{"id":"https://openalex.org/W2273669958","doi":null,"title":"Saberes docentes, saberes ind\u00edgenas : um estudo de caso sobre o ensino de ci\u00eancias entre o Povo Xukuru do Ororub\u00e1","display_name":"Saberes docentes, saberes ind\u00edgenas : um estudo de caso sobre o ensino de ci\u00eancias entre o Povo Xukuru do Ororub\u00e1","alternate_titles":[],"publication_year":2008,"publication_date":"2008-02-25","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2273669958","mag":"2273669958"},"language":"pt","primary_location":{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2343733","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/handle/tede2/5999","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"reponame:Biblioteca Digital de Teses e Disserta\u00e7\u00f5es da UFRPE","raw_type":"info:eu-repo/semantics/masterThesis"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W2273669958"],"child_works_count":0,"type":"dissertation","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/handle/tede2/5999","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5047142509","display_name":"Selma Maria Fereira de Souza","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I62921916","display_name":"Universidade Federal Rural de Pernambuco","ror":"https://ror.org/02ksmb993","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I62921916"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":true,"contributor_roles":[],"raw_author_name":"Selma Maria Fereira de Souza","raw_affiliation_strings":["Programa de P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o em Ensino das Ci\u00eancias, Departamento de Educa\u00e7\u00e3o, Universidade Federal Rural de Pernambuco"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Programa de P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o em Ensino das Ci\u00eancias, Departamento de Educa\u00e7\u00e3o, Universidade Federal Rural de Pernambuco","institution_ids":["https://openalex.org/I62921916"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5047142509"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I62921916"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":null,"has_fulltext":true,"cited_by_count":8,"citation_normalized_percentile":null,"cited_by_percentile_year":null,"biblio":{"volume":null,"issue":null,"first_page":null,"last_page":null},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13448","display_name":"Indigenous Cultures and Socio-Education","score":0.9204000234603882,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13448","display_name":"Indigenous Cultures and Socio-Education","score":0.9204000234603882,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3316","display_name":"Cultural Studies"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14376","display_name":"Science and Education Research","score":0.05550000071525574,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14007","display_name":"Indigenous and Place-Based Education","score":0.007699999958276749,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/teacher-knowledge","display_name":"teacher knowledge","score":0.871999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-knowledge","display_name":"indigenous knowledge","score":0.9789999723434448},{"id":"https://openalex.org/keywords/xukuru-people","display_name":"Xukuru people","score":0.8679999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/ororuba","display_name":"Ororub\u00e1","score":0.6209999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/science-education","display_name":"science education","score":0.8569999933242798},{"id":"https://openalex.org/keywords/medicinal-plants","display_name":"medicinal plants","score":0.746999979019165},{"id":"https://openalex.org/keywords/teaching-methods","display_name":"teaching methods","score":0.671999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/curricular-knowledge","display_name":"curriculum knowledge","score":0.6169999837875366},{"id":"https://openalex.org/keywords/indigenous-education","display_name":"indigenous education","score":0.6380000114440918},{"id":"https://openalex.org/keywords/cultural-identity","display_name":"cultural identity","score":0.5410000085830688},{"id":"https://openalex.org/keywords/pesqueira","display_name":"Pesqueira","score":0.4959999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/classroom-discourse","display_name":"classroom discourse","score":0.3930000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-pedagogy","display_name":"critical pedagogy","score":0.5400000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/popular-education","display_name":"popular education","score":0.3930000066757202}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5660529732704163},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.34966588020324707},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.34094640612602234},{"id":"https://openalex.org/C142362112","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q735","display_name":"Art","level":0,"score":0.32893434166908264}],"mesh":[],"locations_count":4,"locations":[{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2343733","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/handle/tede2/5999","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"reponame:Biblioteca Digital de Teses e Disserta\u00e7\u00f5es da UFRPE","raw_type":"info:eu-repo/semantics/masterThesis"},{"id":"pmh:oai:tede2:tede2/5999","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/handle/tede2/5999","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:UFRPE","raw_type":"info:eu-repo/semantics/masterThesis"},{"id":"mag:2273669958","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/bitstream/tede2/5999/2/Selma%20Maria%20Ferreira%20de%20Souza.pdf","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":null},{"id":"pmh:oai:agregador.ibict.br.BDTD_UFRPE:oai:tede.ufrpe.br:1154","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://www.rcaap.pt/detail.jsp?id=oai:agregador.ibict.br.BDTD_UFRPE:oai:tede.ufrpe.br:1154","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402433","display_name":"Portuguese National Funding Agency for Science, Research and Technology (RCAAP Project by FCT)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/masterThesis"}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2343733","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.tede2.ufrpe.br:8080/tede2/handle/tede2/5999","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"reponame:Biblioteca Digital de Teses e Disserta\u00e7\u00f5es da UFRPE","raw_type":"info:eu-repo/semantics/masterThesis"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Quality education","score":0.975600004196167,"id":"https://metadata.un.org/sdg/4"}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2273669958.