{"id":"https://openalex.org/W1947925087","doi":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","title":"El reduccionismo cient\u00edfico y el control de las conciencias. Parte I","display_name":"El reduccionismo cient\u00edfico y el control de las conciencias. Parte I","alternate_titles":[],"publication_year":2014,"publication_date":"2014-07-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W1947925087","doi":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","mag":"1947925087","pmid":"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29421259"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","doi":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","pdf_url":"https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1665114614000069/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2755767643","display_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","issn_l":"0539-6115","issn":["0539-6115","1665-1146"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","medline","poland-40","russia-white-list-3","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","raw_type":"journal-article"},"parent_works":[],"lineage":["https://openalex.org/W1947925087"],"child_works_count":0,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":["crossref","doaj","pubmed"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1665114614000069/pdf","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5111391998","display_name":"Leonardo Viniegra Vel\u00e1zquez","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I4210097267","display_name":"Hospital Infantil de M\u00e9xico Federico G\u00f3mez","ror":"https://ror.org/00nzavp26","country_code":"MX","type":"healthcare","lineage":["https://openalex.org/I4210097267"]}],"countries":["MX"],"is_corresponding":true,"raw_author_name":"Leonardo Viniegra Vel\u00e1zquez","raw_affiliation_strings":["Unidad de Investigaci\u00f3n en Medicina Basada en Evidencias, Edificio de Hemato-Oncolog\u00eda e Investigaci\u00f3n, Hospital Infantil de M\u00e9xico Federico G\u00f3mez, M\u00e9xico D.F., M\u00e9xico. Electronic address: leonardo.viniegra@gmail.com","Unidad de Investigaci\u00f3n en Medicina Basada en Evidencias, Edificio de Hemato-Oncolog\u00eda e Investigaci\u00f3n, Hospital Infantil de M\u00e9xico Federico G\u00f3mez, M\u00e9xico D.F., M\u00e9xico"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Unidad de Investigaci\u00f3n en Medicina Basada en Evidencias, Edificio de Hemato-Oncolog\u00eda e Investigaci\u00f3n, Hospital Infantil de M\u00e9xico Federico G\u00f3mez, M\u00e9xico D.F., M\u00e9xico. Electronic address: leonardo.viniegra@gmail.com","institution_ids":["https://openalex.org/I4210097267"]},{"raw_affiliation_string":"Unidad de Investigaci\u00f3n en Medicina Basada en Evidencias, Edificio de Hemato-Oncolog\u00eda e Investigaci\u00f3n, Hospital Infantil de M\u00e9xico Federico G\u00f3mez, M\u00e9xico D.F., M\u00e9xico","institution_ids":["https://openalex.org/I4210097267"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":1,"corresponding_author_ids":["https://openalex.org/A5111391998"],"corresponding_institution_ids":["https://openalex.org/I4210097267"],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":10.0455,"has_fulltext":true,"cited_by_count":29,"citation_normalized_percentile":{"value":0.97457753,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":98},"biblio":{"volume":"71","issue":"4","first_page":"252","last_page":"257"},"is_retracted":false,"is_pulled":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T10778","display_name":"Philosophy of Biology and Scientific Explanation","score":0.8925999999046326,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1207","display_name":"History and Philosophy of Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T10778","display_name":"Philosophy of Biology and Scientific Explanation","score":0.8925999999046326,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1207","display_name":"History and Philosophy of Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T12469","display_name":"Chaos, Complexity, and Education","score":0.06710000336170197,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10258","display_name":"Philosophy and Theoretical Science","score":0.015799999237060547,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/1211","display_name":"Philosophy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/12","display_name":"Arts and Humanities"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/reductionism","display_name":"reductionism","score":0.9890000224113464},{"id":"https://openalex.org/keywords/holism","display_name":"holism","score":0.7820000052452087},{"id":"https://openalex.org/keywords/complexity","display_name":"complexity","score":0.7260000109672546},{"id":"https://openalex.org/keywords/ontological-reductionism","display_name":"ontological