{"id":"https://openalex.org/W2070868366","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","title":"Para o uso pragm\u00e1tico, \u00e9tico e moral da raz\u00e3o pr\u00e1tica","display_name":"Para o uso pragm\u00e1tico, \u00e9tico e moral da raz\u00e3o pr\u00e1tica","publication_year":1989,"publication_date":"1989-12-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2070868366","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","mag":"2070868366"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-40141989000300002","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/sQXwvTfFw3xZcv9Jc3PKDfJ/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/sQXwvTfFw3xZcv9Jc3PKDfJ/?lang=pt&format=pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":null,"display_name":"J\u00fcrgen Habermas","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"J\u00fcrgen Habermas","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":25,"citation_normalized_percentile":{"value":0.35512481,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":97},"biblio":{"volume":"3","issue":"7","first_page":"4","last_page":"19"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10297","display_name":"Philosophical Ethics and Theory","score":0.9667999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1211","display_name":"Philosophy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10297","display_name":"Philosophical Ethics and Theory","score":0.9667999744415283,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1211","display_name":"Philosophy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13712","display_name":"Kantian Philosophy and Modern Interpretations","score":0.01769999973475933,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1211","display_name":"Philosophy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12397","display_name":"Critical Theory and Philosophy","score":0.006099999882280827,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/practical-reason","display_name":"practical reason","score":0.8939999938011169},{"id":"https://openalex.org/keywords/discourse-ethics","display_name":"discourse ethics","score":0.531000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/immanuel-kant","display_name":"Immanuel Kant","score":0.550000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/critique-of-practical-reason","display_name":"Critique of Practical Reason","score":0.7409999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/moral-judgment","display_name":"moral judgment","score":0.4440000057220459},{"id":"https://openalex.org/keywords/practical-argumentation","display_name":"practical argumentation","score":0.43299999833106995},{"id":"https://openalex.org/keywords/ethical-argumentation","display_name":"ethical argumentation","score":0.5410000085830688},{"id":"https://openalex.org/keywords/moral-argument","display_name":"moral argument","score":0.6869999766349792},{"id":"https://openalex.org/keywords/normativity-of-language","display_name":"normativity of language","score":0.453000009059906},{"id":"https://openalex.org/keywords/ethics-of-compassion","display_name":"ethics of compassion","score":0.4359999895095825},{"id":"https://openalex.org/keywords/utilitarianism","display_name":"utilitarianism","score":0.6990000009536743},{"id":"https://openalex.org/keywords/aristotle","display_name":"Aristotle","score":0.7379999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/georg-wilhelm-friedrich-hegel","display_name":"Hegel","score":0.5609999895095825}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.6079989075660706},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.41381049156188965}],"mesh":[],"locations_count":6,"locations":[{"id":"doi:10.1590/s0103-40141989000300002","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/sQXwvTfFw3xZcv9Jc3PKDfJ/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:revistas.usp.br:article/8528","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revistas.usp.br/eav/article/view/8528","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:UFRJ","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:scielo:S0103-40141989000300002","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://old.