{"id":"https://openalex.org/W1541779595","doi":"https://doi.org/10.30827/ars.v49i2.4918","title":"Incumplimiento, problemas relacionados con los medicamentos y resultados negativos asociados a la medicaci\u00f3n: causas y resultados en el seguimiento farmacoterap\u00e9utico","display_name":"Incumplimiento, problemas relacionados con los medicamentos y resultados negativos asociados a la medicaci\u00f3n: causas y resultados en el seguimiento farmacoterap\u00e9utico","publication_year":2008,"publication_date":"2008-01-01","ids":{"openalex":"https://openalex.org/W1541779595","doi":"https://doi.org/10.30827/ars.v49i2.4918","mag":"1541779595"},"language":"es","primary_location":{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24056","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24056","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"volume":null,"type":"article","is_traditional":true,"indexed_in":[],"open_access":{"is_oa":true,"oa_status":"green","oa_url":"https://hdl.handle.net/10495/24056","any_repository_has_fulltext":true},"authorships":[{"author_position":"first","author":{"id":"https://openalex.org/A5110286639","display_name":"Emilio Garc\u00eda\u2010Jim\u00e9nez","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Emilio Garc\u00eda\u2010Jim\u00e9nez","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5024423316","display_name":"Pedro Amariles","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3825-8045","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0002-3825-8045"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I35961687","display_name":"Universidad de Antioquia","ror":"https://ror.org/03bp5hc83","country_code":"CO","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I35961687"]}],"countries":["CO"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Pedro Amariles","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Profesor de Farmacia Cl\u00ednica y Farmacolog\u00eda de la Facultad de Qu\u00edmica Farmac\u00e9utica, Universidad de Antioquia, Colombia. Grupo de Investigaci\u00f3n Promoci\u00f3n y Prevenci\u00f3n Farmac\u00e9utica, Universidad#R##N#de Antioquia (Colombia)"],"raw_orcid":"https://orcid.org/0000-0002-3825-8045","affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Profesor de Farmacia Cl\u00ednica y Farmacolog\u00eda de la Facultad de Qu\u00edmica Farmac\u00e9utica, Universidad de Antioquia, Colombia. Grupo de Investigaci\u00f3n Promoci\u00f3n y Prevenci\u00f3n Farmac\u00e9utica, Universidad#R##N#de Antioquia (Colombia)","institution_ids":["https://openalex.org/I35961687"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5052053638","display_name":"Manuel Machuca Gonz\u00e1lez","orcid":"https://orcid.org/0000-0003-1216-956X","observed_orcids":["https://orcid.org/0000-0003-1216-956X"]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I79238269","display_name":"Universidad de Sevilla","ror":"https://ror.org/03yxnpp24","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I79238269"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Manuel Machuca Gonz\u00e1lez","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Farmac\u00e9utico comunitario. Grupo de Investigaci\u00f3n en Farmacoterapia#R##N#y Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Sevilla (Espa\u00f1a)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Farmac\u00e9utico comunitario. Grupo de Investigaci\u00f3n en Farmacoterapia#R##N#y Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Sevilla (Espa\u00f1a)","institution_ids":["https://openalex.org/I79238269"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5072078317","display_name":"M. Parras-Martin","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"M. Parras-Martin","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]},{"author_position":"middle","author":{"id":"https://openalex.org/A5024188698","display_name":"Jos\u00e9 Espejo Guerrero","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"J. Espejo-Guerrero","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Farmac\u00e9utico comunitario. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Farmac\u00e9utico comunitario. Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a)","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]},{"author_position":"last","author":{"id":"https://openalex.org/A5107832875","display_name":"Mar\u00eda Jos\u00e9 Faus","orcid":null,"observed_orcids":[]},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I173304897","display_name":"Universidad de Granada","ror":"https://ror.org/04njjy449","country_code":"ES","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I173304897"]}],"countries":["ES"],"is_corresponding":false,"raw_author_name":"Mar\u00eda Jos\u00e9 Faus","raw_affiliation_strings":["PhD, PharmD. Profesor Facultad de Farmacia, Universidad de Granada (Espa\u00f1a). Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a). Direcci\u00f3n: Campus de Cartuja S/N, Granada"],"raw_orcid":null,"affiliations":[{"raw_affiliation_string":"PhD, PharmD. Profesor Facultad de Farmacia, Universidad de Granada (Espa\u00f1a). Grupo de Investigaci\u00f3n en Atenci\u00f3n Farmac\u00e9utica de la Universidad de Granada (Espa\u00f1a). Direcci\u00f3n: Campus de Cartuja S/N, Granada","institution_ids":["https://openalex.org/I173304897"]}]}],"institutions":[],"countries_distinct_count":2,"institutions_distinct_count":3,"corresponding_author_ids":[],"corresponding_institution_ids":[],"apc_list":null,"apc_paid":null,"fwci":1.6811,"has_fulltext":true,"cited_by_count":13,"citation_normalized_percentile":{"value":0.83006115,"is_in_top_1_percent":false,"is_in_top_10_percent":false},"cited_by_percentile_year":{"min":88,"max":96},"biblio":{"volume":"49","issue":"2","first_page":"145","last_page":"157"},"is_retracted":false,"is_paratext":false,"is_xpac":false,"primary_topic":{"id":"https://openalex.org/T11620","display_name":"Medication Adherence and Compliance","score":0.7476000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2714","display_name":"Family Practice"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},"topics":[{"id":"https://openalex.org/T11620","display_name":"Medication Adherence and Compliance","score":0.7476000189781189,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2714","display_name":"Family Practice"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T10496","display_name":"Pharmaceutical Practices and Patient Outcomes","score":0.1444000005722046,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/2717","display_name":"Geriatrics and Gerontology"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/27","display_name":"Medicine"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}},{"id":"https://openalex.org/T13970","display_name":"Pharmacy and Medical Practices","score":0.09809999912977219,"subfield":{"id":"https://openalex.org/subfields/3611","display_name":"Pharmacy"},"field":{"id":"https://openalex.org/fields/36","display_name":"Health Professions"},"domain":{"id":"https://openalex.org/domains/4","display_name":"Health Sciences"}}],"keywords":[{"id":"https://openalex.org/keywords/medication-non-adherence","display_name":"medication non-adherence","score":0.7680000066757202},{"id":"https://openalex.org/keywords/drug-related-problems","display_name":"drug-related problems","score":0.5720000267028809},{"id":"https://openalex.org/keywords/adverse-drug-reactions","display_name":"adverse drug reactions","score":0.699999988079071},{"id":"https://openalex.org/keywords/pharmaceutical-care","display_name":"pharmaceutical care","score":0.6179999709129333},{"id":"https://openalex.org/keywords/pharmacotherapeutic-follow-up","display_name":"pharmacotherapeutic follow-up","score":0.7710000276565552},{"id":"https://openalex.org/keywords/pharmacist-intervention","display_name":"pharmacist intervention","score":0.6959999799728394},{"id":"https://openalex.org/keywords/chronic-disease","display_name":"chronic disease","score":0.5649999976158142},{"id":"https://openalex.org/keywords/medication-overuse","display_name":"medication overuse","score":0.6539999842643738},{"id":"https://openalex.org/keywords/structure-process-outcome-model","display_name":"structure-process-outcome","score":0.7089999914169312}],"concepts":[{"id":"https://openalex.org/C15708023","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q80083","display_name":"Humanities","level":1,"score":0.7307717800140381},{"id":"https://openalex.org/C71924100","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q11190","display_name":"Medicine","level":0,"score":0.7207726240158081},{"id":"https://openalex.org/C138885662","wikidata":"https://www.wikidata.org/wiki/Q5891","display_name":"Philosophy","level":0,"score":0.11073869466781616}],"mesh":[],"locations_count":6,"locations":[{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24056","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24056","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:ojs.revistaseug.ugr.es:article/4918","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"http://revistaseug.ugr.es/index.php/ars/article/view/4918","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306400534","display_name":"e-rph (University of Granada)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I173304897","host_organization_name":"Universidad de Granada","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I173304897"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":null,"license_id":null,"version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":"Ars Pharmaceutica (Internet); Vol. 49 N\u00fam. 2 (2008); 145-157","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:digibug.ugr.es:10481/27646","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://hdl.handle.net/10481/27646","pdf_url":"http://hdl.handle.net/10481/27646","source":{"id":"https://openalex.org/S4306400567","display_name":"Institutional