reduction","score":0.8730000257492065},{"id":"https://openalex.org/keywords/methodological-reductionism","display_name":"methodological reductionism","score":0.9990000128746033},{"id":"https://openalex.org/keywords/edouard-morin","display_name":"\u00c9douard Morin","score":0.7720000147819519},{"id":"https://openalex.org/keywords/environmental-degradation","display_name":"environmental degradation","score":0.628000020980835},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-inequality","display_name":"social inequality","score":0.921999990940094},{"id":"https://openalex.org/keywords/human-dignity","display_name":"human dignity","score":0.6809999942779541},{"id":"https://openalex.org/keywords/status-quo","display_name":"status quo","score":0.49799999594688416},{"id":"https://openalex.org/keywords/history-of-science","display_name":"history of science","score":0.6129999756813049},{"id":"https://openalex.org/keywords/philosophy-of-science","display_name":"philosophy of science","score":0.5019999742507935},{"id":"https://openalex.org/keywords/systems-thinking","display_name":"systems thinking","score":0.4830000102519989},{"id":"https://openalex.org/keywords/critical-pedagogy","display_name":"critical pedagogy","score":0.41100001335144043}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.6083055138587952},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.46650806069374084}],"mesh":[],"locations_count":4,"locations":[{"id":"doi:10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","doi":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","pdf_url":"https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1665114614000069/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2755767643","display_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","issn_l":"0539-6115","issn":["0539-6115","1665-1146"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","medline","poland-40","russia-white-list-3","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmid:29421259","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29421259","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306525036","display_name":"PubMed","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I1299303238","host_organization_name":"National Institutes of Health","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I1299303238"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Boletin medico del Hospital Infantil de Mexico","raw_type":"English Abstract"},{"id":"pmid:29421623","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29421623","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306525036","display_name":"PubMed","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I1299303238","host_organization_name":"National Institutes of Health","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I1299303238"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Boletin medico del Hospital Infantil de Mexico","raw_type":"English Abstract"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:8e3edec423df40f8b61ba634ca7b5a84","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/8e3edec423df40f8b61ba634ca7b5a84","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico, Vol 71, Iss 4, Pp 252-257 (2014)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","doi":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.1016/j.bmhimx.2014.05.001","pdf_url":"https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1665114614000069/pdf","source":{"id":"https://openalex.org/S2755767643","display_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","issn_l":"0539-6115","issn":["0539-6115","1665-1146"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":true,"listed_in":["cwts-core","doaj","medline","poland-40","russia-white-list-3","scielo"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310320990","host_organization_name":"Elsevier BV","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310320990"],"host_organization_lineage_names":["Elsevier BV"],"type":"journal"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Bolet\u00edn M\u00e9dico del Hospital Infantil de M\u00e9xico","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W1947925087.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W1947925087.grobid-xml"},"referenced_works_count":5,"referenced_works":["https://openalex.org/W15170453","https://openalex.org/W80157327","https://openalex.org/W1499566338","https://openalex.org/W1501359250","https://openalex.org/W1531132210"],"related_works":["https://openalex.org/W3114014605","https://openalex.org/W2788027331","https://openalex.org/W2320208084","https://openalex.org/W1511294154","https://openalex.org/W4247013132","https://openalex.org/W7001648430","https://openalex.org/W7099954629","https://openalex.org/W2279031466","https://openalex.org/W2794022072","https://openalex.org/W7014634453"],"abstract_inverted_index":{"En":[0],"esta":[1,162],"primera":[2],"entrega":[3],"acerca":[4],"del":[5,80,105,124,126,154,159