{"id":"https://openalex.org/W3205314907","doi":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","title":"USO DE LA REALIDAD VIRTUAL Y LA GAMIFICACI\u00d3N COMO HERRAMIENTAS DE APOYO EN EL APRENDIZAJE BASADO EN PROYECTOS CON ENFOQUE INTERDISCIPLINARIO","display_name":"USO DE LA REALIDAD VIRTUAL Y LA GAMIFICACI\u00d3N COMO HERRAMIENTAS DE APOYO EN EL APRENDIZAJE BASADO EN PROYECTOS CON ENFOQUE INTERDISCIPLINARIO","alternate_titles":[],"publication_year":2021,"publication_date":"2021-09-07","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W3205314907","doi":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","mag":"3205314907"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.26507/ponencia.1768","doi":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","pdf_url":"https://acofipapers.org/index.php/eiei/article/download/1768/1753","source":{"id":"https://openalex.org/S4393920029","display_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda","issn_l":"2954-7288","issn":["2954-7288"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210115226","host_organization_name":"Asociaci\u00f3n Colombiana de Facultades de Ingenier\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210115226"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"conference"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda ACOFI 2021","raw_type":"proceedings-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W3205314907"],"child_works_count":0,"type":"conference-paper","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://acofipapers.org/index.php/eiei/article/download/1768/1753","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5068612440","display_name":"Lola Bautista","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3853-007X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3853-007X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I115684694","display_name":"Universidad Industrial de Santander","ror":"https://ror.org/00xc1d948","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I115684694"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":true,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Lola Xiomara Bautista Rozo","raw_affiliation_strings":["Universidad Industrial de Santander"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Industrial de Santander","institution_ids":["https://openalex.org/I115684694"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5068612440"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I115684694"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.2464,"has_fulltext":true,"cited_by_count":3,"citation_normalized_percentile":{"value":0.74471993,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":86,"max":92},"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":"1","last_page":"12"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10731","display_name":"Educational Games and Gamification","score":0.7914999723434448,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10731","display_name":"Educational Games and Gamification","score":0.7914999723434448,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3204","display_name":"Developmental and Educational Psychology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/32","display_name":"Psychology"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11238","display_name":"Simulation-Based Education in Healthcare","score":0.0738999992609024,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10648","display_name":"Virtual Reality Applications and Impacts","score":0.06889999657869339,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/virtual-reality","display_name":"virtual reality","score":0.9890000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/gamification","display_name":"gamification","score":0.996999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/project-based-learning","display_name":"project-based learning","score":0.9769999980926514},{"id":"https://openalex.org/keywords/interdisciplinary-teaching","display_name":"interdisciplinary teaching","score":0.8949999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/steam-education","display_name":"STEAM education","score":0.8259999752044678},{"id":"https://openalex.org/keywords/medical-education","display_name":"medical education","score":0.4169999957084656},{"id":"https://openalex.org/keywords/clinical-simulation","display_name":"clinical simulation","score":0.8379999995231628},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-computer-interaction","display_name":"human-computer interaction","score":0.6349999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/biomedical-engineering","display_name":"biomedical