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0103-40141989000300002","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados v.3 n.7 1989","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2408732","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-40141989000300002","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados v.3 n.7 1989","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:aadc5beb3f964a478f34b1601d0cc881","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/aadc5beb3f964a478f34b1601d0cc881","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados, Vol 3, Iss 7, Pp 4-19 (1989)","raw_type":"article"},{"id":"pmh:oai:publikationen.ub.uni-frankfurt.de:56356","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:hebis:30:3-563562","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400432","display_name":"Publication Server of Goethe University Frankfurt am Main (Goethe University Frankfurt)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I114090438","host_organization_name":"Goethe University Frankfurt","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I114090438"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-40141989000300002","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40141989000300002","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/sQXwvTfFw3xZcv9Jc3PKDfJ/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2070868366.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2070868366.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W1594528549","https://openalex.org/W7120852710","https://openalex.org/W1654448318","https://openalex.org/W6945997006","https://openalex.org/W2138717395","https://openalex.org/W3004256293","https://openalex.org/W1608391841","https://openalex.org/W3139534701","https://openalex.org/W7216071793","https://openalex.org/W1544034512"],"abstract_inverted_index":{"Tradu\u00e7\u00e3o:":[0],"M\u00e1rcio":[1],"Suzuki":[2],"At\u00e9":[3],"os":[4,82,175,283,293,348,361],"dias":[5],"de":[6,48,50,66,91,96,101,126,130,188,193,198,220,229,235,267,269,272,289,341,351,363,369,397,407],"hoje,":[7],"as":[8,21,30,149,159],"discuss\u00f5es":[9],"te\u00f3ricas":[10],"sobre":[11],"a":[12,41,72,76,140,143,181,200,204,207,232,291,299,318,365,367],"moral":[13,103,288],"s\u00e3o":[14,416],"determinadas":[15],"pelo":[16],"confronto":[17],"entre":[18,24,320],"tr\u00eas":[19,172],"posi\u00e7\u00f5es:":[20],"argumenta\u00e7\u00f5es":[22],"transcorrem":[23],"Arist\u00f3teles,":[25],"Kant":[26],"e":[27,254,287,304,322,328,375],"o":[28,63,89,168,251,255,258,274],"utilitarismo.Apenas":[29],"\u00e9ticas":[31],"da":[32,84,86,111,121,185,211,276,311,331,343,345,355,376],"compaix\u00e3o":[33],"fazem":[34],"valer":[35],"um":[36,67,154,179,247],"motivo":[37],"diverso.Outras":[38],"teorias,":[39],"mesmo":[40,418],"hegeliana,":[42],"podem":[43],"ser":[44,233,261,408],"entendidas":[45],"como":[46,60,203,238,280],"tentativas":[47],"s\u00edntese":[49],"iniciativas":[51,160],"conhecidas.A":[52],"\u00e9tica":[53,205,208],"do":[54,93,302,305,373,381,411],"discurso":[55],"(Diskursethik),":[56],"que":[57,88,138,162,213,218,241,296,415],"se":[58,114,157,163,214],"p\u00f5e":[59,215],"tarefa":[61,231],"salientar":[62],"conte\u00fado":[64],"normativo":[65],"uso":[68,275],"ling\u00fc\u00edstico":[69],"orientado":[70],"para":[71,166],"compreens\u00e3o,":[73],"n\u00e3o":[74,133,263],"\u00e9":[75,297],"referida":[77],"s\u00edntese.Ao":[78],"tentar":[79],"demonstrar,":[80],"com":[81,153,315],"meios":[83],"an\u00e1lise":[85,195],"linguagem,":[87],"ponto":[90,100],"vista":[92,102],"julgamento":[94],"imparcial":[95],"quest\