,216],"reduccionismo":[6],"cient\u00edfico":[7,166],"(RC)":[8],"se":[9,82],"parte":[10],"de":[11,23,31,38,46,61,72,91,110,112,118,128,141,146,176,180,186,195,198,204],"una":[12],"definici\u00f3n":[13],"convencional:":[14],"\u00abel":[15],"todo":[16,187],"no":[17,168,350],"es":[18],"m\u00e1s":[19,49,96],"que":[20,35,52,136,207],"la":[21,32,62,101,113,139,142,174,181,192,199,202],"suma":[22],"las":[24,29,190],"partes\u00bb.":[25],"El":[26,134],"RC":[27,81,106,155],"en":[28,88,173],"ciencias":[30],"vida":[33],"sostiene":[34],"el":[36,108,152,164],"conocimiento":[37],"lo":[39,157,188],"complejo":[40,55],"debe":[41],"ser,":[42],"obligadamente,":[43],"a":[44,84,156],"trav\u00e9s":[45],"sus":[47,65,89],"componentes":[48],"simples,":[50],"o":[51],"un":[53],"sistema":[54],"solamente":[56],"puede":[57],"explicarse":[58],"por":[59],"medio":[60],"reducci\u00f3n":[63],"hasta":[64,115],"partes":[66],"fundamentales.":[67],"Se":[68],"distinguen":[69],"tres":[70],"tipos":[71],"reduccionismo:":[73],"ontol\u00f3gico,":[74],"te\u00f3rico":[75],"y":[76,98,132,201],"metodol\u00f3gico.":[77],"Los":[78],"or\u00edgenes":[79],"remontan":[83],"los":[85,93,147,177],"primeros":[86],"humanos":[87],"intentos":[90],"entender":[92],"sucesos":[94],"naturales":[95],"influyentes":[97],"perturbadores":[99],"para":[100],"supervivencia.":[102],"La":[103],"permanencia":[104],"como":[107,144],"modo":[109],"ser":[111],"ciencia":[114],"nuestros":[116],"d\u00edas,":[117],"acuerdo":[119],"con":[120],"E.":[121,305],"Morin,":[122,306],"deriva":[123],"predominio":[125],"paradigma":[127],"disyunci\u00f3n,":[129],"reducci\u00f3n,":[130],"simplificaci\u00f3n":[131],"exclusi\u00f3n.":[133],"holismo,":[135],"ha":[137,150],"preservado":[138],"idea":[140,338],"complejidad":[143],"enfoque":[145],"fen\u00f3menos":[148],"vitales,":[149],"sido":[151],"rival":[153],"largo":[158],"tiempo.":[160],"Desde":[161],"perspectiva,":[163],"discurso":[165],"reduccionista,":[167],"solo":[169],"tiene":[170],"escasa":[171],"relevancia":[172],"soluci\u00f3n":[175],"grandes":[178],"problemas":[179],"humanidad":[182],"(la":[183],"degradaci\u00f3n":[184],"omn\u00edmoda":[185],"existente,":[189],"desigualdades,":[191],"exclusi\u00f3n":[193],"progresiva":[194],"sectores":[196],"mayoritarios":[197],"poblaci\u00f3n":[200],"devastaci\u00f3n":[203],"ecosistemas),":[205],"sino":[206],"hace":[208],"contribuciones":[209],"decisivas":[210],"(casi":[211],"siempre":[212],"involuntarias)":[213],"al":[214],"mantenimiento":[215],"statu":[217,373],"quo.":[218,374],"The":[219,326],"first":[220],"part":[221],"of":[222,230,242,251,276,339,355],"this":[223,342],"essay":[224],"starts":[225],"from":[226,318,336],"the":[227,240,252,288,307,312,319,337,353,372],"conventional":[228],"premise":[229],"reductionism,":[231],"which":[232,261],"states":[233],"\u2018the":[234],"whole":[235],"is":[236],"nothing":[237],"more":[238],"than":[239],"sum":[241],"its":[243,270,299],"parts\u2019.":[244],"According":[245,303],"to":[246,269,294,301,304,331,370],"scientific":[247],"reductionism":[248],"(SR),":[249],"knowledge":[250],"complex":[253,263],"can":[254],"only":[255,345],"be":[256],"achieved":[257],"through":[258],"simpler":[259],"components,":[260],"means":[262],"systems":[264],"are":[265,278],"explained":[266],"by":[267,291],"reduction":[268],"most":[271],"basic":[272],"parts.":[273],"Three":[274],"kinds":[275],"SR":[277,284,310,332,347],"defined:":[279],"ontological,":[280],"theoretical":[281],"and":[282,298,323,364],"methodological.":[283],"origins":[285],"dwell":[286],"within":[287],"efforts":[289],"made":[290],"early":[292],"humans":[293],"understand":[295],"natural":[296],"phenomena":[297,335],"importance":[300],"survival.":[302],"reason":[308],"behind":[309],"being":[311],"favorite":[313],"approach":[314,328],"in":[315,352],"science":[316],"comes":[317],"dysjunction,":[320],"reduction,":[321],"simplification":[322],"exclusion":[324],"paradigm.":[325],"holistic":[327],"as":[329],"opposed":[330],"studies":[333],"vital":[334],"complexity.":[340],"From":[341],"perspective,":[343],"not":[344],"does":[346],"have":[348],"almost":[349],"relevance":[351],"solution":[354],"humanity's":[356],"greatest":[357],"problems":[358],"like":[359],"society":[360],"inequality,":[361],"human":[362],"dignity":[363],"environmental":[365],"degradation,":[366],"it":[367],"also":[368],"contributes":[369],"maintain":[371]},"cited_by_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=cites:W1947925087","counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2025,"cited_by_count":3},{"year":2024,"cited_by_count":4},{"year":2023,"cited_by_count":2},{"year":2022,"cited_by_count":3},{"year":2021,"cited_by_count":4},{"year":2020,"cited_by_count":1},{"year":2019,"cited_by_count":2},{"year":2018,"cited_by_count":1},{"year":2017,"cited_by_count":5},{"year":2016,"cited_by_count":3}],"updated_date":"2026-11-16T12:05:36.265796","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