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2273669958.grobid-xml"},"referenced_works_count":13,"referenced_works":["https://openalex.org/W618669399","https://openalex.org/W1981858836","https://openalex.org/W2009514358","https://openalex.org/W2040181948","https://openalex.org/W2093795440","https://openalex.org/W3007635255","https://openalex.org/W3032806221","https://openalex.org/W3166709316","https://openalex.org/W3187985799","https://openalex.org/W3201217244","https://openalex.org/W7014063904","https://openalex.org/W7052448696","https://openalex.org/W7065679634"],"related_works":["https://openalex.org/W3005382768","https://openalex.org/W2781277659","https://openalex.org/W7120504578","https://openalex.org/W7019410446","https://openalex.org/W7048027174","https://openalex.org/W4256673997","https://openalex.org/W2198400154","https://openalex.org/W7120867749","https://openalex.org/W4399880024"],"abstract_inverted_index":{"Este":[0],"\u00e9":[1],"um":[2,119,181,294],"estudo":[3],"de":[4,6,24,39,67,73,81,86,132,135,140,180,189,202,243,264,290,299,307],"caso":[5],"natureza":[7],"etnogr\u00e1fica":[8],"realizado":[9],"em":[10,37,63,95,137,241,268,312],"duas":[11],"escolas":[12],"pertencentes":[13],"ao":[14,53,71],"povo":[15],"Xukuru,":[16],"situadas":[17],"na":[18,92,236],"Serra":[19],"do":[20,100,106,113,283,314],"Ororub\u00e1,":[21],"no":[22,153],"munic\u00edpio":[23],"Pesqueira-PE.":[25],"O":[26],"nosso":[27],"objetivo":[28],"foi":[29,279],"descrever":[30],"como":[31,129,276],"os":[32,42,130,286],"docentes":[33,217],"mobilizam":[34],"seus":[35],"saberes":[36,43,216],"sala":[38,242],"aula,":[40],"especificamente":[41],"curriculares.":[44],"Os":[45],"povos":[46],"ind\u00edgenas,":[47],"com":[48,146,213,296],"direitos":[49],"assegurados":[50],"em\\nleis,":[51],"v\u00eam":[52],"longo":[54],"das":[55,84,150,262,270],"\u00faltimas":[56],"d\u00e9cadas":[57],"reivindicando":[58],"uma":[59,64,305],"educa\u00e7\u00e3o":[60,93],"diferenciada,":[61],"alicer\u00e7ada":[62],"perspectiva":[65],"popular":[66],"resgate":[68],"cultural,":[69],"visando":[70],"fortalecimento":[72],"suas":[74],"identidades.":[75],"Neste":[76],"estudo,":[77],"investigamos":[78],"as":[79,200,266],"aulas":[80],"quatro":[82],"docentes,":[83,131],"disciplinas":[85],"Ci\u00eancias":[87,151],"Naturais":[88],"e":[89,110,124,177,197,205,207,210,218,223,247,273],"Biologia,":[90],"ministradas":[91],"b\u00e1sica,":[94],"tr\u00eas":[96],"modalidades:":[97],"4":[98],"s\u00e9rie":[99,105],"Ensino":[101,107,114],"Fundamental":[102,108],"I;":[103],"5":[104],"II":[109],"3":[111],"ano":[112],"M\u00e9dio.":[115],"Para":[116,191,230],"an\u00e1lise,":[117],"escolhemos":[118],"conte\u00fado":[120,149,182,278],"espec\u00edfico":[121],"Plantas":[122],"Medicinais":[123],"nos":[125,234],"propusemos":[126],"a":[127,172,175,219,297,309],"observar":[128],"diferentes":[133,138,287],"n\u00edveis":[134],"forma\u00e7\u00e3o,":[136],"graus":[139],"ensino,":[141],"desenvolvem":[142],"o":[143,147,178,187,258,277],"trabalho":[144],"did\u00e1tico":[145],"mesmo":[148],"Naturais,":[152],"contexto":[154,259],"ind\u00edgena":[155],"Xukuru.":[156],"Nesse":[157],"sentido":[158],"buscamos":[159],"verificar:":[160],"Quais":[161,165],"estrat\u00e9gias":[162,271],"did\u00e1ticas":[163],"foram\\nutilizadas?":[164],"enfoques":[166],"foram":[167,194],"privilegiados?":[168],"Como":[169,184],"se":[170,185],"deu":[171],"rela\u00e7\u00e3o":[173,214],"entre":[174,285],"cultura":[176],"ensino":[179,188],"cient\u00edfico?":[183],"apresentou":[186],"Ci\u00eancias?":[190],"isso,":[192],"as\\naulas":[193],"filmadas,":[195],"transcritas":[196],"analisadas,":[198],"considerando":[199],"id\u00e9ias":[201],"Tardif":[203],"(2002a":[204],"2002b)":[206],"Freire":[208],"(2006a":[209],"2006b)":[211],"respectivamente,":[212],"aos":[215,228],"um\\nprocesso":[220],"educativo,":[221],"cr\u00edtico":[222],"transformador":[224],"da":[225,238,252,274],"realidade":[226],"pr\u00f3xima":[227],"indiv\u00edduos.":[229],"organiza\u00e7\u00e3o":[231],"dos":[232,254],"dados,":[233,255],"respaldamos":[235],"an\u00e1lise":[237,253],"din\u00e2mica":[239],"discursiva":[240],"aula\\nproposta":[244],"por":[245],"Amaral":[246],"Mortimer":[248],"(2006).":[249],"A":[250],"partir":[251],"percebemos":[256],"que":[257],"fez":[260],"parte":[261],"abordagens":[263],"todas":[265],"professoras,":[267],"termos":[269,282],"did\u00e1ticas\\nutilizadas":[272],"forma":[275,300],"tratado.":[280],"Em":[281],"dial\u00f3go":[284],"saberes,":[288],"todas,":[289],"certa":[291],"forma,":[292],"mantiveram":[293],"di\u00e1logo":[295],"cultura,":[298],"mais":[301],"ou\\nmenos":[302],"intensa,":[303],"havendo":[304],"tend\u00eancia":[306],"retomar":[308],"tradi\u00e7\u00e3o":[310],"cultural":[311],"detrimento":[313],"conhecimento":[315],"cient\u00edfico.":[316]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W2273669958","counts_by_year":[{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2020,"cited_by_count":1},{"year":2019,"cited_by_count":3},{"year":2017,"cited_by_count":1},{"year":2014,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-20T13:11:24.684918","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
