{"id":"https://openalex.org/W2910879752","doi":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","title":"Estudiantes universitarios ind\u00edgenas y procesos formativos","display_name":"Estudiantes universitarios ind\u00edgenas y procesos formativos","publication_year":2019,"publication_date":"2019-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2910879752","doi":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","mag":"2910879752"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","doi":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","pdf_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/SINECTICA/article/download/912/1051/3763","source":{"id":"https://openalex.org/S4210169729","display_name":"Sin\u00e9ctica Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","issn_l":"1665-109X","issn":["1665-109X","2007-7033"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/I113686770","host_organization_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico y de Estudios Superiores de Occidente","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I113686770"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/SINECTICA/article/download/912/1051/3763","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5026102322","display_name":"Cecilia Salom\u00e9 Navia Antezana","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6721-8205","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-6721-8205"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I36686833","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional","ror":"https://ror.org/04cmc9894","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I36686833"]},{"id":"https://openalex.org/I90757844","display_name":"National Pedagogic University","ror":"https://ror.org/023m5rq87","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I90757844"]}],"countries":["CO","MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Cecilia Navia Antezana","raw_affiliation_strings":["Doctora en Ciencias de la Educaci\u00f3n por la Universidad Sorbona Par\u00eds","Universidad Pedag\u00f3gica nacional"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-6721-8205","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Doctora en Ciencias de la Educaci\u00f3n por la Universidad Sorbona Par\u00eds","institution_ids":[]},{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica nacional","institution_ids":["https://openalex.org/I36686833","https://openalex.org/I90757844"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5031193357","display_name":"Gabriela Czarny","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7638-4229","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-7638-4229"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I36686833","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional","ror":"https://ror.org/04cmc9894","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I36686833"]},{"id":"https://openalex.org/I4405284973","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional","ror":"https://ror.org/04j7bkt81","country_code":"AR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4405284973"]},{"id":"https://openalex.org/I90757844","display_name":"National Pedagogic University","ror":"https://ror.org/023m5rq87","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I90757844"]}],"countries":["AR","CO","MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gabriela Czarny","raw_affiliation_strings":[". Docente e investigadora en la Universidad Pedag\u00f3gica Nacional , Unidad Ajusco. \u00c1rea acad\u00e9mica Diversidad e Interculturalidad. L\u00edneas de investigaci\u00f3n: Formaci\u00f3n docente , identidad y \u00e9tica profesional","Universidad Pedag\u00f3gica nacional"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-7638-4229","affiliations":[{"raw_affiliation_string":". Docente e investigadora en la Universidad Pedag\u00f3gica Nacional , Unidad Ajusco. \u00c1rea acad\u00e9mica Diversidad e Interculturalidad. L\u00edneas de investigaci\u00f3n: Formaci\u00f3n docente , identidad y \u00e9tica profesional","institution_ids":["https://openalex.org/I36686833","https://openalex.org/I4405284973","https://openalex.org/I90757844"]},{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica nacional","institution_ids":["https://openalex.org/I36686833","https://openalex.org/I90757844"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5090224977","display_name":"Gisela Victoria Salinas S\u00e1nchez","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9069-6942","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9069-6942"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I36686833","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional","ror":"https://ror.org/04cmc9894","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I36686833"]},{"id":"https://openalex.org/I90757844","display_name":"National Pedagogic University","ror":"https://ror.org/023m5rq87","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I90757844"]}],"countries":["CO","MX"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Gisela Victoria Salinas S\u00e1nchez","raw_affiliation_strings":["Universidad Pedag\u00f3gica nacional"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9069-6942","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica nacional","institution_ids":["https://openalex.org/I36686833","https://openalex.org/I90757844"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":3,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.8303,"has_fulltext":true,"cited_by_count":10,"citation_normalized_percentile":{"value":0.86152875,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":89,"max":97},"biblio":{"volume":null,"issue":"52","first_page":"1","last_page":"15"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12861","display_name":"Migration, Education, Indigenous