{"id":"https://openalex.org/W170224378","doi":"https://doi.org/10.35362/rie500660","title":"El fracaso escolar como exclusi\u00f3n educativa: comprensi\u00f3n, pol\u00edticas y pr\u00e1cticas","display_name":"El fracaso escolar como exclusi\u00f3n educativa: comprensi\u00f3n, pol\u00edticas y pr\u00e1cticas","publication_year":2009,"publication_date":"2009-05-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W170224378","doi":"https://doi.org/10.35362/rie500660","mag":"170224378"},"language":"es","primary_location":{"id":"doi:10.35362/rie500660","doi":"https://doi.org/10.35362/rie500660","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie500660","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"volume":null,"type":"article","indexed_in":["crossref","doaj"],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"diamond","oa_url":"https://doi.org/10.35362/rie500660","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5033845546","display_name":"Juan Manuel Escudero Mu\u00f1oz","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-8037-7400","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-8037-7400"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I80180929","display_name":"Universidad de Murcia","ror":"https://ror.org/03p3aeb86","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I80180929"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Juan Manuel Escudero Mu\u00f1oz","raw_affiliation_strings":["Universidad de Murcia, Espa\u00f1a"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Murcia, Espa\u00f1a","institution_ids":["https://openalex.org/I80180929"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5108653051","display_name":"Mar\u00eda Teresa Gonz\u00e1lez Gonz\u00e1lez","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3059-7173","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3059-7173"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I80180929","display_name":"Universidad de Murcia","ror":"https://ror.org/03p3aeb86","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I80180929"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mar\u00eda Teresa Gonz\u00e1lez Gonz\u00e1lez","raw_affiliation_strings":["Universidad de Murcia, Espa\u00f1a"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad de Murcia, Espa\u00f1a","institution_ids":["https://openalex.org/I80180929"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5027621831","display_name":"Bego\u00f1a Mart\u00ednez Dom\u00ednguez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-4112-0204","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-4112-0204"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I169108374","display_name":"University of the Basque Country","ror":"https://ror.org/000xsnr85","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I169108374"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Bego\u00f1a Mart\u00ednez Dom\u00ednguez","raw_affiliation_strings":["Universidad del Pa\u00eds Vasco, Espa\u00f1a","Universidad del Pais Vasco. Espa\u00f1a"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"Universidad del Pa\u00eds Vasco, Espa\u00f1a","institution_ids":["https://openalex.org/I169108374"]},{"raw_affiliation_string":"Universidad del Pais Vasco. Espa\u00f1a","institution_ids":["https://openalex.org/I169108374"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":1,"institutions_distinct_count":2,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":31.1635,"has_fulltext":false,"cited_by_count":74,"citation_normalized_percentile":{"value":0.99479237,"is_in_top_1_percent":true,"is_in_top_10_percent":true},"cited_by_percentile_year":{"min":93,"max":99},"biblio":{"volume":"50","issue":null,"first_page":"41","last_page":"64"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T12591","display_name":"Inclusive Education and Diversity","score":0.4392000138759613,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T12591","display_name":"Inclusive Education and Diversity","score":0.4392000138759613,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10457","display_name":"Education Pedagogy and Practices","score":0.31150001287460327,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3304","display_name":"Education"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13416","display_name":"Educational Theory and Curriculum Studies","score":0.04100000113248825,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3312","display_name":"Sociology and Political Science"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/33","display_name":"Social Sciences"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/2","display_name":"Social Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/school-failure","display_name":"school failure","score":0.9660000205039978},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-exclusion","display_name":"school exclusion","score":0.9959999918937683},{"id":"https://openalex.org/keywords/social-exclusion","display_name":"social exclusion","score":0.9909999966621399},{"id":"https://openalex.org/keywords/essential-learning","display_name":"essential learning","score":0.44600000977516174},{"id":"https://openalex.org/keywords/school-order","display_name":"school order","score":0.6650000214576721},{"id":"https://openalex.org/keywords/education-policy","display_name":"education policy","score":0.675000011920929},{"id":"https://openalex.org/keywords/spanish-education-system","display_name":"Spanish education system","score":0.6439999938011169}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.4705619812011719},{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.4398171305656433}],"mesh":[],"locations_count":3,"locations":[{"id":"doi:10.35362/rie500660","doi":"https://doi.org/10.35362/rie500660","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie500660","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},{"id":"pmh:oai:dnet:redinedredde::1b09007fe5e49b37354122d9835ea49e","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://hdl.handle.net/11162/23916","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:doaj.org/article:5a46e693449c48ae9200484dd0f1b5a8","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://doaj.org/article/5a46e693449c48ae9200484dd0f1b5a8","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306401280","display_name":"DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":null,"host_organization_name":null,"host_organization_lineage":[],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-sa","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n, Vol 