{"id":"https://openalex.org/W3015712964","doi":null,"title":"Comportamiento hist\u00f3rico de la ense\u00f1anza del dise\u00f1o de software para la carrera Sistemas de Informaci\u00f3n en Salud","display_name":"Comportamiento hist\u00f3rico de la ense\u00f1anza del dise\u00f1o de software para la carrera Sistemas de Informaci\u00f3n en Salud","alternate_titles":[],"publication_year":2019,"publication_date":"2019-12-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W3015712964","mag":"3015712964"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:revinformatica.sld.cu:article/321","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/view/321","pdf_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/download/321/pdf_109","source":{"id":"https://openalex.org/S4306526454","display_name":"Revista Cubana de Inform\u00e1tica M\u00e9dica","issn_l":null,"issn":["1684-1859"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314881","host_organization_name":"Editorial Ciencias M\u00e9dicas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314881"],"host_organization_lineage_names":["Editorial Ciencias M\u00e9dicas"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1684-1859","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W3015712964"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/download/321/pdf_109","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5028222623","display_name":"Mayenny Linares R\u00edo","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-8331-060X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-8331-060X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387152096","display_name":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo","ror":"https://ror.org/024mh1n48","country_code":"CU","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4387152096"]}],"countries":["CU"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Mayenny Linares R\u00edo","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo","institution_ids":["https://openalex.org/I4387152096"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5043612390","display_name":"Milagros Aleas D\u00edaz","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210152568","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica de Pinar del R\u00edo Rafael Mar\u00eda de Mendive","ror":"https://ror.org/027snw288","country_code":"CU","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210152568"]}],"countries":["CU"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Milagros Aleas D\u00edaz","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias Pedag\u00f3gicas \u201dRafael Mar\u00eda de Mendive\u201d, Pinar del Rio, Cuba"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias Pedag\u00f3gicas \u201dRafael Mar\u00eda de Mendive\u201d, Pinar del Rio, Cuba","institution_ids":["https://openalex.org/I4210152568"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Juan Antonio Mena Lorenzo","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210152568","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica de Pinar del R\u00edo Rafael Mar\u00eda de Mendive","ror":"https://ror.org/027snw288","country_code":"CU","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210152568"]}],"countries":["CU"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Juan Antonio Mena Lorenzo","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias Pedag\u00f3gicas \u201dRafael Mar\u00eda de Mendive\u201d, Pinar del Rio, Cuba"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias Pedag\u00f3gicas \u201dRafael Mar\u00eda de Mendive\u201d, Pinar del Rio, Cuba","institution_ids":["https://openalex.org/I4210152568"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5000833387","display_name":"Darianna Cruz M\u00e1rquez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-4030-4151","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-4030-4151"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387152096","display_name":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo","ror":"https://ror.org/024mh1n48","country_code":"CU","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4387152096"]}],"countries":["CU"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Darianna Cruz Marquez","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo. Cuba"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo. Cuba","institution_ids":["https://openalex.org/I4387152096"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5080361422","display_name":"Deivy Rosales Quintana","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4387152096","display_name":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo","ror":"https://ror.org/024mh1n48","country_code":"CU","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4387152096"]}],"countries":["CU"],"is_corresponding":false,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Deivy Rosales Quintana","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo. Cuba"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias M\u00e9dicas de Pinar del R\u00edo. Cuba","institution_ids":["https://openalex.org/I4387152096"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.1942,"has_fulltext":true,"cited_by_count":2,"citation_normalized_percentile":{"value":0.56817971,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":86,"max":92},"biblio":{"volume":"11","issue":"2","first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13034","display_name":"Information Systems Education and Curriculum Development","score":0.9634000062942505,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13034","display_name":"Information Systems Education and Curriculum Development","score":0.9634000062942505,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1710","display_name":"Information Systems"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10533","display_name":"Teaching and Learning Programming","score":0.012000000104308128,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1706","display_name":"Computer Science Applications"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12413","display_name":"Health and Medical Education","score":0.0026000000070780516,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3600","display_name":"General Health Professions"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/health-information-systems","display_name":"health information systems","score":0.7409999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-evaluation","display_name":"curriculum evaluation","score":0.7519999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-quality","display_name":"teaching