{"id":"https://openalex.org/W2937366292","doi":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","title":"Estimaci\u00f3n de la disponibilidad h\u00eddrica en la cuenca del lago de Zirahu\u00e9n","display_name":"Estimaci\u00f3n de la disponibilidad h\u00eddrica en la cuenca del lago de Zirahu\u00e9n","publication_year":2019,"publication_date":"2019-04-12","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2937366292","doi":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","mag":"2937366292"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.24850/j-tyca-2019-03-11","doi":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","pdf_url":"http://www.revistatyca.org.mx/ojs/index.php/tyca/article/download/2039/1608","source":{"id":"https://openalex.org/S4210175624","display_name":"Tecnolog\u00eda y Ciencias del Agua","issn_l":"0187-8336","issn":["0187-8336","2007-2422"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","dongbi-c","latindex","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319617","host_organization_name":"Mexican Institute of Water Technology","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319617"],"host_organization_lineage_names":["Mexican Institute of Water Technology"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Tecnolog\u00eda y ciencias del agua","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"http://www.revistatyca.org.mx/ojs/index.php/tyca/article/download/2039/1608","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":null,"display_name":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas, Tuxtla Guti\u00e9rrez, Chiapas, M\u00e9xico","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210105143","display_name":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas","ror":"https://ror.org/01gxfn525","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210105143"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas, Tuxtla Guti\u00e9rrez, Chiapas, M\u00e9xico","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas","institution_ids":["https://openalex.org/I4210105143"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5067394178","display_name":"Mauricio Jos\u00e9 R\u00edos","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6382-8292","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6382-8292"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]},{"id":"https://openalex.org/I4210105143","display_name":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas","ror":"https://ror.org/01gxfn525","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210105143"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mauricio Jos\u00e9-R\u00edos","raw_affiliation_strings":["Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas","Universidad Aut\u00f3noma Chapingo"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas","institution_ids":["https://openalex.org/I4210105143"]},{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5011016777","display_name":"Jorge V\u00edctor Prado-Hern\u00e1ndez","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6045-1661","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6045-1661"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I31466659","display_name":"Chapingo Autonomous University","ror":"https://ror.org/04ctjby61","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I31466659"]},{"id":"https://openalex.org/I60002142","display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico de Morelia","ror":"https://ror.org/0433s0254","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1302736544","https://openalex.org/I4210090124","https://openalex.org/I4405258672","https://openalex.org/I60002142"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Victor Prado-Hern\u00e1ndez","raw_affiliation_strings":["Universidad Aut\u00f3noma Chapingo","Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6045-1661","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo","institution_ids":["https://openalex.org/I31466659"]},{"raw_affiliation_string":"Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia","institution_ids":["https://openalex.org/I60002142"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo, M\u00e9xico","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I721619","display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","ror":"https://ror.org/03p2z7827","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I721619"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Universidad Aut\u00f3noma Chapingo, M\u00e9xico","raw_affiliation_strings":["Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","institution_ids":["https://openalex.org/I721619"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5039680080","display_name":"Alejandro Romero-Bautista","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9490-9650","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9490-9650"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210163111","display_name":"Secretar\u00eda de Ciencia, Humanidades, Tecnolog\u00eda e Innovaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/059ex5q34","country_code":"MX","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210163111"]},{"id":"https://openalex.org/I60002142","display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico de Morelia","ror":"https://ror.org/0433s0254","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I1302736544","https://openalex.org/I4210090124","https://openalex.org/I4405258672","https://openalex.org/I60002142"]},{"id":"https://openalex.org/I8961855","display_name":"Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico","ror":"https://ror.org/01tmp8f25","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I8961855"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Alejandro