{"id":"https://openalex.org/W2567039716","doi":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","title":"EDUCACI\u00d3N EN LAS ESCUELAS NORMALES: la formaci\u00f3n docente en M\u00e9xico - cr\u00edtica, tendencias y propuesta","display_name":"EDUCACI\u00d3N EN LAS ESCUELAS NORMALES: la formaci\u00f3n docente en M\u00e9xico - cr\u00edtica, tendencias y propuesta","publication_year":2016,"publication_date":"2016-12-26","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2567039716","doi":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","mag":"2567039716"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","doi":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219182","display_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","issn_l":"1677-6097","issn":["1677-6097","2358-4319"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5019630630","display_name":"Jos\u00e9 Luis Canto Ram\u00edrez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8478-963X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8478-963X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I90757844","display_name":"National Pedagogic University","ror":"https://ror.org/023m5rq87","country_code":"MX","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I90757844"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Jos\u00e9 Luis Canto Ram\u00edrez","raw_affiliation_strings":["Universidad Pedag\u00f3gica Nacional. Unidad 041. Mar\u00eda Lavalle Urbina - M\u00e9xico","Profesor-investigador Titular C, tiempo completo. Profesor de Posgrado en: Programa de Maestr\u00eda en Integraci\u00f3n Educativa; Programa de Maestr\u00eda en Gesti\u00f3n Educativa; Programa de Maestr\u00eda en Pedagog\u00eda y Pr\u00e1ctica Docente","Universidad Pedag\u00f3gica Nacional. Unidad 041. Mar\u00eda Lavalle Urbina. Originario del Distrito Federal, M\u00e9xico. Correo"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional. Unidad 041. Mar\u00eda Lavalle Urbina - M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I90757844"]},{"raw_affiliation_string":"Profesor-investigador Titular C, tiempo completo. Profesor de Posgrado en: Programa de Maestr\u00eda en Integraci\u00f3n Educativa; Programa de Maestr\u00eda en Gesti\u00f3n Educativa; Programa de Maestr\u00eda en Pedagog\u00eda y Pr\u00e1ctica Docente","institution_ids":[]},{"raw_affiliation_string":"Universidad Pedag\u00f3gica Nacional. Unidad 041. Mar\u00eda Lavalle Urbina. Originario del Distrito Federal, M\u00e9xico. Correo","institution_ids":["https://openalex.org/I90757844"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5019630630"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I90757844"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":5,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":95},"biblio":{"volume":"9","issue":"2","first_page":"68","last_page":"68"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.5210000276565552,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.5210000276565552,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14483","display_name":"Education and Teacher Training","score":0.24619999527931213,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12217","display_name":"Higher Education Teaching and Evaluation","score":0.12099999934434891,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-education","display_name":"teacher professional development","score":0.9440000057220459},{"id":"https://openalex.org/keywords/normal-schools","display_name":"normal schools","score":0.9300000071525574},{"id":"https://openalex.org/keywords/campeche","display_name":"Campeche","score":0.8330000042915344},{"id":"https://openalex.org/keywords/pisa","display_name":"PISA","score":0.7490000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/metacognition","display_name":"metacognition","score":0.7760000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/cognition","display_name":"cognition","score":0.6140000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-learning-process","display_name":"teaching-learning process","score":0.9459999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-assessment","display_name":"educational assessment","score":0.7440000176429749},{"id":"https://openalex.org/keywords/multidisciplinarity","display_name":"multidisciplinarity","score":0.9850000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum","display_name":"course