Social Dynamics","score":0.9115999937057495,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12861","display_name":"Migration, Education, Indigenous Social Dynamics","score":0.9115999937057495,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13448","display_name":"Indigenous Cultures and Socio-Education","score":0.07320000231266022,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10348","display_name":"Indigenous Health, Education, and Rights","score":0.005200000014156103,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3306","display_name":"Health"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-university-students","display_name":"indigenous university students","score":0.8889999985694885},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-education","display_name":"indigenous education","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/postcolonial-perspectives","display_name":"postcolonial perspectives","score":0.8550000190734863},{"id":"https://openalex.org/keywords/decoloniality","display_name":"decoloniality","score":0.9919999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/knowledge-production","display_name":"knowledge production","score":0.7519999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/pedagogical-accompaniment","display_name":"pedagogical accompaniment","score":0.8569999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidad-pedagogica-nacional","display_name":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional","score":0.9330000281333923}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.5949252247810364},{"id":"https://openalex.org/C19417346","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q7922","display_name":"Pedagogy","level":1,"score":0.4936453104019165}],"mesh":[],"locations_count":7,"locations":[{"id":"doi:10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","doi":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","pdf_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/SINECTICA/article/download/912/1051/3763","source":{"id":"https://openalex.org/S4210169729","display_name":"Sin\u00e9ctica Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","issn_l":"1665-109X","issn":["1665-109X","2007-7033"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/I113686770","host_organization_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico y de Estudios Superiores de Occidente","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I113686770"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:sinectica.iteso.mx:article/912","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/index/article/view/912","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210169729","display_name":"Sin\u00e9ctica Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","issn_l":"1665-109X","issn":["1665-109X","2007-7033"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/I113686770","host_organization_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico y de Estudios Superiores de Occidente","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I113686770"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"2007-7033","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:rei.iteso.mx:11117/7281","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/11117/7281","pdf_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/SINECTICA/article/download/912/1051","source":{"id":"https://openalex.org/S4377196641","display_name":"ITESO Institutional Repository (ReI) (Western Institute of Technology and Higher Education)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I113686770","host_organization_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico y de Estudios Superiores de Occidente","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I113686770"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"1665-109X","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dialnet.unirioja.es:ART0001635470","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://dialnet.unirioja.es/servlet/oaiart?codigo=8083560","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401293","display_name":"Dialnet (Universidad de la Rioja)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I168974976","host_organization_name":"Universidad de La Rioja","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I168974976"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, ISSN 2007-7033, N\u00ba. 52, 2019","raw_type":"text (article)"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:4e250e2737674e8db64033e76fbbe818","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/4e250e2737674e8db64033e76fbbe818","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Iss 52, Pp 1-15 (2019)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:c6210c3741f447d78a5fa203f8a359a4","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/c6210c3741f447d78a5fa203f8a359a4","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Iss 52 (2019)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:redalyc.org:99862718002","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=99862718002","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196100","display_name":"Redalyc (Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I179647637","host_organization_name":"Universidad Aut\u00f3noma del Estado de M\u00e9xico","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I179647637"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n (M\u00e9xico) Num.52","raw_type":"art\u00edculo cient\u00edfico"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","doi":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.31391/s2007-7033(2019)0052-002","pdf_url":"https://sinectica.iteso.mx/index.php/SINECTICA/article/download/912/1051/3763","source":{"id":"https://openalex.org/S4210169729","display_name":"Sin\u00e9ctica Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","issn_l":"1665-109X","issn":["1665-109X","2007-7033"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","latindex","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/I113686770","host_organization_name":"Instituto Tecnol\u00f3gico y de Estudios Superiores de Occidente","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I113686770"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Sin\u00e9ctica, Revista Electr\u00f3nica de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4","score":0.9901999831199646}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2910879752.