engineering","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/industrial-design","display_name":"industrial design","score":0.5139999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/covid-19","display_name":"COVID-19 pandemic","score":0.6420000195503235},{"id":"https://openalex.org/keywords/higher-education-evaluation","display_name":"higher education assessment","score":0.5339999794960022},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-thinking","display_name":"critical thinking","score":0.3799999952316284},{"id":"https://openalex.org/keywords/teamwork","display_name":"teamwork","score":0.460999995470047},{"id":"https://openalex.org/keywords/software-development-lifecycle","display_name":"software development lifecycle","score":0.49000000953674316},{"id":"https://openalex.org/keywords/virtual-reality-headsets","display_name":"virtual reality headsets","score":0.31200000643730164},{"id":"https://openalex.org/keywords/augmented-reality","display_name":"augmented reality","score":0.4090000092983246},{"id":"https://openalex.org/keywords/university-industry-collaboration","display_name":"university-industry collaboration","score":0.5199999809265137}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6614794731140137},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.3127388656139374}],"mesh":[],"locations_count":1,"locations":[{"id":"doi:10.26507/ponencia.1768","doi":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","pdf_url":"https://acofipapers.org/index.php/eiei/article/download/1768/1753","source":{"id":"https://openalex.org/S4393920029","display_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda","issn_l":"2954-7288","issn":["2954-7288"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210115226","host_organization_name":"Asociaci\u00f3n Colombiana de Facultades de Ingenier\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210115226"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"conference"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda ACOFI 2021","raw_type":"proceedings-article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.26507/ponencia.1768","doi":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.26507/ponencia.1768","pdf_url":"https://acofipapers.org/index.php/eiei/article/download/1768/1753","source":{"id":"https://openalex.org/S4393920029","display_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda","issn_l":"2954-7288","issn":["2954-7288"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4210115226","host_organization_name":"Asociaci\u00f3n Colombiana de Facultades de Ingenier\u00eda","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4210115226"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"conference"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Encuentro Internacional de Educaci\u00f3n en Ingenier\u00eda ACOFI 2021","raw_type":"proceedings-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.975600004196167,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W3205314907.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W3205314907.grobid-xml"},"referenced_works_count":2,"referenced_works":["https://openalex.org/W1963648925","https://openalex.org/W2921025394"],"related_works":["https://openalex.org/W7033489144","https://openalex.org/W3126639875","https://openalex.org/W6958139881","https://openalex.org/W7131979161","https://openalex.org/W6991312359","https://openalex.org/W4382197801","https://openalex.org/W6981175777","https://openalex.org/W4239849516","https://openalex.org/W7171282054","https://openalex.org/W2944667003"],"abstract_inverted_index":{"A":[0],"la":[1,4,15,58,70,95,102,114,125,129,152,155,188,197,211,216,227,231,234,394,399,472,475,497],"luz":[2],"de":[3,10,12,14,42,57,60,76,78,85,94,97,117,121,137,154,157,167,169,175,179,184,194,206,213,215,219,233,241,249,254,261,270,276,278,286,288,302,304,307,321,323,336,342,348,360,386,389,401,406,411,415,433,436,442,460,474],"m\u00e1s":[5,39],"reciente":[6],"reforma":[7],"al":[8,252,431,458],"sistema":[9],"evaluaci\u00f3n":[11],"calidad":[13],"educaci\u00f3n":[16],"superior":[17],"en":[18,29,48,69,87,107,160,171,258,264,345,380,383,429,439,466,490],"Colombia,":[19],"se":[20,100,123,150,267,339,391,418,456],"busca":[21],"que":[22,27,82,133,236,238,350,397,420,483,486],"los":[23,38,239,365,407,421,454],"programas":[24],"incorporen":[25],"estrategias":[26],"pongan":[28],"contacto":[30],"tanto":[31],"a":[32,35,55,62,210,226,246,294,471,485],"profesores":[33],"como":[34,224,470,496],"estudiantes":[36,168,183,240,277,422,455],"con":[37,80,110,201,364,409],"recientes":[40],"avances":[41],"su":[43],"disciplina,":[44],"haciendo":[45],"\u00e9nfasis":[46],"especialmente":[47],"propiciar":[49],"el":[50,91,139,147,165,202,299,319,334,358,381,384],