program","score":0.4830000102519989},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-praxis","display_name":"educational praxis","score":0.7350000143051147},{"id":"https://openalex.org/keywords/role-of-the-school","display_name":"role of the school","score":0.7049999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/mexican-education-system","display_name":"Mexican education system","score":0.7889999747276306},{"id":"https://openalex.org/keywords/educational-reform-proposals","display_name":"educational reform proposals","score":0.49799999594688416}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7624219655990601},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.36525392532348633},{"id":"https://openalex.org/C17744445","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q36442","display_name":"Political science","level":0,"score":0.362190306186676}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","doi":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219182","display_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","issn_l":"1677-6097","issn":["1677-6097","2358-4319"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:ojs2.periodicoseletronicos.ufma.br:article/5894","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://periodicoseletronicos.ufma.br/index.php/reducacaoemancipacao/article/view/5894","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:UFMA","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:ff45c8e68e294f9aa250a757e55ec443","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/ff45c8e68e294f9aa250a757e55ec443","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o, Pp 68-85 (2016)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","doi":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.18764/2358-4319.v9n2p68-85","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210219182","display_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","issn_l":"1677-6097","issn":["1677-6097","2358-4319"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312512","host_organization_name":"Universidade Federal do Maranh\u00e3o","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312512"],"host_organization_lineage_names":["Universidade Federal do Maranh\u00e3o"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Educa\u00e7\u00e3o e Emancipa\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"score":1.0,"display_name":"Quality education","id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":2,"referenced_works":["https://openalex.org/W4254085753","https://openalex.org/W6796947401"],"related_works":["https://openalex.org/W4390141912","https://openalex.org/W2161553832","https://openalex.org/W4415250222","https://openalex.org/W6986470079","https://openalex.org/W2899099637","https://openalex.org/W3005973030","https://openalex.org/W2588178320","https://openalex.org/W4415250256","https://openalex.org/W2767424258","https://openalex.org/W4387773898"],"abstract_inverted_index":{"En":[0],"este":[1],"art\u00edculo,":[2],"se":[3,10,41,77],"aborda":[4],"el":[5,33,91],"problema":[6,149],"educativo":[7,39],"actual":[8],"que":[9,22,31,58,124,199,226,264],"vive":[11],"en":[12,67],"M\u00e9xico.":[13,155],"Tiene":[14],"como":[15,157],"eje":[16],"de":[17,35,48,93,106,119,121,131,159,175,187,259],"an\u00e1lisis":[18],"la":[19,30,61,68,75,88,126,132],"formaci\u00f3n":[20],"docente":[21,163],"ofrecen":[23],"las":[24],"escuelas":[25],"normales":[26],"del":[27,117,128],"pa\u00eds,":[28,169],"espec\u00edficamente":[29],"ofrece":[32],"estado":[34,174],"Campeche.":[36,176],"Del":[37],"sistema":[38,178],"mexicano,":[40],"valora":[42],"los":[43,94],"resultados":[44,184],"obtenidos":[45],"a":[46,161,171,202,215,266,331,348,371],"trav\u00e9s":[47],"evaluaciones":[49],"internacional":[50],"y":[51,54,74,115,138,141,144],"nacionales,":[52],"-Pisa":[53],"Planea,":[55],"respectivamente-,":[56],"mismos":[57],"han":[59],"resignificado":[60],"realidad":[62],"educativa":[63,232],"mexicana.":[64,205],"Con":[65],"base":[66,207],"Cognici\u00f3n,":[69],"Metacognici\u00f3n,":[70],"Ense\u00f1anza,":[71],"Aprendizaje,":[72],"Evaluaci\u00f3n":[73,143],"Multidisciplinaridad,":[76],"proponen":[78],"varios":[79],"puntos":[80],"convergentes,":[81,221