{"id":"https://openalex.org/W3014299008","doi":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","title":"Etnomatematika: Eksplorasi Candi Borobudur","display_name":"Etnomatematika: Eksplorasi Candi Borobudur","publication_year":2020,"publication_date":"2020-03-31","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W3014299008","doi":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","mag":"3014299008"},"language":"id","primary_location":{"id":"doi:10.37058/jp3m.v6i1.1438","doi":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","pdf_url":"http://jurnal.unsil.ac.id/index.php/jp3m/article/download/RAH61/1040","source":{"id":"https://openalex.org/S4210206624","display_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","issn_l":"2460-8599","issn":["2460-8599","2581-2807"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404674572","host_organization_name":"Siliwangi University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404674572"],"host_organization_lineage_names":["Siliwangi University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"gold","oa_url":"http://jurnal.unsil.ac.id/index.php/jp3m/article/download/RAH61/1040","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5059710526","display_name":"Rahmi Nur Fitria Utami","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210157038","display_name":"Siliwangi University","ror":"https://ror.org/05efq3455","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210157038"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rahmi Nur Fitria Utami","raw_affiliation_strings":["(Scopus ID: 57200661236) Universitas Siliwangi"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"(Scopus ID: 57200661236) Universitas Siliwangi","institution_ids":["https://openalex.org/I4210157038"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5016662551","display_name":"Dedi Muhtadi","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3130536011","display_name":"Khairun University","ror":"https://ror.org/02azr0g93","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"id":"https://openalex.org/I3130588412","display_name":"Sultan Ageng Tirtayasa University","ror":"https://ror.org/05dmr4w13","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130588412"]},{"id":"https://openalex.org/I4210157038","display_name":"Siliwangi University","ror":"https://ror.org/05efq3455","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210157038"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Dedi Muhtadi","raw_affiliation_strings":["Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I4210157038"]},{"raw_affiliation_string":"Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130588412"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5007618491","display_name":"Nani Ratnaningsih","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8393-9341","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8393-9341","https://orcid.org/0000-0001-7339-9145"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3130536011","display_name":"Khairun University","ror":"https://ror.org/02azr0g93","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"id":"https://openalex.org/I3130588412","display_name":"Sultan Ageng Tirtayasa University","ror":"https://ror.org/05dmr4w13","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130588412"]},{"id":"https://openalex.org/I4210157038","display_name":"Siliwangi University","ror":"https://ror.org/05efq3455","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210157038"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Nani Ratnaningsih","raw_affiliation_strings":["Program Studi Pendidikan Matematika , FKIP , Universitas Siliwangi , Tasikmalaya , Indonesia","Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika , FKIP , Universitas Siliwangi , Tasikmalaya , Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I4210157038"]},{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I4210157038"]},{"raw_affiliation_string":"Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130588412"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5050236343","display_name":"Sukirwan Sukirwan","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Sukirwan Sukirwan","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5104265400","display_name":"Hasan Hamid","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I3130536011","display_name":"Khairun University","ror":"https://ror.org/02azr0g93","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"id":"https://openalex.org/I3130588412","display_name":"Sultan Ageng Tirtayasa University","ror":"https://ror.org/05dmr4w13","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I3130588412"]},{"id":"https://openalex.org/I4210157038","display_name":"Siliwangi University","ror":"https://ror.org/05efq3455","country_code":"ID","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210157038"]}],"countries":["ID"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Hasan Hamid","raw_affiliation_strings":["Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Khairun, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130536011"]},{"raw_affiliation_string":"Program Studi Pendidikan Matematika, FKIP, Universitas