{"id":"https://openalex.org/W39732117","doi":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","title":"Existe uma arte brasileira?","display_name":"Existe uma arte brasileira?","publication_year":2013,"publication_date":"2013-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W39732117","doi":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","mag":"39732117"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.4000/perspective.5543","doi":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","pdf_url":"http://journals.openedition.org/perspective/pdf/5543","source":{"id":"https://openalex.org/S4210171627","display_name":"Perspective","issn_l":"1777-7852","issn":["1777-7852","2269-7721"],"is_oa":false,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-class-a","anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","norway-1","poland-40","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311113","host_organization_name":"Institut National d'Histoire de l'Art","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311113"],"host_organization_lineage_names":["Institut National d'Histoire de l'Art"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Perspective","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"bronze","oa_url":"http://journals.openedition.org/perspective/pdf/5543","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5013859537","display_name":"Luiz Marques","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0294-0744","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0294-0744"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Luiz Marques","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0294-0744","affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5113714400","display_name":"Claudia Mattos","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Claudia Mattos","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5078424386","display_name":"M\u00f4nica Zielinsky","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0815-3725","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0815-3725"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"M\u00f4nica Zielinsky","raw_affiliation_strings":["Edgar Wind, na Alemanha, Roger Fry,"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Edgar Wind, na Alemanha, Roger Fry,","institution_ids":[]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5018231801","display_name":"Roberto Conduru","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0197-0300","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0197-0300"]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Roberto Conduru","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":10,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":96},"biblio":{"volume":"2","issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T14191","display_name":"Historical Art and Architecture Studies","score":0.7681000232696533,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1213","display_name":"Visual Arts and Performing Arts"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T14191","display_name":"Historical Art and Architecture Studies","score":0.7681000232696533,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1213","display_name":"Visual Arts and Performing Arts"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12632","display_name":"Visual Culture and Art Theory","score":0.1071000024676323,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1213","display_name":"Visual Arts and Performing Arts"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13863","display_name":"Cultural History and Identity Formation","score":0.026499999687075615,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1202","display_name":"History"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/brazilian-art","display_name":"Brazilian art","score":0.5170000195503235},{"id":"https://openalex.org/keywords/figurative-art","display_name":"figurative art","score":0.6740000247955322},{"id":"https://openalex.org/keywords/modernism","display_name":"modernism","score":0.5260000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/art-history-as-a-discipline","display_name":"art