Romero-Bautista","raw_affiliation_strings":["Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia","CONACYT - Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9490-9650","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia","institution_ids":["https://openalex.org/I60002142"]},{"raw_affiliation_string":"CONACYT - Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210163111","https://openalex.org/I8961855"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia, M\u00e9xico","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico del Valle de Morelia, M\u00e9xico","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5066502301","display_name":"Delfino Reyes-L\u00f3pez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8360-0567","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8360-0567"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I721619","display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","ror":"https://ror.org/03p2z7827","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I721619"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Delfino Reyes-L\u00f3pez","raw_affiliation_strings":["Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8360-0567","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla","institution_ids":["https://openalex.org/I721619"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":null,"display_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla, M\u00e9xico","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Benem\u00e9rita Universidad Aut\u00f3noma de Puebla, M\u00e9xico","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5002532124","display_name":"Ferm\u00edn Pascual Ram\u00edrez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1005-9597","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-1005-9597"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210163111","display_name":"Secretar\u00eda de Ciencia, Humanidades, Tecnolog\u00eda e Innovaci\u00f3n","ror":"https://ror.org/059ex5q34","country_code":"MX","type":"government","lineage":["https://openalex.org/I4210163111"]},{"id":"https://openalex.org/I8961855","display_name":"Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico","ror":"https://ror.org/01tmp8f25","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I8961855"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Ferm\u00edn Pascual-Ram\u00edrez","raw_affiliation_strings":["CONACYT - Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-1005-9597","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"CONACYT - Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210163111","https://openalex.org/I8961855"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":null,"display_name":"Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico, M\u00e9xico","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico, M\u00e9xico","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":6,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.2745,"has_fulltext":true,"cited_by_count":5,"citation_normalized_percentile":{"value":0.53800067,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":95},"biblio":{"volume":"10","issue":"3","first_page":"275","last_page":"288"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10330","display_name":"Hydrology and Watershed Management Studies","score":0.9437999725341797,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2312","display_name":"Water Science and Technology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10330","display_name":"Hydrology and Watershed Management Studies","score":0.9437999725341797,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2312","display_name":"Water Science and Technology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12543","display_name":"Groundwater and Watershed Analysis","score":0.016499999910593033,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2305","display_name":"Environmental Engineering"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10969","display_name":"Water resources management and optimization","score":0.00800000037997961,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2312","display_name":"Water Science and Technology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/23","display_name":"Environmental Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/water-availability","display_name":"water availability","score":0.9459999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/soil-water-balance-model","display_name":"soil water balance model","score":0.875},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-cycle","display_name":"water cycle","score":0.6449999809265137},{"id":"https://openalex.org/keywords/groundwater-recharge","display_name":"groundwater recharge","score":0.6859999895095825},{"id":"https://openalex.org/keywords/land-use","display_name":"land use","score":0.3569999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/runoff","display_name":"runoff","score":0.6150000095367432},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-resources-management","display_name":"water resources management","score":0.5569999814033508},{"id":"https://openalex.org/keywords/water-monitoring","display_name":"water