Siliwangi, Tasikmalaya, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I4210157038"]},{"raw_affiliation_string":"Sukirwan Program Studi Pendidikan Matematika Universitas Sultan Ageng Tirtayasa, Serang, Indonesia","institution_ids":["https://openalex.org/I3130588412"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5016662551"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I3130536011","https://openalex.org/I3130588412","https://openalex.org/I4210157038"],"apc_list":{"value":250000,"currency":"IDR","value_usd":16},"apc_paid":{"value":250000,"currency":"IDR","value_usd":16},"fwci":49.5875,"has_fulltext":true,"cited_by_count":42,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99873737,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":99},"biblio":{"volume":"6","issue":"1","first_page":"13","last_page":"26"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12170","display_name":"History and Theory of Mathematics","score":0.8109999895095825,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2614","display_name":"Theoretical Computer Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12170","display_name":"History and Theory of Mathematics","score":0.8109999895095825,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2614","display_name":"Theoretical Computer Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12522","display_name":"Mathematics Education and Pedagogy","score":0.12240000069141388,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2604","display_name":"Applied Mathematics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/26","display_name":"Mathematics"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14506","display_name":"Historical and Architectural Studies","score":0.02879999950528145,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1204","display_name":"Archeology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/ethnomathematics","display_name":"ethnomathematics","score":0.9860000014305115},{"id":"https://openalex.org/keywords/borobudur","display_name":"Borobudur","score":0.8849999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/temple-structure","display_name":"temple structure","score":0.4480000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/mathematical-patterns","display_name":"mathematical patterns","score":0.4659999907016754},{"id":"https://openalex.org/keywords/philosophy-of-mathematics","display_name":"philosophy of mathematics","score":0.7129999995231628},{"id":"https://openalex.org/keywords/mathematics-and-religion","display_name":"mathematics and religion","score":0.5249999761581421}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.46723610162734985},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.2909308969974518}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.37058/jp3m.v6i1.1438","doi":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","pdf_url":"http://jurnal.unsil.ac.id/index.php/jp3m/article/download/RAH61/1040","source":{"id":"https://openalex.org/S4210206624","display_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","issn_l":"2460-8599","issn":["2460-8599","2581-2807"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404674572","host_organization_name":"Siliwangi University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404674572"],"host_organization_lineage_names":["Siliwangi University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:5063f122c6e243f9bf88ef86fed411e5","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/5063f122c6e243f9bf88ef86fed411e5","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika), Vol 6, Iss 1, Pp 13-26 (2020)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.37058/jp3m.v6i1.1438","doi":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.37058/jp3m.v6i1.1438","pdf_url":"http://jurnal.unsil.ac.id/index.php/jp3m/article/download/RAH61/1040","source":{"id":"https://openalex.org/S4210206624","display_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","issn_l":"2460-8599","issn":["2460-8599","2581-2807"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4404674572","host_organization_name":"Siliwangi University","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4404674572"],"host_organization_lineage_names":["Siliwangi University"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"JP3M (Jurnal Penelitian Pendidikan dan Pengajaran Matematika)","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"sustainable_development_goals_aurora":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W3014299008.