50, Pp 41-64 (2009)","raw_type":"article"}],"best_oa_location":{"id":"doi:10.35362/rie500660","doi":"https://doi.org/10.35362/rie500660","is_oa":true,"landing_page_url":"https://doi.org/10.35362/rie500660","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4210174514","display_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","issn_l":"1022-6508","issn":["1022-6508","1681-5653"],"is_oa":true,"is_in_doaj":true,"is_core":false,"listed_in":["doaj","erih-plus","latindex","poland-20","russia-white-list-3"],"host_organization":"https://openalex.org/P4310321914","host_organization_name":"Organization of Ibero-American States","host_organization_lineage":["https://openalex.org/P4310321914"],"host_organization_lineage_names":["Organization of Ibero-American States"],"type":"journal"},"license":"cc-by","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Revista Iberoamericana de Educaci\u00f3n","raw_type":"journal-article"},"sustainable_development_goals":[{"id":"https://metadata.un.org/sdg/4","display_name":"Quality education","score":0.975600004196167},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/10","display_name":"Reduced inequalities","score":0.7578999996185303},{"id":"https://metadata.un.org/sdg/16","display_name":"Peace, justice, and strong institutions","score":0.47620001435279846}],"study_designs":[],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":false,"grobid_xml":false},"content_urls":null,"referenced_works_count":0,"referenced_works":[],"related_works":["https://openalex.org/W7220076479","https://openalex.org/W6999823207","https://openalex.org/W200421460","https://openalex.org/W7028398172","https://openalex.org/W1587642098","https://openalex.org/W7125477936","https://openalex.org/W7019037604","https://openalex.org/W2165403868","https://openalex.org/W4232791630","https://openalex.org/W3036547497"],"abstract_inverted_index":{"El":[0,235],"art\u00edculo":[1],"ofrece":[2],"una":[3,151,249],"lectura":[4],"del":[5,157],"fracaso":[6,132,158],"escolar":[7,159,173],"desde":[8,260],"la":[9,12,49,96,103,108,134,214,217,261,264],"perspectiva":[10,262],"de":[11,19,30,36,56,81,102,105,114,198,216,232,237,251,263],"exclusi\u00f3n":[13,50,57,97,135,218,265],"social":[14],"y":[15,24,40,84,89,92,121,126,145,179,186],"educativa.":[16,266],"Tras":[17],"poner":[18],"relieve":[20],"determinadas":[21,223],"ambig\u00fcedades,":[22],"problemas":[23],"paradojas":[25],"ligados":[26],"al":[27,154],"t\u00e9rmino":[28],"borroso":[29],"\u00abfracaso":[31],"escolar\u00bb,":[32],"recurre":[33],"a":[34,68,71,166,193,195,209,253],"algunas":[35],"las":[37,72,76,196],"contribuciones":[38],"conceptuales":[39],"te\u00f3ricas":[41],"que":[42,65,73,78,116,160,174,182,191,202,240],"vienen":[43],"elabor\u00e1ndose":[44],"en":[45,63,95,213,222,243],"los":[46],"estudios":[47],"sobre":[48],"social.":[51],"Aunque":[52],"el":[53,131,204,244],"concepto":[54],"mismo":[55],"es":[58,112,162,258],"el\u00e1stico,":[59],"hay":[60],"amplias":[61],"coincidencias":[62],"lo":[64,115,177,184,230],"se":[66,99,127,220,241],"refiere":[67],"diversas":[69],"privaciones":[70],"son":[74,79,117],"sometidas":[75],"personas":[77],"apartadas":[80],"bienes,":[82],"recursos":[83],"derechos":[85],"esenciales.Para":[86],"precisar":[87],"significados":[88],"discursos,":[90],"pol\u00edticas":[91,224],"pr\u00e1cticas":[93],"implicadas":[94],"educativa":[98],"argumenta":[100],"acerca":[101],"necesidad":[104],"clarificar,":[106],"con":[107,169,255],"precisi\u00f3n":[109],"conveniente,":[110],"qu\u00e9":[111,130],"aquello":[113],"privados":[118],"algunos":[119],"estudiantes":[120],"colectivos":[122],"(aprendizajes":[123],"esenciales":[124],"imprescindibles),":[125],"explica":[128],"por":[129],"o":[133],"merecen":[136],"ser":[137],"entendidos":[138],"como":[139,248],"fen\u00f3menos":[140],"procesuales,":[141],"pues":[142],"representan":[143],"trayectorias":[144],"no":[146,161,175],"acontecimientos":[147],"aislados.":[148],"Se":[149],"presta":[150],"atenci\u00f3n":[152],"singular":[153],"car\u00e1cter":[155],"relacional":[156],"compresible":[163],"sin":[164],"atender":[165],"su":[167],"relaci\u00f3n":[168],"un":[170],"determinado":[171],"orden":[172,205],"solo":[176,229],"constata":[178],"certifica,":[180],"sino":[181],"tambi\u00e9n":[183],"construye":[185],"justifica.":[187],"La":[188],"l\u00f3gica":[189],"dominante":[190],"lleva":[192],"culpar":[194],"v\u00edctimas":[197],"sus":[199],"fracasos":[200],"\u2013mecanismo":[201],"utiliza":[203],"vigente":[206],"para":[207],"protegerse":[208],"s\u00ed":[210],"mismo\u2013,":[211],"est\u00e1":[212],"base":[215],"educativa;":[219],"manifiesta":[221],"que,":[225],"incluso":[226],"cuando":[227],"pretendenincluir,":[228],"hacen":[231],"forma":[233],"insuficiente.":[234],"Programa":[236],"Diversificaci\u00f3n":[238],"Curricular,":[239],"desarrolla":[242],"sistema":[245],"educativo":[246],"espa\u00f1ol":[247],"medida":[250],"respuesta":[252],"alumnos":[254],"serias":[256],"dificultades":[257],"valorado":[259]},"counts_by_year":[{"year":2026,"cited_by_count":1},{"year":2025,"cited_by_count":3},{"year":2024,"cited_by_count":4},{"year":2023,"cited_by_count":6},{"year":2022,"cited_by_count":5},{"year":2021,"cited_by_count":2},{"year":2020,"cited_by_count":3},{"year":2019,"cited_by_count":2},{"year":2018,"cited_by_count":2},{"year":2017,"cited_by_count":2},{"year":2016,"cited_by_count":7},{"year":2015,"cited_by_count":8},{"year":2014,"cited_by_count":2},{"year":2013,"cited_by_count":4},{"year":2012,"cited_by_count":8}],"updated_date":"2026-09-21T07:43:02.447757","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