u00f5es":[97],"pr\u00e1tico-morais":[98],"-o":[99],"-surge":[104],"em":[105,128,359,395,402],"geral":[106],"dos":[107,196],"pressupostos":[108],"pragm\u00e1ticos":[109],"inevit\u00e1veis":[110],"argumenta\u00e7\u00e3o,":[112],"ela":[113,132],"filia":[115],"\u00e0":[116],"tradi\u00e7\u00e3o":[117],"fundada":[118],"pela":[119,191],"Cr\u00edtica":[120],"raz\u00e3o":[122,186,277,312,321],"pr\u00e1tica.Com":[123],"essa":[124],"tomada":[125],"partido":[127],"favor":[129],"Kant,":[131],"adota,":[134],"por\u00e9m,":[135],"aquelas":[136],"premissas":[137],"for\u00e7am":[139],"ressaltar":[141],"unilateralmente":[142],"iniciativa":[144],"deontol\u00f3gica,":[145],"ou":[146],"seja,":[147],"excluindo":[148],"intui\u00e7\u00f5es":[150],"nas":[151],"quais,":[152],"certo":[155],"direito,":[156],"concentram":[158],"concorrentes.No":[161],"segue,":[164],"importa":[165],"mim":[167],"direito":[169,374],"relativo":[170],"daqueles":[171],"aspectos":[173,294],"sob":[174,257],"quais":[176],"podemos":[177],"fazer":[178],"uso,":[180],"cada":[182],"momento":[183],"diferen\u00e7ado,":[184],"pr\u00e1tica.Gostaria":[187],"mostrar":[189],"isso":[190],"via":[192],"uma":[194,230,352,370],"tipos":[197],"argumenta\u00e7\u00e3o":[199],"eles":[201],"correspondentes.Assim":[202],"moderna,":[206],"cl\u00e1ssica":[209],"parte":[210],"quest\u00e3o":[212,366],"ao":[216],"indiv\u00edduo":[217],"precisa":[219],"orienta\u00e7\u00e3o,":[221],"quando":[222],"ele,":[223],"numa":[224],"situa\u00e7\u00e3o":[225],"determinada,":[226],"encontra-se":[227],"diante":[228],"vencida":[234],"maneira":[236],"pr\u00e1tica:":[237],"devo":[239,242],"comportar-me,":[240],"fazer?Esse":[243],"\"dever\"":[244],"(Sollen)":[245],"guarda":[246],"sentido":[248],"n\u00e3oespec\u00edfico":[249],"enquanto":[250],"respectivo":[252],"problema":[253],"aspecto":[256],"qual":[259],"deve":[260],"solucionado":[262],"sejam":[264],"determinados":[265],"mais":[266,421],"perto.Antes":[268],"tudo,":[270],"gostaria":[271],"diferen\u00e7ar":[273],"pr\u00e1tica":[278],"tendo":[279],"fio":[281],"condutor":[282],"modos":[284,362],"pragm\u00e1tico,":[285],"\u00e9tico":[286],"p\u00f4r":[290,364],"quest\u00e3o.Sob":[292],"daquilo":[295],"adequado":[298],"fins":[300],"(Zwechn\u00e4ssiges),":[301],"bom":[303],"justo,":[306],"esperam-se,":[307],"respectivamente,":[308],"desempenhos":[309],"diferentes":[310,403],"pr\u00e1tica.De":[313],"acordo":[314],"eles,":[316],"altera-se":[317],"constela\u00e7\u00e3o":[319],"vontade":[323,332,346,356],"nos":[324,419],"discursos":[325],"pragm\u00e1ticos,":[326],"\u00e9ticos":[327],"morais.A":[329],"forma\u00e7\u00e3o":[330,353],"individual":[333],"encontra,":[334],"por":[335],"fim,":[336],"seus":[337],"limites":[338],"no":[339],"fato":[340],"abstrair":[342],"realidade":[344],"alheia.Com":[347],"problemas":[349],"fundamentais":[350],"racional":[354],"coletiva":[357],"entram":[358],"jogo":[360],"partir":[368],"teoria":[371],"normativa":[372],"pol\u00edtica.Texto":[377],"apresentado":[378],"na":[379],"Confer\u00eancia":[380],"M\u00eas":[382],"(IEA/USP):":[383],"\"Zum":[384],"pragmatischen,":[385],"ethischen":[386],"und":[387],"moralise":[388],"hen":[389],"Gebrauch":[390],"der":[391],"praktischen":[392],"Vernunft\",":[393],"realizada":[394],"outubro":[396],"1989.":[398],"Problemas":[399],"pr\u00e1ticos":[400],"imp\u00f5em-se-nos":[401],"situa\u00e7\u00f5es.Eles":[404],"\"t\u00eam\"":[405],"(m\u00fcssen)":[406],"contornados,":[409],"pois":[410],"contr\u00e1rio":[412],"surgem":[413],"conseq\u00fc\u00eancias":[414],"importunas":[417],"casos":[420],"simples.":[422]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":2},{"year":2025,"cited_by_count":3},{"year":2023,"cited_by_count":4},{"year":2021,"cited_by_count":2},{"year":2020,"cited_by_count":2},{"year":2016,"cited_by_count":2},{"year":2015,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-07T11:25:07.637180","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