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W3014299008.grobid-xml"},"referenced_works_count":23,"referenced_works":["https://openalex.org/W316331165","https://openalex.org/W585034726","https://openalex.org/W593898368","https://openalex.org/W603990768","https://openalex.org/W1202994884","https://openalex.org/W1508828474","https://openalex.org/W1544362263","https://openalex.org/W1942844751","https://openalex.org/W1985454615","https://openalex.org/W1988528253","https://openalex.org/W2238177965","https://openalex.org/W2511127690","https://openalex.org/W2968548366","https://openalex.org/W2978699338","https://openalex.org/W2979249773","https://openalex.org/W3120228767","https://openalex.org/W3127684776","https://openalex.org/W3143328915","https://openalex.org/W3158750088","https://openalex.org/W4214714387","https://openalex.org/W4234917130","https://openalex.org/W4241376684","https://openalex.org/W4400745430"],"related_works":["https://openalex.org/W4391375266","https://openalex.org/W93312527","https://openalex.org/W2603296253","https://openalex.org/W1589203209","https://openalex.org/W2557454913","https://openalex.org/W828925460","https://openalex.org/W11365241","https://openalex.org/W1013667899","https://openalex.org/W2559405764","https://openalex.org/W157591366"],"abstract_inverted_index":{"Matematika":[0],"merupakan":[1,151],"ilmu":[2],"tentang":[3,65],"pola,":[4],"struktur":[5],"dan":[6,68,88,108,117,127,147],"bentuk":[7,158],"yang":[8,15,45,50,71,125,138],"terintegrasi":[9],"dalam":[10,25,73,129,157],"budaya":[11,137],"masyarakat.":[12],"Konsep-konsep":[13,124],"matematika":[14,44,70,134,156],"diaplikasikan,":[16],"merujuk":[17],"pada":[18,36,53],"aktivitas,":[19],"kebiasaan,":[20],"ataupun":[21],"adat":[22],"kehidupan":[23],"masyarakat":[24],"menyelesaikan":[26],"masalah":[27],"disebut":[28],"etnomatematika.":[29],"Salah":[30],"satu":[31,120],"aplikasi":[32],"etnomatematika":[33,101],"ini":[34,61,81,92],"terdapat":[35,72],"Candi":[37,39,74,97,149],"Borobudur.":[38],"Borobudur":[40,209,211,290,352],"adalah":[41,93],"megastruktur":[42],"konseptual":[43],"dibangun":[46],"sejak":[47,140],"berabad-abad":[48],"tahun":[49],"lalu,":[51],"dimana":[52],"masa":[54],"itu":[55],"belum":[56],"berkembang":[57],"teknologi":[58],"modern.":[59],"Penelitian":[60,80],"bertujuan":[62],"untuk":[63],"membahas":[64],"ajaran,":[66],"filosofi,":[67],"konsep":[69,104],"Borobudur,":[75],"serta":[76],"hubungan":[77,116],"dari":[78,154],"ketiganya.":[79],"menggunakan":[82],"metode":[83],"eksploratif":[84],"dengan":[85],"pendekatan":[86],"historis":[87],"kultural.":[89],"Simpulan":[90],"penelitian":[91],"sebagai":[94,99,135],"berikut:":[95],"(1)":[96,289],"borobudur":[98,150],"produk":[100,136],"menyajikan":[102],"berbagai":[103],"agama,":[105],"moral,":[106,298],"budaya,":[107],"matematika,":[109],"(2)":[110,303],"Secara":[111],"keseluruhan,":[112],"konsep-konsep":[113],"tersebut":[114],"memiliki":[115],"keterkaitan":[118],"diantara":[119],"sama":[121],"lain,":[122],"(3)":[123,315],"disepakati":[126],"diterapkan":[128],"realita":[130],"kehidupan,":[131],"telah":[132],"membawa":[133],"tertanam":[139],"zaman":[141],"dahulu":[142],"meskipun":[143],"mereka":[144],"tidak":[145],"menyadarinya,":[146],"(4)":[148,351],"contoh":[152],"monumen":[153],"orkesta":[155],"etnomatematika.Math":[159],"is":[160,197,205,213,239,354],"the":[161,164,171,174,177,184,195,208,226,242,251,254,257,262,265,269,324,365],"science":[162],"about":[163],"patterns,":[165],"structures,":[166],"and":[167,247,278,300,310,321,350],"shape,":[168],"integrated":[169],"into":[170],"culture":[172],"of":[173,176,201,236,244,250,253,256,264,268,283,326,348,357,360,367],"life":[175,193],"community.":[178],"Mathematical":[179],"concepts":[180,306],"which":[181,224,317],"applicated":[182],"in":[183,323,364],"cultural":[185,279,333],"community,":[186],"refer":[187],"to":[188,240],"activities":[189],"or":[190],"customs,":[191],"habits,":[192],"incomplete":[194],"problem":[196],"called":[198],"ethnomathematics.":[199],"One":[200],"these":[202,305],"ethnomathematics":[203],"application":[204],"present":[206],"on":[207],"Temple.":[210],"Temple":[212],"a":[214,308,332,358,361],"conceptual":[215],"mathematical":[216,248,301,362],"megastructure":[217],"that":[218,335],"was":[219,228],"built":[220],"centuries":[221],"years":[222],"ago,":[223],"at":[225],"time":[227],"not":[229,346],"yet":[230],"developing":[231],"modern":[232],"technology.":[233],"The":[234,281],"purpose":[235],"this":[237,284],"study":[238],"discuss":[241],"form":[243,366],"teaching,":[245],"philosophy":[246],"patterns":[249],"structure":[252],"building":[255],"temple,":[258],"as":[259,261,287,292,331],"well":[260],"relationship":[263,309],"third":[266],"focus":[267],"study.":[270],"This":[271],"research":[272,285],"method":[273],"using":[274],"exploratory":[275],"with":[276,312],"historical":[277],"approaches.":[280],"conclusions":[282],"are":[286,318],"follows:":[288],"temple":[291,353],"ethnomatematics":[293],"product":[294,334],"presents":[295],"various":[296],"religious,":[297],"cultural,":[299],"concepts,":[302],"Overall,":[304],"have":[307,328],"interrelationships":[311],"each":[313],"other,":[314],"Concepts":[316],"agreed":[319],"upon":[320],"applied":[322],"reality":[325],"life,":[327],"brought":[329],"mathematics":[330],"has":[336],"been":[337],"embedded":[338],"since":[339],"ancient":[340],"times":[341],"even":[342],"though":[343],"they":[344],"were":[345],"aware":[347],"it,":[349],"an":[355],"example":[356],"monument":[359],"orchestra":[363],"ethnomatatics.":[368]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2025,"cited_by_count":5},{"year":2024,"cited_by_count":5},{"year":2023,"cited_by_count":15},{"year":2022,"cited_by_count":11},{"year":2021,"cited_by_count":4},{"year":2020,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-10-24T09:50:30.924529","created_date":"2025-10-10T00:00:00"}