history as a discipline","score":0.43799999356269836},{"id":"https://openalex.org/keywords/art-historians","display_name":"art historians","score":0.3930000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/national-identity","display_name":"national identity","score":0.3089999854564667},{"id":"https://openalex.org/keywords/art-criticism","display_name":"art criticism","score":0.3179999887943268},{"id":"https://openalex.org/keywords/art-criticism-and-politics","display_name":"art criticism and politics","score":0.32199999690055847}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.687136709690094},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.5353990197181702}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.4000/perspective.5543","doi":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","pdf_url":"http://journals.openedition.org/perspective/pdf/5543","source":{"id":"https://openalex.org/S4210171627","display_name":"Perspective","issn_l":"1777-7852","issn":["1777-7852","2269-7721"],"is_oa":false,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-class-a","anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","norway-1","poland-40","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311113","host_organization_name":"Institut National d'Histoire de l'Art","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311113"],"host_organization_lineage_names":["Institut National d'Histoire de l'Art"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Perspective","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:1de008abe30d46b3886a1578894c3148","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/1de008abe30d46b3886a1578894c3148","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Perspective, Vol 2 (2014)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:revues.org:perspective/5543","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://journals.openedition.org/perspective/5543","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402281","display_name":"OpenEdition (OpenEdition)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4387156132","host_organization_name":"OpenEdition Center","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4387156132"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"other"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"URI:https://journals.openedition.org/perspective","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.4000/perspective.5543","doi":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.4000/perspective.5543","pdf_url":"http://journals.openedition.org/perspective/pdf/5543","source":{"id":"https://openalex.org/S4210171627","display_name":"Perspective","issn_l":"1777-7852","issn":["1777-7852","2269-7721"],"is_oa":false,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["anvur-class-a","anvur-scientific","ddh","doaj","erih-plus","norway-1","poland-40","russia-white-list-4","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310311113","host_organization_name":"Institut National d'Histoire de l'Art","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310311113"],"host_organization_lineage_names":["Institut National d'Histoire de l'Art"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Perspective","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W39732117.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W39732117.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W293037915","https://openalex.org/W4389979478","https://openalex.org/W3199603388","https://openalex.org/W636029948","https://openalex.org/W3017034960","https://openalex.org/W1539990067","https://openalex.org/W2031250148","https://openalex.org/W2913664150","https://openalex.org/W362800116","https://openalex.org/W4205518773"],"abstract_inverted_index":{"Existe-t-il":[0],"un":[1],"art":[2],"br\u00e9silien":[3],"?Luiz":[4],"Marques":[5],"|":[6,258],"Debilidade":[7],"e":[8,28,73,91,116,140,170,180,236,262,282,288,349,358,378,393,418,498,505,532,561,598,608,612,643