{"id":"https://openalex.org/W1998142513","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","title":"O papel da intera\u00e7\u00e3o humano-computador na inclus\u00e3o digital","display_name":"O papel da intera\u00e7\u00e3o humano-computador na inclus\u00e3o digital","publication_year":2003,"publication_date":"2003-12-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W1998142513","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","mag":"1998142513"},"language":"pt","primary_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-37862003000500004","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/tinf/a/Swf9dHT3KPYS6WgnSgz9btG/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S182966198","display_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","issn_l":"0103-3786","issn":["0103-3786","2318-0889"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-20","russia-white-list-3","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312475","host_organization_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312475"],"host_organization_lineage_names":["Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.scielo.br/j/tinf/a/Swf9dHT3KPYS6WgnSgz9btG/?lang=pt&format=pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5102494328","display_name":"Jos\u00e9 Oscar Fontanini de Carvalho","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I79767729","display_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas","ror":"https://ror.org/01wjxn842","country_code":"BR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I79767729"]}],"countries":["BR"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Jos\u00e9 Oscar Fontanini de Carvalho","raw_affiliation_strings":["Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas,  Brasil"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas,  Brasil","institution_ids":["https://openalex.org/I79767729"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5102494328"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I79767729"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":0.0,"has_fulltext":true,"cited_by_count":26,"citation_normalized_percentile":{"value":0.31987179,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":89,"max":97},"biblio":{"volume":"15","issue":"spe","first_page":"75","last_page":"89"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12481","display_name":"Digital Accessibility for Disabilities","score":0.42750000953674316,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3307","display_name":"Human Factors and Ergonomics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12481","display_name":"Digital Accessibility for Disabilities","score":0.42750000953674316,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3307","display_name":"Human Factors and Ergonomics"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13066","display_name":"Information Society and Technology Trends","score":0.1453000009059906,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3300","display_name":"General Social Sciences"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10470","display_name":"Usability and User Interface Design","score":0.07050000131130219,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1709","display_name":"Human-Computer Interaction"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/17","display_name":"Computer Science"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/3","display_name":"Physical Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/human-computer-interaction","display_name":"human-computer interaction","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-inclusion","display_name":"digital inclusion","score":1.0},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-exclusion","display_name":"digital exclusion","score":0.906000018119812},{"id":"https://openalex.org/keywords/digital-divide","display_name":"digital divide","score":0.574999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/information-recovery","display_name":"information recovery","score":0.5370000004768372},{"id":"https://openalex.org/keywords/access-to-information","display_name":"access to information","score":0.8529999852180481},{"id":"https://openalex.org/keywords/history-of-human-computer-interaction","display_name":"history of human-computer interaction","score":0.8059999942779541}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C121332964","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q413","display_name":"Physics","level":0,"score":0.43538734316825867},{"id":"https://openalex.org/C185592680","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q2329","display_name":"Chemistry","level":0,"score":0.34890052676200867},{"id":"https://openalex.org/C41008148","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q21198","display_name":"Computer