],"con":[82],"una":[83,99],"estrategia":[84],"metodol\u00f3gico-did\u00e1ctica,":[85],"promuevan,":[86],"-desde":[87],"praxis":[89],"educativa-,":[90],"fortalecimiento":[92],"procesos":[95],"formativos.":[96,238],"Esto":[97],"incluye":[98,110],"visi\u00f3n":[100],"no":[101,154,173,257],"solo":[102],"curricular,":[103,245],"sino":[104],"tambi\u00e9n":[105],"otros":[107],"elementos":[108,249],"\u2013se":[109],"desde":[111],"luego":[112],"lo":[113],"administrativo":[114,254],"operativo":[116,256],"plan":[118],"estudios":[120],"cualquier":[122],"nivel-,":[123],"propicie":[125,265],"transformaci\u00f3n":[127],"tradicional":[129,270],"papel":[130,269],"escuela.Palabras":[133],"clave:":[134],"Formaci\u00f3n":[135],"Docente.":[136,275],"Cognici\u00f3n":[137],"Metacognici\u00f3n.":[139],"Ense\u00f1anza":[140],"Aprendizaje.":[142],"Multidisciplinaridad.RESUMOEste":[145],"artigo":[146],"discute":[147],"o":[148,234,253],"vivido":[150],"na":[151,208,230],"educa\u00e7\u00e3o":[152],"atual":[153],"Tem":[156],"eixo":[158],"an\u00e1lise":[160],"forma\u00e7\u00e3o":[162],"oferecida":[164,172],"nas":[165],"escolas":[166],"normais":[167],"do":[168,268],"especificamente":[170],"No":[177],"educacional":[179,204],"mexicano":[180],"s\u00e3o":[181,217],"valorizados":[182],"os":[183],"obtidos":[185],"atrav\u00e9s":[186],"avalia\u00e7\u00f5es":[188],"internacionais":[189],"e":[190,194,214,255,277,280,283],"nacionais,":[191],"-":[192,374],"Pisa":[193],"Planea":[195,322],"respectivamente":[196],"-,":[197,233],"mesmo":[198],"tenham":[200],"modificado":[201],"realidade":[203],"Com":[206],"Cogni\u00e7\u00e3o,":[209],"Metacogni\u00e7\u00e3o,":[210],"Ensino,":[211],"Aprendizagem,":[212],"Avalia\u00e7\u00e3o":[213,282],"Multidisciplinaridade":[216],"propostos":[218],"v\u00e1rios":[219],"pontos":[220],"com":[222],"uma":[223,241],"estrat\u00e9gia":[224],"metodol\u00f3gico-did\u00e1tica":[225],"promova":[227],"\u2013":[228,250,388],"baseando-se":[229],"pr\u00e1xis":[231],"fortalecimento":[235],"dos":[236],"processos":[237],"Isso":[239],"implica":[240],"vis\u00e3o":[242],"n\u00e3o":[243],"somente":[244],"mas":[246],"tamb\u00e9m":[247],"outros":[248],"incluindo":[251],"-se":[252],"plano":[258],"estudos":[260],"em":[261],"qualquer":[262],"n\u00edvel":[263],"transforma\u00e7\u00e3o":[267],"da":[271],"escola.":[272],"Palavras-chave:":[273],"Forma\u00e7\u00e3o":[274],"Cogni\u00e7\u00e3o":[276],"Metacogni\u00e7\u00e3o.":[278],"Ensino":[279],"Aprendizagem.":[281],"Mustidisciplinaridade.ABSTRACTThis":[284],"article":[285],"addresses":[286],"Mexico\u2019s":[287],"current":[288],"educational":[289,313,338,365],"problem.":[290],"The":[291],"main":[292],"focus":[293],"is":[294],"the":[295,300,304,311,336,358,364,383,391,394,398],"teacher":[296],"preparation":[297],"offered":[298],"by":[299],"normal":[301],"schools":[302],"in":[303,307],"country,":[305],"specifically":[306],"Campeche":[308],"State.":[309],"From":[310],"Mexican":[312,337],"system,":[314],"results":[315],"obtained":[316],"through":[317],"national":[318],"and":[319,323,328,346,379,403,406,409],"international":[320],"evaluations,":[321],"Pisa,":[324],"respectively,":[325],"are":[326],"assessed":[327],"have":[329],"provided":[330],"whole":[332],"new":[333],"meaning":[334],"to":[335],"reality.Based":[339],"on":[340],"Cognition,":[341],"Metacognition,":[342],"Teaching,":[343],"Learning,":[344],"Evaluation":[345,408],"Multidisciplinarity,":[347],"methodological-didactical":[349],"strategy":[350],"proposes":[351],"some":[352],"convergent":[353],"points":[354],"that":[355,389],"will":[356],"foster":[357],"strengthening":[359],"of":[360,382,385,393,397],"formative":[361],"processes":[362],"from":[363],"praxis.":[366],"This":[367],"includes":[368],"not":[369],"only":[370],"curricular":[372],"vision":[373],"it":[375],"also":[376],"considers":[377],"administrative":[378],"operative":[380],"visions":[381],"syllabus":[384],"any":[386],"level":[387],"promotes":[390],"transformation":[392],"traditional":[395],"role":[396],"school.Keywords:":[399],"Teaching":[400,405],"preparation.":[401],"Cognition":[402],"Metacognition.":[404],"Learning.":[407],"Multidisciplinarity.":[410]},"counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2022,"cited_by_count":2},{"year":2020,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2017-01-06T00:00:00"}
