{"id":"https://openalex.org/W2906005200","doi":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","title":"Um Estudo de Mapeamento Sistem\u00e1tico sobre Metodologias de Avalia\u00e7\u00e3o em Intera\u00e7\u00e3o Humano-Computador voltadas \u00e0 Tecnologia Assistiva com foco em Pessoas com Defici\u00eancia Motora","display_name":"Um Estudo de Mapeamento Sistem\u00e1tico sobre Metodologias de Avalia\u00e7\u00e3o em Intera\u00e7\u00e3o Humano-Computador voltadas \u00e0 Tecnologia Assistiva com foco em Pessoas com Defici\u00eancia Motora","publication_year":2018,"publication_date":"2018-12-10","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2906005200","doi":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","mag":"2906005200"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.5753/isys.2018.372","doi":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","pdf_url":"https://sol.sbc.org.br/journals/index.php/isys/article/download/372/384","source":{"id":"https://openalex.org/S4210191133","display_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","issn_l":"1984-2902","issn":["1984-2902"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312150","host_organization_name":"Brazilian Computer Society","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312150"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Computer Society"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://sol.sbc.org.br/journals/index.php/isys/article/download/372/384","any_repository_has_fulltext":false},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5045188176","display_name":"Andr\u00e9ia Sias Rodrigues","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2541-1688","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-2541-1688"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]},{"id":"https://openalex.org/I4210155777","display_name":"Instituto Federal Sul-rio-grandense","ror":"https://ror.org/05dr32318","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210155777"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Andreia Sias Rodrigues","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161","https://openalex.org/I4210155777"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5074886450","display_name":"Vin\u00edcius Kr\u00fcger da Costa","orcid":"https://orcid.org/0000-0001-9479-972X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0001-9479-972X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]},{"id":"https://openalex.org/I4210155777","display_name":"Instituto Federal Sul-rio-grandense","ror":"https://ror.org/05dr32318","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210155777"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Vinicius Kruger Costa","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161","https://openalex.org/I4210155777"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5020245919","display_name":"Rafael Cunha Cardoso","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-0445-3376","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-0445-3376"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]},{"id":"https://openalex.org/I4210155777","display_name":"Instituto Federal Sul-rio-grandense","ror":"https://ror.org/05dr32318","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210155777"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Rafael Cunha Cardoso","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161","https://openalex.org/I4210155777"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5070271719","display_name":"Marcelo Bender Machado","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3133-388X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3133-388X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]},{"id":"https://openalex.org/I4210155777","display_name":"Instituto Federal Sul-rio-grandense","ror":"https://ror.org/05dr32318","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I4210155777"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Marcelo Bender Machado","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas\r\nInstituto Federal de Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancia e Tecnologia Sul-rio-grandense","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161","https://openalex.org/I4210155777"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5060912615","display_name":"Tatiana Aires Tavares","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-3877-301X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-3877-301X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169248161","display_name":"Universidade Federal de Pelotas","ror":"https://ror.org/05msy9z54","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169248161"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Tatiana Aires Tavares","raw_affiliation_strings":["Universidade Federal de Pelotas"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidade Federal de Pelotas","institution_ids":["https://openalex.org/I169248161"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.7778,"has_fulltext":true,"cited_by_count":5,"citation_normalized_percentile":{"value":0.83484815,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":95},"biblio":{"volume":"11","issue":"3","first_page":"90","last_page":"126"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12207","display_name":"Assistive Technology in Communication and Mobility","score":0.7768999934196472,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3609","display_name":"Occupational Therapy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12207","display_name":"Assistive Technology in Communication and Mobility","score":0.7768999934196472,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3609","display_name":"Occupational Therapy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10470","display_name":"Usability and User Interface Design","score":0.11710000038146973,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T11707","display_name":"Gaze Tracking and Assistive Technology","score":0.0560000017285347,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/assistive-technology","display_name":"assistive technology","score":0.9810000061988831},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-computer-interaction","display_name":"human-computer interaction","score":0.8849999904632568},{"id":"https://openalex.org/keywords/evaluation-methodology","display_name":"evaluation methodology","score":0.7730000019073486},{"id":"https://openalex.org/keywords/motor-impairment","display_name":"motor