"pensamiento":[51],"cr\u00edtico":[52],"y":[53,75,128,173,280,331,377,403,427,441,445],"creativo":[54],"trav\u00e9s":[56],"b\u00fasqueda":[59],"soluciones":[61,488],"problemas":[63],"interdisciplinarios.":[64],"Esto":[65],"adem\u00e1s,":[66],"est\u00e1":[67],"motivado":[68],"necesidad":[71],"del":[72,104,143,204,297,309,314,371,480],"entorno":[73],"laboral":[74],"investigaci\u00f3n,":[77],"contar":[79],"profesionales":[81],"sean":[83],"capaces":[84],"trabajar":[86],"equipos":[88,269,367],"multidisciplinarios.":[89],"En":[90,146],"\u00faltimo":[92],"informe":[93],"Misi\u00f3n":[96],"Sabios,":[98],"tambi\u00e9n":[99],"propone":[101],"formaci\u00f3n":[103],"recurso":[105],"humano":[106],"tecnolog\u00edas":[108],"convergentes":[109],"enfoque":[111],"STEAM":[112],"para":[113,164,356,375,463,477,494],"transformaci\u00f3n":[115],"digital":[116,141],"las":[118,305,461,478],"organizaciones;":[119],"dentro":[120,142],"\u00e9stas":[122],"tienen":[124],"realidad":[126,130,161,354,467],"virtual":[127,162,355],"aumentada,":[131],"dado":[132],"proporcionan":[134],"una":[135,158,259,284,303,346],"manera":[136,180],"integrar":[138],"mundo":[140,144],"real.":[145],"presente":[148],"trabajo":[149,271,438],"describe":[151],"experiencia":[153],"construcci\u00f3n":[156],"herramienta":[159],"gamificada":[163],"entrenamiento":[166],"Medicina":[170,242],"atenci\u00f3n":[172,343],"manejo":[174,308,385],"pacientes":[176],"politraumatizados,":[177],"desarrollada":[178],"conjunta":[181],"por":[182,230,273],"Dise\u00f1o":[185],"Industrial":[186,218],"(de":[187,196],"electiva":[189,198],"\u201cInteracci\u00f3n":[190],"Hombre-Computador\u201d)":[191],"e":[192,362,368],"Ingenier\u00eda":[193],"Sistemas":[195],"\u201cInform\u00e1tica":[199],"Biom\u00e9dica\u201d),":[200],"apoyo":[203],"Laboratorio":[205,253],"Simulaci\u00f3n":[207,255],"Cl\u00ednica,":[208],"adscrito":[209],"Facultad":[212],"Salud":[214],"Universidad":[217],"Santander.":[220],"La":[221],"motivaci\u00f3n":[222],"surgi\u00f3":[223],"respuesta":[225],"crisis":[228],"generada":[229],"pandemia":[232],"COVID-19,":[235],"ocasion\u00f3":[237],"no":[243],"pudieran":[244],"asistir":[245],"sus":[247,425,434,451],"lugares":[248],"pr\u00e1ctica,":[250],"ni":[251],"Cl\u00ednica.":[256],"Apoyados":[257],"estrategia":[260],"ense\u00f1anza-aprendizaje":[262],"basada":[263],"proyectos":[265],"PBL),":[266],"definieron":[268],"compuestos":[272],"igual":[274,448],"n\u00famero":[275],"ingenier\u00eda":[279],"dise\u00f1o":[281],"industrial,":[282],"emulando":[283],"empresa":[285],"desarrollo":[287,432],"software,":[289],"cuya":[290],"misi\u00f3n":[291],"era":[292],"construir":[293,464],"lo":[295,482],"largo":[296],"semestre":[298],"m\u00f3dulo":[300],"designado":[301],"etapas":[306],"paciente":[310],"politraumatizado.":[311],"Como":[312,413],"parte":[313],"proceso":[315],"metodol\u00f3gico,":[316],"debieron":[317],"aplicar":[318,393],"ciclo":[320],"vida":[322],"un":[324,491],"sistema:":[325],"planeaci\u00f3n,":[326],"dise\u00f1o,":[327],"implementaci\u00f3n,":[328],"ejecuci\u00f3n,":[329],"pruebas":[330],"entrega.":[332],"Desde":[333],"punto":[335],"vista":[337],"pedag\u00f3gico,":[338],"recrearon":[340],"escenarios":[341],"m\u00e9dica":[344],"sala":[347],"emergencias,":[349],"fueron":[351],"visualizados":[352],"usando":[353],"incrementar":[357],"nivel":[359],"inmersi\u00f3n":[361],"interacci\u00f3n":[363],"sonidos,":[366],"instrumentos,":[369],"propios":[370],"ambiente":[372],"m\u00e9dico.":[373],"Adem\u00e1s,":[374],"motivar":[376],"establecer":[378],"retos":[379],"aprendizaje":[382,459],"este":[387],"tipo":[388],"pacientes,":[390],"decidi\u00f3":[392],"gamificaci\u00f3n,":[395],"ya":[396],"facilita":[398],"incorporaci\u00f3n":[400],"din\u00e1micas":[402],"mec\u00e1nicas":[404],"propias":[405],"juegos,":[408],"fines":[410],"ense\u00f1anza.":[412],"resultados":[414],"esta":[416],"experiencia,":[417],"evidenci\u00f3":[419],"pudieron":[423],"identificar":[424],"fortalezas":[426],"debilidades":[428],"cuanto":[430],"competencias":[435],"liderazgo,":[437],"equipo,":[440],"comunicaci\u00f3n":[443],"verbal":[444],"escrita.":[446],"De":[447],"manera,":[449],"desde":[450],"respectivas":[452],"disciplinas,":[453],"enfrentaron":[457],"herramientas":[462],"ambientes":[465],"virtual,":[468],"as\u00ed":[469],"asimilaci\u00f3n":[473],"gamificaci\u00f3n":[476],"actividades":[479],"juego,":[481],"condujo":[484],"propusieran":[487],"novedosas":[489],"\u00e1rea":[492],"desconocida":[493],"ellos":[495],"Medicina.":[498]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W3205314907","counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2022,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-20T13:11:24.684918","created_date":"2021-10-25T00:00:00"}