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2910879752.grobid-xml"},"referenced_works_count":9,"referenced_works":["https://openalex.org/W24625018","https://openalex.org/W200340959","https://openalex.org/W1525600789","https://openalex.org/W1538960628","https://openalex.org/W1604301950","https://openalex.org/W1840205965","https://openalex.org/W2115588578","https://openalex.org/W2242412319","https://openalex.org/W4367165009"],"related_works":["https://openalex.org/W3049442660","https://openalex.org/W3184000198","https://openalex.org/W7212456661","https://openalex.org/W127304575","https://openalex.org/W3093501110","https://openalex.org/W2978905533","https://openalex.org/W3113784920","https://openalex.org/W2141562780","https://openalex.org/W7037941011","https://openalex.org/W2789592445"],"abstract_inverted_index":{"art\u00edculo":[0],"es":[1],"analizar":[2],"los":[3,7,53,58,83,115,119,168],"procesos":[4,84,120,139],"formativos":[5],"de":[6,9,15,26,28,32,37,39,48,71,77,85,94,97,101,111,121,123,137,140,148,157,189],"estudiantes":[8],"la":[10,16,49,75,95,112,132,146,190],"licenciatura":[11,185],"en":[12,45,57,65,82,91,118,186],"Educaci\u00f3n":[13,187],"Ind\u00edgena":[14,188],"Universidad":[17,191],"Pedag\u00f3gica":[18,192],"Nacional.Desde":[19],"un":[20,30],"enfoque":[21],"interpretativo,":[22],"utilizamos":[23],"dos":[24],"estrategias":[25],"recuperaci\u00f3n":[27],"informaci\u00f3n:":[29],"cuestionario":[31],"preguntas":[33],"abiertas":[34],"y":[35,52,74,106,108,114,135,142,145,154,166],"registros":[36],"trabajo":[38],"acompa\u00f1amiento":[40],"pedag\u00f3gico.El":[41],"texto":[42],"se":[43,61,89],"inscribe":[44],"el":[46,66,92],"campo":[47],"educaci\u00f3n":[50],"superior":[51],"pueblos":[54,116,169],"ind\u00edgenas,":[55],"que":[56,129,159],"\u00faltimos":[59],"a\u00f1os":[60],"han":[62],"venido":[63],"visibilizando":[64],"debate":[67,233],"sobre":[68],"las":[69,79,103],"formas":[70],"producir":[72],"conocimiento":[73],"importancia":[76],"recuperar":[78],"voces":[80],"silenciadas":[81],"profesionalizaci\u00f3n":[86],"ind\u00edgena.Estas":[87],"exigencias":[88],"dan":[90],"marco":[93],"confrontaci\u00f3n":[96],"discursos":[98],"del":[99,109],"neoindigenismo":[100],"Estado,":[102],"perspectivas":[104],"poscoloniales":[105],"decoloniales,":[107],"papel":[110],"academia":[113],"ind\u00edgenas":[117],"producci\u00f3n":[122],"conocimiento.La":[124],"experiencia":[125],"universitaria":[126],"ofrece":[127],"elementos":[128],"aportan":[130],"a":[131],"reconfiguraci\u00f3n":[133],"personal":[134,294],"colectiva":[136],"sus":[138],"formaci\u00f3n":[141],"adscripci\u00f3n":[143],"comunitaria,":[144],"revalorizaci\u00f3n":[147],"s\u00ed":[149],"mismos":[150],"como":[151],"sujetos":[152],"individuales":[153],"colectivos,":[155],"espacios":[156],"interacci\u00f3n":[158],"favorecen":[160],"disposiciones":[161],"para":[162,165],"desarrollar":[163],"proyectos":[164],"con":[167],"ind\u00edgenas.The":[170],"objective":[171],"of":[172,181,183,217,237,251,262,276],"this":[173],"article":[174],"is":[175],"to":[176,201,243,292,298,305,320],"analyze":[177],"the":[178,184,215,225,232,235,241,245,249,252,259,268,274,282,293],"training":[179,300],"processes":[180,250,284,301],"students":[182],"Nacional.From":[193],"an":[194],"interpretative":[195],"perspective":[196,272],"were":[197],"use":[198],"two":[199],"strategies":[200],"gather":[202],"information:":[203],"An":[204],"opened":[205],"questionnaire":[206],"and":[207,220,240,270,273,278,295,302,310,324],"accompany":[208],"pedagogy":[209],"work":[210],"records.The":[211],"text":[212],"comes":[213],"within":[214],"field":[216,261],"higher":[218],"education":[219],"indigenous":[221,253,279,326],"people":[222,280],"that":[223,290,315],"in":[224,231,248,258,264,281,313,318],"last":[226],"years":[227],"have":[228],"been":[229],"visibilized":[230],"about":[234],"ways":[236],"producing":[238],"knowledge":[239,283],"importance":[242],"reclaim":[244],"silence":[246],"voices":[247],"professionalization.These":[254],"exigencies":[255],"are":[256],"shown":[257],"confrontation":[260],"speeches":[263],"neo-indigenism's":[265],"State,":[266],"from":[267],"postcolonial":[269],"de-colonial":[271],"roll":[275],"academy":[277],"production.The":[285],"university":[286],"experience":[287],"offers":[288],"elements":[289],"give":[291],"collective":[296,311],"reconfiguration":[297],"their":[299],"community":[303],"ascription,":[304],"strength":[306],"themselves":[307],"as":[308],"individual":[309],"subject,":[312],"interaction":[314],"contains":[316],"provisions":[317],"favor":[319],"develop":[321],"projects":[322],"for":[323],"with":[325],"people.":[327]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":2},{"year":2025,"cited_by_count":2},{"year":2024,"cited_by_count":2},{"year":2023,"cited_by_count":3},{"year":2022,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-01T11:40:01.658920","created_date":"2019-01-25T00:00:00"}