,685,702],"aporias":[9],"da":[10,84,155,164,193,211,304,329,336,435,444,527,548,558,579,606,660,698,700],"historiografia":[11,51,212,353],"art\u00edstica":[12,213,354],"brasileira":[13,214,355],"Introdu\u00e7\u00e3o":[14],"1Propor":[15],"um":[16,45,58,318,410],"panorama":[17],"geral":[18,136,210],"sobre":[19,222],"a":[20,74,162,175,202,204,223,267,296,302,352,384,391,394,399,433,438,443,465,492,499,525,534,577,591,596,599,663,667,679],"rela\u00e7\u00e3o":[21,707],"entre":[22,276],"as":[23,93,370,593],"artes":[24,332,371,440,456,487,553,594,710],"figurativas":[25,372,457,488,554],"no":[26,37,42,81,185,225,248,333,339,374,489,530,564,581,627],"Brasil":[27,82,226,334,375,490,565],"os":[29,159,189,220,346,361],"esfor\u00e7os":[30],"de":[31,57,62,96,130,137,177,191,206,218,250,299,315,364,409,412,453,475,496,509,515,610,625,652,655,665,677,688,690],"reflex\u00e3o":[32],"hist\u00f3rica":[33,504,551],"que":[34,70,86,142,219,387,414,464,478,481,645],"elas":[35],"suscitam":[36],"pa\u00eds":[38],"(e,":[39],"mais":[40,320,401,602,628],"raramente,":[41],"exterior)":[43],"\u00e9":[44,432,462,566,569,694],"grande":[46],"desafio.Em":[47],"primeiro":[48],"lugar,":[49,461],"essa":[50],"n\u00e3o":[52,76,183,376,431,471,536],"foi":[53,367],"at\u00e9":[54,158,229,345,360],"hoje":[55],"objeto":[56,495],"estudo":[59,497],"completo":[60],"ou":[61,149,442,637,654],"reflex\u00f5es":[63],"gerais.Ao":[64],"nos":[65,519],"aventurarmos":[66],"nessa":[67],"\u00e1rea,":[68],"percebemos":[69],"o":[71,88,147,151,242,271,277,283,289,426,614],"terreno":[72],"paisagem":[75],"est\u00e3o":[77],"bem":[78,148,196],"definidos.N\u00e3o":[79],"houve":[80],"historiadores":[83],"arte":[85,165,194,224,255,268,297,337,528,578,605],"estruturaram":[87],"cen\u00e1rio":[89],"intelectual":[90],"definiram":[92],"suas":[94],"linhas":[95],"for\u00e7a,":[97],"como,":[98],"por":[99,265],"exemplo,":[100],"Henri":[101],"Focillon,":[102],"na":[103,107,112,119,123,575,604,609,618,621],"Fran\u00e7a,":[104],"Roberto":[105],"Longhi,":[106],"It\u00e1lia,":[108],"Julius":[109],"von":[110],"Schlosser,":[111],"\u00c1ustria,":[113],"Erwin":[114],"Panofsky":[115],"Edgar":[117],"Wind,":[118],"Alemanha,":[120],"Roger":[121],"Fry,":[122],"Inglaterra,":[124],"etc.":[125],"Naturalmente,":[126],"existem":[127],"alguns":[128],"nomes":[129],"refer\u00eancia,":[131],"mas":[132],"se":[133,144,351,482,584],"trata":[134],"em":[135,232,237,311,322,379,538,572,647,706],"escritores,":[138],"ensa\u00edstas":[139],"jornalistas":[141],"eventualmente":[143],"dedicaram":[145],"-para":[146],"para":[150,294],"mal":[152],"-\u00e0":[153],"hist\u00f3ria":[154,163,192,330,434,485,526,549],"arte.Al\u00e9m":[156],"disso,":[157],"anos":[160,347,362,520],"1980,":[161],"entendida":[166],"como":[167,171,390,425,571,590,671],"conhecimento":[168],"met\u00f3dico":[169],"disciplina":[172],"universit\u00e1ria":[173],"associada":[174],"diplomas":[176],"gradua\u00e7\u00e3o,":[178],"mestrado":[179],"doutorado":[181],"simplesmente":[182],"existia":[184],"Brasil.Ainda":[186],"hoje,":[187],"ali\u00e1s,":[188],"cursos":[190],"s\u00e3o":[195],"pouco":[197,319],"numerosos.2":[198],"Um":[199],"segundo":[200,460],"motivo":[201],"explicar":[203],"dificuldade":[205],"propor":[207],"uma":[208,254,502,542],"vis\u00e3o":[209],"associa-se":[215],"ao":[216,451,650],"fato":[217],"estudos":[221,454],"concentravam-se":[227],"basicamente,":[228],"h\u00e1":[230],"pouco,":[231],"dois":[233],"per\u00edodos":[234],"hist\u00f3ricos":[235],"duas":[238,422],"regi\u00f5es":[239],"do":[240,279,285,307,428,546,703],"pa\u00eds:":[241],"barroco":[243],"mineiro,":[244],"com":[245,382,586],"incurs\u00f5es":[246],"isoladas":[247],"Rio":[249,314],"Janeiro,":[251],"Bahia,":[252],"Existe":[253],"brasileira?Perspective,":[256],"2":[257],"2013":[259],"1":[260],"Pernambuco":[261],"Para\u00edba":[263],"(entenda-se":[264],"\"barroco\"":[266],"praticada":[269],"durante":[270],"per\u00edodo":[272],"colonial,":[273],"grosso":[274],"modo,":[275],"in\u00edcio":[278,284],"s\u00e9culo":[280,286,308,340],"XVIII":[281],"XIX)":[287],"modernismo,":[290],"termo":[291],"utilizado":[292