impairment","score":0.9200000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/upper-limb-disability","display_name":"upper limb disability","score":0.7390000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/assistive-devices","display_name":"assistive devices","score":0.6790000200271606},{"id":"https://openalex.org/keywords/data-collection-methods","display_name":"data collection methods","score":0.6079999804496765},{"id":"https://openalex.org/keywords/user-centered-design","display_name":"user-centered design","score":0.3240000009536743}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6807994246482849},{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.507110595703125},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.3460836410522461},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.22814393043518066}],"mesh":[],"locations_count":2,"locations":[{"id":"doi:10.5753/isys.2018.372","doi":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","pdf_url":"https://sol.sbc.org.br/journals/index.php/isys/article/download/372/384","source":{"id":"https://openalex.org/S4210191133","display_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","issn_l":"1984-2902","issn":["1984-2902"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312150","host_organization_name":"Brazilian Computer Society","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312150"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Computer Society"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:journals-sol.sbc.org.br:article/372","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://journals-sol.sbc.org.br/index.php/isys/article/view/372","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:SBC","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.5753/isys.2018.372","doi":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.5753/isys.2018.372","pdf_url":"https://sol.sbc.org.br/journals/index.php/isys/article/download/372/384","source":{"id":"https://openalex.org/S4210191133","display_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","issn_l":"1984-2902","issn":["1984-2902"],"is_oa":true,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312150","host_organization_name":"Brazilian Computer Society","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312150"],"host_organization_lineage_names":["Brazilian Computer Society"],"type":"journal"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"iSys - Brazilian Journal of Information Systems","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/3","display_name":"Good health and well-being","score":0.4043000042438507}],"study_designs":[{"id":"https://openalex.org/study-designs/systematic-review","display_name":"Systematic Review"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2906005200.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2906005200.grobid-xml"},"referenced_works_count":40,"referenced_works":["https://openalex.org/W110191","https://openalex.org/W4214443","https://openalex.org/W29103543","https://openalex.org/W1926036632","https://openalex.org/W1967732210","https://openalex.org/W1979567358","https://openalex.org/W2006278925","https://openalex.org/W2009714331","https://openalex.org/W2018395584","https://openalex.org/W2028217971","https://openalex.org/W2047093586","https://openalex.org/W2047891790","https://openalex.org/W2053595631","https://openalex.org/W2062299969","https://openalex.org/W2069071161","https://openalex.org/W2073845485","https://openalex.org/W2075709062","https://openalex.org/W2080412947","https://openalex.org/W2106496160","https://openalex.org/W2108641969","https://openalex.org/W2122297397","https://openalex.org/W2137459530","https://openalex.org/W2139594594","https://openalex.org/W2145892703","https://openalex.org/W2150112856","https://openalex.org/W2150856527","https://openalex.org/W2160688896","https://openalex.org/W2166669275","https://openalex.org/W2179427518","https://openalex.org/W2220113696","https://openalex.org/W2314702523","https://openalex.org/W2321584570","https://openalex.org/W2342091124","https://openalex.org/W2395126839","https://openalex.org/W2494761072","https://openalex.org/W2505251359","https://openalex.org/W2506086973","https://openalex.org/W2611369375","https://openalex.org/W2813813407","https://openalex.org/W4239127880"],"related_works":["https://openalex.org/W7160645000","https://openalex.org/W2780414909","https://openalex.org/W2980138382","https://openalex.org/W3214770056","https://openalex.org/W7120808486","https://openalex.org/W2894161225","https://openalex.org/W4301178788","https://openalex.org/W7140282013","https://openalex.org/W2801824785","https://openalex.org/W2756069332"],"abstract_inverted_index":{"A":[0],"proposi\u00e7\u00e3o":[1],"de":[2,23,41,52,61,71,74,92,107,120,122,126,134,136],"uma":[3,18,118],"Tecnologia":[4],"Assistiva":[5],"(TA)":[6],"para":[7,65,84],"a":[8,79],"intera\u00e7\u00e3o":[9,24],"com":[10,96,100],"o":[11,47,85],"computador":[12],"\u00e9":[13,36,67,81],"ainda":[14],"um":[15,62,108],"grande":[16],"desafio,":[17],"vez":[19],"que":[20,45],"os":[21],"dispositivos":[22,125],"precisam":[25],"estar":[26],"adaptados":[27],"\u00e0s":[28,131],"necessidades":[29],"e":[30,50],"habilidades":[31],"dos":[32],"usu\u00e1rios.":[33],"Este":[34,88],"desafio":[35],"atualmente":[37],"abordado":[38],"pela":[39],"\u00e1rea":[40],"Intera\u00e7\u00e3o":[42],"Humano-Computador":[43],"(IHC),":[44],"explora":[46,90],"projeto,":[48],"implementa\u00e7\u00e3o":[49],"avalia\u00e7\u00e3o":[51,60,93],"sistemas":[53],"inform\u00e1ticos":[54],"computacionais":[55],"interativos.":[56],"No":[57],"caso":[58],"da":[59,111],"dispositivo":[63],"voltado":[64],"TA":[66,80,127],"ela":[68],"que,":[69],"al\u00e9m":[70],"outros":[72],"fatores":[73],"performance,":[75],"ir\u00e1":[76],"validar":[77],"se":[78],"realmente":[82],"voltada":[83],"p\u00fablico":[86],"alvo.":[87],"trabalho":[89,116],"metodologias":[91],"em":[94,98],"IHC":[95],"foco":[97],"pessoas":[99],"defici\u00eancia":[101],"motora":[102],"nos":[103],"membros":[104],"superiores,":[105],"resultado":[106],"mapeamento":[109],"sistem\u00e1tico":[110],"literatura.":[112],"Por":[113],"fim,":[114],"este":[115],"inclu\u00ed":[117],"proposta":[119],"taxonomia":[121],"como":[123],"estes":[124],"s\u00e3o":[128],"classificados":[129],"quanto":[130],"suas":[132],"formas":[133],"capta\u00e7\u00e3o":[135],"dados.":[137]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2024,"cited_by_count":1},{"year":2021,"cited_by_count":2},{"year":2019,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2019-01-01T00:00:00"}