science","level":0,"score":0.3296669125556946}],"mesh":[],"locations_count":5,"locations":[{"id":"doi:10.1590/s0103-37862003000500004","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/tinf/a/Swf9dHT3KPYS6WgnSgz9btG/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S182966198","display_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","issn_l":"0103-3786","issn":["0103-3786","2318-0889"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-20","russia-white-list-3","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312475","host_organization_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312475"],"host_organization_lineage_names":["Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:scielo:S0103-37862003000500004","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0103-37862003000500004","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"other-oa","license_id":"https://openalex.org/licenses/other-oa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o v.15 n.spe 2003","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:ojs.periodicos.puc-campinas.edu.br:article/6418","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://periodicos.puc-campinas.edu.br/transinfo/article/view/6418","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"instacron:PUC_CAMP","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:americanae.aecid.es:2533529","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0103-37862003000500004","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400786","display_name":"Americanae (AECID Library)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o v.15 n.spe 2003","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:b790106851e54ad18079a4b82bade2eb","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/b790106851e54ad18079a4b82bade2eb","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o, Vol 15, Iss spe, Pp 75-89","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1590/s0103-37862003000500004","doi":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1590/s0103-37862003000500004","pdf_url":"https://www.scielo.br/j/tinf/a/Swf9dHT3KPYS6WgnSgz9btG/?lang=pt&format=pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S182966198","display_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","issn_l":"0103-3786","issn":["0103-3786","2318-0889"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","jufo-1","poland-20","russia-white-list-3","scielo","vabb-shw"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310312475","host_organization_name":"Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310312475"],"host_organization_lineage_names":["Pontif\u00edcia Universidade Cat\u00f3lica de Campinas"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Transinforma\u00e7\u00e3o","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W1998142513.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W1998142513.grobid-xml"},"referenced_works_count":13,"referenced_works":["https://openalex.org/W602875959","https://openalex.org/W1556633365","https://openalex.org/W1936022305","https://openalex.org/W1983808135","https://openalex.org/W2023620612","https://openalex.org/W2045328215","https://openalex.org/W2084069552","https://openalex.org/W2088752302","https://openalex.org/W2090748959","https://openalex.org/W2158685692","https://openalex.org/W2165247350","https://openalex.org/W2312754933","https://openalex.org/W2612423570"],"related_works":["https://openalex.org/W7120738267","https://openalex.org/W7215491012","https://openalex.org/W6995594372","https://openalex.org/W7170094949","https://openalex.org/W4389670052","https://openalex.org/W4409590630","https://openalex.org/W7010479645","https://openalex.org/W3043734069","https://openalex.org/W2907566335","https://openalex.org/W2137562254"],"abstract_inverted_index":{"O":[0],"objetivo":[1],"deste":[2],"trabalho":[3],"\u00e9":[4],"divulgar":[5],"a":[6,12,34,47,62,76,81,86],"import\u00e2ncia":[7,58,63],"da":[8,18,40,64,69,78,83],"intera\u00e7\u00e3o":[9,48,65],"humano-computador":[10,66],"para":[11],"inclus\u00e3o":[13,35],"digital.":[14,32],"Aborda":[15],"o":[16,38],"desenvolvimento":[17],"tecnologia":[19],"digital,":[20,36],"apresentando":[21],"seus":[22],"benef\u00edcios":[23],"sociais":[24],"e":[25,59,71,80],"destacando":[26],"preocupa\u00e7\u00f5es":[27],"com":[28],"rela\u00e7\u00e3o":[29],"\u00e0":[30,90],"exclus\u00e3o":[31],"Discute":[33],"ressaltando":[37],"papel":[39],"Intera\u00e7\u00e3o":[41],"Humano-Computador":[42],"em":[43],"seu":[44],"benef\u00edcio.":[45],"Apresenta":[46],"humano-computador,":[49],"por":[50],"meio":[51],"de":[52],"defini\u00e7\u00f5es,":[53],"objetivos,":[54],"hist\u00f3ria,":[55],"evolu\u00e7\u00e3o,":[56],"justificativas,":[57],"tend\u00eancias.":[60],"Evidencia":[61],"na":[67],"recupera\u00e7\u00e3o":[68],"informa\u00e7\u00e3o":[70],"prop\u00f5e":[72],"maior":[73],"aproxima\u00e7\u00e3o":[74],"entre":[75],"Ci\u00eancia":[77,82],"Computa\u00e7\u00e3o":[79],"Informa\u00e7\u00e3o,":[84],"visando":[85],"amplia\u00e7\u00e3o":[87],"do":[88],"acesso":[89],"informa\u00e7\u00e3o.":[91]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2025,"cited_by_count":1},{"year":2024,"cited_by_count":2},{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2022,"cited_by_count":2},{"year":2021,"cited_by_count":2},{"year":2019,"cited_by_count":2},{"year":2017,"cited_by_count":2},{"year":2016,"cited_by_count":3},{"year":2015,"cited_by_count":1},{"year":2013,"cited_by_count":1},{"year":2012,"cited_by_count":3}],"updated_date":"2026-10-31T12:09:11.096373","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