],"aqui":[293],"designar":[295],"impregnada":[298],"nacionalismo":[300],"produzida":[301,338],"partir":[303],"segunda":[305],"d\u00e9cada":[306],"XX":[309],"principalmente":[310],"S\u00e3o":[312],"Paulo,":[313],"Janeiro":[316],"e,":[317],"tarde,":[321],"Minas":[323],"Gerais.Por":[324],"esse":[325,420,473],"motivo,":[326],"momentos":[327],"importantes":[328],"das":[331,439,455,486,552],"-principalmente":[335],"XIX":[341],"-permaneceram":[342],"quase":[343],"esquecidos":[344],"1990.Enfim,":[348],"sobretudo,":[350],"apresentou":[356],"lacunas":[357],"careceu":[359],"1980":[363],"rigor":[365],"universit\u00e1rio,":[366],"tamb\u00e9m":[368,574],"porque":[369],"produzidas":[373],"mereceram,":[377],"minha":[380],"opini\u00e3o":[381],"raz\u00e3o,":[383],"mesma":[385],"aten\u00e7\u00e3o":[386,400],"outras":[388,587],"artes,":[389,588],"literatura":[392,597],"m\u00fasica,":[395],"cuja":[396],"densidade":[397],"atraiu":[398],"met\u00f3dica":[402],"dos":[403,467,640],"historiadores.":[404],"3Essa":[405],"terceira":[406],"raz\u00e3o":[407],"adv\u00e9m":[408],"ju\u00edzo":[411],"valor":[413],"deve":[415],"ser":[416],"explicitado":[417],"assumido.A":[419],"respeito,":[421],"precis\u00f5es":[423],"imp\u00f5em-se.Primeiramente,":[424],"foco":[427],"meu":[429,539],"trabalho":[430],"arquitetura,":[436,592],"nem":[437],"decorativas":[441],"chamada":[445],"\"arte":[446],"contempor\u00e2nea\",":[447],"limitarei":[448],"minhas":[449],"an\u00e1lises":[450],"campo":[452],"stricto":[458],"sensu.Em":[459],"prov\u00e1vel":[463],"maioria":[466],"colegas":[468],"brasileiros":[469],"provavelmente":[470],"compartilhe":[472],"ponto":[474],"vista.\u00c9":[476],"compreens\u00edvel":[477],"quem":[479],"quer":[480],"dedique":[483],"\u00e0":[484],"tenda":[491],"valorizar":[493],"seu":[494],"lhe":[500],"atribuir":[501],"import\u00e2ncia":[503],"est\u00e9tica":[506],"maior.Com":[507],"exce\u00e7\u00e3o":[508],"casos":[510],"espec\u00edficos":[511],"(Aleijadinho,":[512],"algumas":[513],"obras":[514],"Amoedo,":[516],"Di":[517],"desenhista":[518],"'20,":[521],"Portinari":[522],"retratista,":[523],"Goeldi...),":[524],"figurativa":[529,560],"Brasil,":[531],"especialmente":[533,562],"pintura,":[535],"parece,":[537],"entender,":[540],"exibir":[541],"relev\u00e2ncia":[543],"segura":[544],"fora":[545],"\u00e2mbito":[547],"local.Debilidade":[550],"4":[555],"A":[556],"debilidade":[557],"tradi\u00e7\u00e3o":[559],"pict\u00f3rica":[563],"constitutiva.Sua":[567],"matriz":[568],"lusitana.Tal":[570],"Portugal,":[573],"col\u00f4nia":[576,661],"figura":[580,701],"espa\u00e7o":[582,704],"sofre":[583],"comparada":[585],"tais":[589],"decorativas,":[595],"m\u00fasica.As":[600],"oficinas":[601],"ex\u00edmias":[603],"mob\u00edlia":[607],"cinzelar":[611],"modelar":[613],"metal":[615],"deixaram,":[616],"tanto":[617],"metr\u00f3pole":[619],"quanto":[620],"col\u00f4nia,":[622],"monumentos":[623],"dignos":[624],"figurar":[626],"seleto":[629],"patrim\u00f4nio":[630],"art\u00edstico":[631],"universal.N\u00e3o":[632],"h\u00e1,":[633],"contudo,":[634],"nenhum":[635],"pintor":[636,659],"escultor":[638],"portugu\u00eas":[639],"s\u00e9culos":[641],"XVI":[642],"XVII":[644],"figure,":[646],"qualquer":[648],"sentido,":[649],"lado":[651],"Cam\u00f5es":[653],"Ant\u00f4nio":[656,673,680],"Vieira.Tampouco":[657],"algum":[658],"equipara-se":[662],"Greg\u00f3rio":[664],"Matos,":[666],"poetas":[668],"\u00e1rcades":[669],"luso-brasileiros,":[670],"Tomas":[672],"Gonzaga":[674],"(1744-1810)":[675],"ou,":[676],"novo,":[678],"Vieira":[681,693],"(por":[682],"sua":[683],"biografia":[684],"pelos":[686],"destinat\u00e1rios":[687],"muitos":[689],"seus":[691],"Serm\u00f5es,":[692],"luso-brasileiro).Este":[695],"d\u00e9ficit":[696],"lusobrasileiro":[697],"representa\u00e7\u00e3o":[699],"figurativo":[705],"\u00e0s":[708],"demais":[709],"prolonga":[711]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2024,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2022,"cited_by_count":1},{"year":2021,"cited_by_count":3},{"year":2019,"cited_by_count":2},{"year":2018,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
