{"id":"https://openalex.org/W2004997849","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","title":"Mudan\u00e7as curriculares no ensino t\u00e9cnico de S\u00e3o Paulo","display_name":"Mudan\u00e7as curriculares no ensino t\u00e9cnico de S\u00e3o Paulo","alternate_titles":[],"publication_year":2001,"publication_date":"2001-08-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W2004997849","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","mag":"2004997849"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-40142001000200009","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/NFBHQzdHt6mwDyBgGbNwj7r/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W2004997849"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/NFBHQzdHt6mwDyBgGbNwj7r/?lang=pt&format=pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5060462427","display_name":"Alm\u00e9rio Melqu\u00edades de Ara\u00fajo","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[],"countries":[],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Alm\u00e9rio Melqu\u00edades de Ara\u00fajo","raw_affiliation_strings":[],"raw_orcid":null,"affiliations":[]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":0,"institutions_distinct_count":0,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5060462427"],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":3,"citation_normalized_percentile":{"value":0.0,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":86,"max":92},"biblio":{"volume":"15","issue":"42","first_page":"209","last_page":"216"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T13532","display_name":"Education Systems and Policy","score":0.5468999743461609,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T13532","display_name":"Education Systems and Policy","score":0.5468999743461609,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.22769999504089355,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T14508","display_name":"Vocational Education and Training","score":0.17409999668598175,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/technical-education","display_name":"technical education","score":0.9010000228881836},{"id":"https://openalex.org/keywords/curriculum-reform","display_name":"curriculum reform","score":0.8930000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/adult-learners","display_name":"adult learners","score":0.44200000166893005},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-dropout","display_name":"school dropout","score":0.37599998712539673},{"id":"https://openalex.org/keywords/supervised-internship","display_name":"supervised internship","score":0.7680000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/sao-paulo-state","display_name":"S\u00e3o Paulo state","score":0.4480000138282776},{"id":"https://openalex.org/keywords/federal-university-of-rio-de-janeiro","display_name":"Universidade Federal do Rio de Janeiro","score":0.40299999713897705},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidade-federal-de-minas-gerais","display_name":"Federal University of Minas Gerais","score":0.5809999704360962},{"id":"https://openalex.org/keywords/universidade-federal-de-goias","display_name":"Federal University of Goi\u00e1s","score":0.6290000081062317},{"id":"https://openalex.org/keywords/federal-university-of-mato-grosso","display_name":"Federal University of Mato Grosso","score":0.6039999723434448}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.5309103727340698},{"id":"https://openalex.org/C144024400","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21201","display_name":"Sociology","level":0,"score":0.35580572485923767},{"id":"https://openalex.org/C145420912","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q853077","display_name":"Mathematics education","level":1,"score":0.3518415689468384},{"id":"https://openalex.org/C15744967","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q9418","display_name":"Psychology","level":0,"score":0.27428340911865234},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.2093380093574524}],"mesh":[],"locations_count":5,"locations":[{"id":"doi:10.1590/s0103-40142001000200009","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/NFBHQzdHt6mwDyBgGbNwj7r/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:revistas.usp.br:article/9801","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://revistas.usp.br/eav/article/view/9801","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"instacron:UFRJ","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:scielo:S0103-40142001000200009","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://old.