monitoring","score":0.4339999854564667}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6182142496109009},{"id":"https://openalex.org/C205649164","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1071","display_name":"Geography","level":0,"score":0.4671107530593872},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.24640938639640808}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.24850/j-tyca-2019-03-11","doi":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","pdf_url":"http://www.revistatyca.org.mx/ojs/index.php/tyca/article/download/2039/1608","source":{"id":"https://openalex.org/S4210175624","display_name":"Tecnolog\u00eda y Ciencias del Agua","issn_l":"0187-8336","issn":["0187-8336","2007-2422"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","dongbi-c","latindex","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319617","host_organization_name":"Mexican Institute of Water Technology","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319617"],"host_organization_lineage_names":["Mexican Institute of Water Technology"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Tecnolog\u00eda y ciencias del agua","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:93a3bc3f1d3f4146bc3c85920465557d","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/93a3bc3f1d3f4146bc3c85920465557d","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Tecnolog\u00eda y ciencias del agua, Vol 10, Iss 3, Pp 275-288 (2019)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.24850/j-tyca-2019-03-11","doi":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.24850/j-tyca-2019-03-11","pdf_url":"http://www.revistatyca.org.mx/ojs/index.php/tyca/article/download/2039/1608","source":{"id":"https://openalex.org/S4210175624","display_name":"Tecnolog\u00eda y Ciencias del Agua","issn_l":"0187-8336","issn":["0187-8336","2007-2422"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","dongbi-c","latindex","poland-20","russia-white-list-4"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310319617","host_organization_name":"Mexican Institute of Water Technology","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310319617"],"host_organization_lineage_names":["Mexican Institute of Water Technology"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Tecnolog\u00eda y ciencias del agua","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":1.0,"id":"https://metadata.un.org/sdg/6","display_name":"Clean water and sanitation"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2937366292.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2937366292.grobid-xml"},"referenced_works_count":13,"referenced_works":["https://openalex.org/W85630790","https://openalex.org/W1998568868","https://openalex.org/W2000759431","https://openalex.org/W2003696872","https://openalex.org/W2023323109","https://openalex.org/W2132301576","https://openalex.org/W2160749071","https://openalex.org/W2291016857","https://openalex.org/W2466828695","https://openalex.org/W2791068435","https://openalex.org/W2795597952","https://openalex.org/W2802620913","https://openalex.org/W4300009529"],"related_works":["https://openalex.org/W2907189089","https://openalex.org/W2899412874","https://openalex.org/W7055955386","https://openalex.org/W2176958662","https://openalex.org/W6991752973","https://openalex.org/W7064398492","https://openalex.org/W4404401515","https://openalex.org/W1505916991","https://openalex.org/W7043324281","https://openalex.org/W3122016780"],"abstract_inverted_index":{"En":[0,21],"la":[1,8,22,67,77,85,88,127,149,152,163],"gesti\u00f3n":[2,153],"del":[3,24,35,54,69,71,154,168],"agua":[4,169],"es":[5],"fundamental":[6],"conocer":[7],"disponibilidad":[9,86],"h\u00eddrica":[10],"al":[11],"interior":[12],"de":[13,16,26,32,42,79,115,160,162],"las":[14,33,51],"unidades":[15],"planeaci\u00f3n":[17],"y":[18,56,76,151,166],"manejo":[19],"hidrol\u00f3gico.":[20],"cuenca":[23],"lago":[25],"Zirahu\u00e9n,":[27],"para":[28,147,170],"mejorar":[29,148],"el":[30,40,96,113,135],"conocimiento":[31],"variables":[34],"ciclo":[36],"hidrol\u00f3gico,":[37],"se":[38,82,110,131,156],"emple\u00f3":[39],"modelo":[41],"simulaci\u00f3n":[43],"espaciotemporal":[44],"en":[45,50,58,73,84,95,108,122,124,143],"cuencas":[46],"Soil-Water-Balance":[47],"(SWB),":[48],"apoyado":[49],"caracter\u00edsticas":[52],"hidrodin\u00e1micas":[53],"suelo":[55,72],"cobertura,":[57],"conjunto":[59],"con":[60,93,103,137],"informaci\u00f3n":[61],"climatol\u00f3gica":[62],"diaria.":[63],"Los":[64],"resultados":[65,102,173],"mostraron":[66],"influencia":[68],"uso":[70],"los":[74,101,140,172],"escurrimientos":[75],"recarga":[78],"acu\u00edferos,":[80],"que":[81,112,126],"reflejaron":[83],"h\u00eddrica,":[87],"cual":[89],"mostr\u00f3":[90],"retrocesos":[91],"importantes":[92],"\u00e9nfasis":[94],"periodo":[97],"2009-2015.":[98],"Al":[99],"analizar":[100],"respecto":[104,138],"a":[105,139],"lo":[106],"reportado":[107],"2016,":[109],"encontr\u00f3":[111],"\u00cdndice":[114],"Aguas":[116],"Subterr\u00e1neas":[117],"(IDAS)":[118],"ha":[119,132],"sido":[120],"subestimado":[121,133],"14.64%,":[123],"tanto":[125],"Disponibilidad":[128],"Relativa":[129],"(DR)":[130],"por":[134],"150%":[136],"valores":[141],"encontrados":[142],"este":[144],"estudio.":[145],"Finalmente,":[146],"confiabilidad":[150],"agua,":[155],"recomienda":[157],"implementar":[158],"estrategias":[159],"monitoreo":[161],"cantidad,":[164],"calidad":[165],"temporalidad":[167],"verificar":[171],"obtenidos.":[174]},"counts_by_year":[{"year":2024,"cited_by_count":2},{"year":2021,"cited_by_count":2},{"year":2019,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2019-04-25T00:00:00"}
