[117],"flujo":[119],"PRISMA.":[120],"En":[121],"este":[122],"sentido,":[123],"pretende":[124],"apoyar":[125],"preguntas:":[127],"\u00bfcu\u00e1l":[128],"evidencia":[131],"cient\u00edfica":[132],"profesorado":[137],"digitales?":[140],"\u00bfQu\u00e9":[141],"recursos":[142,177,273],"tecnol\u00f3gicos":[143],"utilizan":[145],"desarrollar":[147,292],"docentes?":[150],"\u00bfCu\u00e1les":[151],"son":[152],"principales":[154],"recomendaciones":[155],"autores":[158],"futuros":[160],"procesos":[161],"formaci\u00f3n?":[163],"RESULTADOS.":[164],"Los":[165],"resultados":[166],"revelan":[167],"cuatro":[168],"subcategor\u00edas":[169],"an\u00e1lisis:":[171],"a)":[172],"uso":[173,271,287],"plataformas":[175],"o":[176],"digitales;":[178],"b)":[179],"pr\u00e1cticas":[180,297],"pedag\u00f3gicas;":[181],"c)":[182],"aprendizaje":[183],"desarrollo":[185,277],"contenidos;":[187],"d)":[189],"pol\u00edticas,":[190],"planes":[193,279],"estudio.":[195],"Aunque":[196],"han":[200],"incorporado":[201],"como":[202],"elemento":[203],"mediador":[204],"ense\u00f1anza":[209],"aprendizaje,":[211],"todav\u00eda":[212],"aparecen":[213],"forma":[215],"incipiente":[216],"profesorado.":[223],"DISCUSI\u00d3N.":[224],"De":[225],"acuerdo":[226],"con":[227,242],"lo":[228],"analizado,":[229],"debe":[231],"considerar":[232],"importante":[235],"implementar":[236],"referencias":[240],"relacionadas":[241],"conocimiento,":[244],"saber":[246],"habilidades":[249,293],"tecnol\u00f3gicas.":[250],"CONCLUSI\u00d3N.":[251],"Adem\u00e1s,":[252],"investigaci\u00f3n":[254],"apunta":[255],"necesidad":[258],"correlacionar":[260],"implementaci\u00f3n":[262],"pol\u00edticas":[264],"educativas,":[265],"estudio":[281],"refuercen":[283],"conocimiento":[285],"tecnolog\u00eda":[290],"incorporar":[295],"pr\u00e1ctica":[301],"educativa.":[302]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":6},{"year":2025,"cited_by_count":7},{"year":2024,"cited_by_count":5},{"year":2023,"cited_by_count":4},{"year":2022,"cited_by_count":2}],"updated_date":"2026-11-10T11:39:43.021295","created_date":"2022-04-03T00:00:00"}