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0103-40142001000200009","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados v.15 n.42 2001","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2399196","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-40142001000200009","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados v.15 n.42 2001","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:0e574bed7f52489786971c4ec8c68115","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/0e574bed7f52489786971c4ec8c68115","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados, Vol 15, Iss 42, Pp 209-216 (2001)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-40142001000200009","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-40142001000200009","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/ea/a/NFBHQzdHt6mwDyBgGbNwj7r/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S4210185082","display_name":"Estudos Avan\u00e7ados","issn_l":"0103-4014","issn":["0103-4014","1806-9592"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","norway-1","poland-40","russia-white-list-1","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312331","host_organization_name":"University of S\u00e3o Paulo","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312331"],"host_organization_lineage_names":["University of S\u00e3o Paulo"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Estudos Avan\u00e7ados","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.8278999924659729}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"grobid_xml":true,"pdf":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W2004997849.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W2004997849.grobid-xml"},"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W2743503708","https://openalex.org/W2516425126","https://openalex.org/W2247190494","https://openalex.org/W2887243578","https://openalex.org/W1716752118","https://openalex.org/W7043196558","https://openalex.org/W1982884464","https://openalex.org/W2888513168","https://openalex.org/W2461715918"],"abstract_inverted_index":{"REFORMA":[0],"da":[1,84,107,126,156,190,290],"educa\u00e7\u00e3o":[2],"profissional":[3,98,137],"de":[4,25,28,34,38,68,77,81,95,99,112,158,162,180,184,192,203,220,248,267,298],"n\u00edvel":[5,100,139],"t\u00e9cnico,":[6,140],"determinada":[7],"pela":[8,144],"edi\u00e7\u00e3o":[9],"do":[10,20,41,72,88,119,129,273],"Decreto":[11,120],"federal":[12],"n.\u00ba":[13,121,147],"2208/97,":[14,122],"estabeleceu,":[15],"principalmente":[16],"para":[17,47,91,196],"os":[18],"alunos":[19,204],"per\u00edodo":[21,59],"noturno,":[22],"uma":[23,64,96,135,173,188,200,224,293],"eleva\u00e7\u00e3o":[24],"seu":[26],"patamar":[27],"escolaridade.Para":[29],"a":[30,36,62,105,134,172,207,246],"maioria":[31],"desse":[32],"contingente":[33],"alunos,":[35],"base":[37],"conhecimentos":[39],"saltou":[40],"ensino":[42,49,55,73,89,130,163,167,257,274],"fundamental":[43],"(antigo":[44,51],"1\u00ba":[45],"grau)":[46],"o":[48,54,124,160,218,256],"m\u00e9dio":[50,131,275],"2\u00ba":[52,221],"grau).Assim,":[53],"t\u00e9cnico":[56,101,164,258],"oferecido":[57],"no":[58,93,182,250,279],"noturno":[60],"passou":[61],"atender":[63],"clientela":[65],"com":[66,75,217,245,292],"escolariza\u00e7\u00e3o":[67],"entrada":[69],"semelhante":[70],"\u00e0":[71],"superior,":[74],"predom\u00ednio":[76],"trabalhadores":[78],"adultos.O":[79],"limite":[80],"600h":[82],"(25%":[83],"carga":[85],"hor\u00e1ria":[86],"m\u00ednima":[87],"m\u00e9dio)":[90],"aproveitamento":[92],"curr\u00edculo":[94],"habilita\u00e7\u00e3o":[97,136],"(m\u00ednimo":[102],"800h)":[103],"determinou":[104],"separa\u00e7\u00e3o":[106],"matr\u00edcula":[108,191],"desses":[109],"dois":[110],"n\u00edveis":[111],"ensino.Essa":[113],"imposi\u00e7\u00e3o":[114],"legal,":[115],"estabelecida":[116],"pelo":[117,151],"art.5\u00ba":[118],"impossibilitou":[123],"uso":[125],"parte":[127],"diversificada":[128],"como":[132],"equivalente":[133],"em":[138,194,198,295],"permitida":[141],"at\u00e9":[142],"ent\u00e3o":[143],"Lei":[145],"Federal":[146],"5692/71":[148],"e":[149,229,233,237,262],"regulamentada":[150],"Parecer":[152],"CFE":[153],"45/72.Ao":[154],"longo":[155],"d\u00e9cada":[157],"90,":[159],"modelo":[161],"integrado":[165],"ao":[166,271],"m\u00e9dio,":[168],"ou":[169],"seja,":[170],"reduzido":[171],"mesma":[174],"matriz":[175],"curricular,":[176],"vinha":[177],"apresentando":[178],"sintomas":[179],"crise":[181,291],"estado":[183],"S\u00e3o":[185],"Paulo:":[186],"aconteceu":[187],"diminui\u00e7\u00e3o":[189],"398.552":[193],"1990,":[195],"327.764":[197],"1996;":[199],"alta":[201],"porcentagem":[202],"n\u00e3o":[205],"conclu\u00eda":[206],"forma\u00e7\u00e3o":[208],"t\u00e9cnica":[209],"nas":[210,230],"habilita\u00e7\u00f5es":[211],"que":[212,277],"exigiam":[213],"est\u00e1gio":[214],"supervisionado,":[215],"contentando-se":[216],"diploma":[219],"grau;":[222],"observou-se":[223],"desatualiza\u00e7\u00e3o":[225],"tecnol\u00f3gica":[226],"nos":[227],"laborat\u00f3rios":[228],"oficinas":[231],"did\u00e1ticas":[232],"tamb\u00e9m":[234],"dos":[235,238],"curr\u00edculos":[236],"recursos":[239],"humanos.\u00c9":[240],"importante":[241],"esclarecer":[242],"que,":[243],"mesmo":[244,280],"redu\u00e7\u00e3o":[247],"18%":[249],"total":[251],"das":[252],"matr\u00edculas":[253],"nesse":[254],"per\u00edodo,":[255,281],"p\u00fablico":[259,276],"(federal,":[260],"estadual":[261],"municipal)":[263],"apresentou":[264],"um":[265,286],"crescimento":[266,272],"73%,":[268],"inferior,":[269],"por\u00e9m,":[270],"atingiu,":[278],"88%.As":[282],"escolas":[283],"particulares":[284],"ofereceram":[285],"retrato":[287],"mais":[288,299],"contundente":[289],"perda,":[294],"cinco":[296],"anos,":[297]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W2004997849","counts_by_year":[{"year":2022,"cited_by_count":1},{"year":2013,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