quality","score":0.574999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/latin-america","display_name":"Latin America","score":0.421999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/cuba","display_name":"Cuba","score":0.7429999709129333}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6417559385299683},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.4743284583091736},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2387428879737854}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"pmh:oai:revinformatica.sld.cu:article/321","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/view/321","pdf_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/download/321/pdf_109","source":{"id":"https://openalex.org/S4306526454","display_name":"Revista Cubana de Inform\u00e1tica M\u00e9dica","issn_l":null,"issn":["1684-1859"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314881","host_organization_name":"Editorial Ciencias M\u00e9dicas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314881"],"host_organization_lineage_names":["Editorial Ciencias M\u00e9dicas"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1684-1859","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:4b5f0e581d614b98bcf48b94365b2617","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/4b5f0e581d614b98bcf48b94365b2617","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Cubana de Inform\u00e1tica M\u00e9dica, Vol 11, Iss 2 (2019)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:632158b6f46d43dbb248570a8d788eb7","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/632158b6f46d43dbb248570a8d788eb7","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Cubana de Inform\u00e1tica M\u00e9dica, Vol 11, Iss 2 (2019)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:revinformatica.sld.cu:article/321","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/view/321","pdf_url":"https://revinformatica.sld.cu/index.php/rcim/article/download/321/pdf_109","source":{"id":"https://openalex.org/S4306526454","display_name":"Revista Cubana de Inform\u00e1tica M\u00e9dica","issn_l":null,"issn":["1684-1859"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310314881","host_organization_name":"Editorial Ciencias M\u00e9dicas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310314881"],"host_organization_lineage_names":["Editorial Ciencias M\u00e9dicas"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"1684-1859","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.8278999924659729,"display_name":"Quality education"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W3015712964.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W3015712964.grobid-xml"},"referenced_works_count":24,"referenced_works":["https://openalex.org/W9896715","https://openalex.org/W24636282","https://openalex.org/W350333002","https://openalex.org/W1513137687","https://openalex.org/W1631184589","https://openalex.org/W1668386511","https://openalex.org/W1894433796","https://openalex.org/W1959582485","https://openalex.org/W2008246462","https://openalex.org/W2035842512","https://openalex.org/W2073188859","https://openalex.org/W2114990614","https://openalex.org/W2139748019","https://openalex.org/W2143364026","https://openalex.org/W2164629553","https://openalex.org/W2482326682","https://openalex.org/W2615370015","https://openalex.org/W2725312431","https://openalex.org/W4229623203","https://openalex.org/W4237854095","https://openalex.org/W4242897879","https://openalex.org/W7047142891","https://openalex.org/W7058114264","https://openalex.org/W7062604030"],"related_works":["https://openalex.org/W2464312439","https://openalex.org/W3103333411","https://openalex.org/W2781818374","https://openalex.org/W4391534742","https://openalex.org/W1692529331","https://openalex.org/W7116098243","https://openalex.org/W1494850371","https://openalex.org/W3113813631","https://openalex.org/W7215462582"],"abstract_inverted_index":{"Introducci\u00f3n:":[0],"El":[1],"Sistema":[2],"Nacional":[3],"de":[4,13,28,43,52,57,63,70,74,83,93,95,99,117,123,139,145,148,162,171,185,190,193],"Salud,":[5],"por":[6,18],"su":[7],"misi\u00f3n,":[8],"cobertura":[9],"y":[10,34,89,119,130,179],"caracter\u00edsticas,":[11],"requiere":[12],"un":[14,22],"constante":[15],"flujo":[16],"informativo,":[17],"lo":[19],"que":[20,30,113,132,155,172],"necesita":[21],"personal":[23],"especializado":[24],"en":[25,45,59,65,125,181,195],"el":[26,46,49,98,115,126,160],"uso":[27],"tecnolog\u00edas":[29],"les":[31],"permita":[32],"dirigir":[33],"gestionar":[35],"la":[36,40,53,60,68,71,142,149,164],"infraestructura":[37],"necesaria":[38],"para":[39],"efectiva":[41],"toma":[42],"decisiones":[44],"Sector.Objetivo:":[47],"Analizar":[48],"comportamiento":[50],"hist\u00f3rico":[51],"ense\u00f1anza":[54],"del":[55,106,121,166],"dise\u00f1o":[56,122,189],"software":[58,124],"carrera":[61],"Sistemas":[62],"Informaci\u00f3n":[64],"Salud.M\u00e9todos:":[66],"Para":[67],"realizaci\u00f3n":[69],"presente":[72],"investigaci\u00f3n":[73],"tipo":[75],"descriptiva,":[76],"se":[77,173],"utilizaron":[78],"como":[79,136],"principales":[80],"m\u00e9todos":[81],"los":[82,94,110,146,183],"nivel":[84,96],"te\u00f3rico:":[85],"Hist\u00f3rico-l\u00f3gico,":[86],"An\u00e1lisis-s\u00edntesis,":[87],"Inducci\u00f3n-deducci\u00f3n":[88],"Enfoque":[90],"sist\u00e9mico,":[91],"dentro":[92],"emp\u00edricos":[97],"An\u00e1lisis":[100],"documental.Resultados:":[101],"Se":[102],"obtiene":[103],"una":[104],"valoraci\u00f3n":[105],"an\u00e1lisis":[107],"realizado":[108],"a":[109,141,169],"documentos":[111],"normativos":[112],"rigen":[114],"Proceso":[116],"Ense\u00f1anza":[118],"Aprendizaje":[120],"mundo,":[127],"Am\u00e9rica":[128],"Latina":[129],"Cuba":[131],"puede":[133],"ser":[134,157],"utilizado":[135],"medio":[137],"complementario":[138],"apoyo":[140],"preparaci\u00f3n":[143],"metodol\u00f3gica":[144],"profesores":[147],"disciplina":[150],"Inform\u00e1tica.Conclusiones:":[151],"Existen":[152],"elementos":[153],"curriculares":[154],"deben":[156],"atendidos":[158],"con":[159],"fin":[161],"aumentar":[163],"calidad":[165],"proceso":[167],"docente,":[168],"pesar":[170],"han":[174],"alcanzado":[175],"grandes":[176],"avances":[177],"cualitativos":[178],"cuantitativos":[180],"todos":[182],"aspectos":[184],"este":[186],"proceso.Palabras":[187],"clave:":[188],"software;":[191],"sistemas":[192],"informaci\u00f3n":[194],"Salud":[196]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W3015712964","counts_by_year":[{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2020,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-20T13:11:24.684918","created_date":"2020-04-17T00:00:00"}