Repository of the University of Granada (University of Granada)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I173304897","host_organization_name":"Universidad de Granada","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I173304897"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"pmh:oai:dnet:digibug_____::fed9e2e3ca53641f309ca34b07ccf28b","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"http://hdl.handle.net/10481/27646","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4306402641","display_name":"LA Referencia (Red Federada de Repositorios Institucionales de Publicaciones Cient\u00edficas)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I4383465926","host_organization_name":"LA Referencia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I4383465926"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-nd","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-nd","version":"submittedVersion","is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"","raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},{"id":"mag:1541779595","doi":"https://doi.org/10.30827/ars.v49i2.4918","is_oa":false,"landing_page_url":"https://digibug.ugr.es/bitstream/10481/27646/1/Ara%20Pharm%202008%3b49%282%29145-157.pdf","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":"Ars Pharmaceutica (Internet)","raw_type":null},{"id":"mag:2145014776","doi":null,"is_oa":false,"landing_page_url":"https://digibug.ugr.es/bitstream/10481/27646/1/Ara%20Pharm%202008%3b49%282%29145-157.pdf","pdf_url":null,"source":null,"license":null,"license_id":null,"version":null,"is_accepted":false,"is_published":false,"raw_source_name":null,"raw_type":null}],"best_oa_location":{"id":"pmh:oai:bibliotecadigital.udea.edu.co:10495/24056","doi":null,"is_oa":true,"landing_page_url":"https://hdl.handle.net/10495/24056","pdf_url":null,"source":{"id":"https://openalex.org/S4377196334","display_name":"Institutional Repository University of Antioquia (University of Antioquia)","issn_l":null,"issn":null,"is_oa":false,"is_in_doaj":false,"is_core":false,"listed_in":[],"host_organization":"https://openalex.org/I35961687","host_organization_name":"Universidad de Antioquia","host_organization_lineage":["https://openalex.org/I35961687"],"host_organization_lineage_names":[],"type":"repository"},"license":"cc-by-nc-sa","license_id":"https://openalex.org/licenses/cc-by-nc-sa","version":"publishedVersion","is_accepted":true,"is_published":true,"raw_source_name":null,"raw_type":"info:eu-repo/semantics/article"},"sustainable_development_goals":[{"display_name":"Good health and well-being","id":"https://metadata.un.org/sdg/3","score":0.9537000060081482}],"study_designs":[{"display_name":"Observational Study","id":"https://openalex.org/study-designs/observational-study"}],"awards":[],"funders":[],"has_content":{"pdf":true,"grobid_xml":true},"content_urls":{"pdf":"https://content.openalex.org/works/W1541779595.pdf","grobid_xml":"https://content.openalex.org/works/W1541779595.grobid-xml"},"referenced_works_count":25,"referenced_works":["https://openalex.org/W164609621","https://openalex.org/W1566023627","https://openalex.org/W1970926607","https://openalex.org/W1983331153","https://openalex.org/W1985265935","https://openalex.org/W2019171072","https://openalex.org/W2031833833","https://openalex.org/W2037859223","https://openalex.org/W2044063052","https://openalex.org/W2053780376","https://openalex.org/W2056950322","https://openalex.org/W2058562273","https://openalex.org/W2064763142","https://openalex.org/W2069947800","https://openalex.org/W2083061851","https://openalex.org/W2117858992","https://openalex.org/W2133428918","https://openalex.org/W2138653626","https://openalex.org/W2144002425","https://openalex.org/W2152556160","https://openalex.org/W2160327446","https://openalex.org/W2168821537","https://openalex.org/W2185903591","https://openalex.org/W2397607867","https://openalex.org/W2411503642"],"related_works":["https://openalex.org/W7206861715","https://openalex.org/W2145014776","https://openalex.org/W2804254672","https://openalex.org/W7100943649","https://openalex.org/W1512858417","https://openalex.org/W1587847678","https://openalex.org/W1608060911","https://openalex.org/W6989165428","https://openalex.org/W1645879101","https://openalex.org/W7075356178"],"abstract_inverted_index":{"Antecedentes:":[0],"En":[1,172],"Atenci\u00f3n":[2],"Farmac\u00e9utica,":[3],"la":[4,9,22,37,48,54,89,193],"falta":[5,23,154],"de":[6,24,71,86,88,91,96,98,103,105,111,121,135,142,147,155,161,168,170,175,182,209,216,218,235,252],"adherencia":[7,25],"a":[8,16,39,64,127,153,166],"farmacoterapia":[10],"es":[11,26,60],"un":[12,40],"tema":[13],"controvertido,\\n\\t\\t\\t\\t":[14],"debido":[15],"que":[17,21,35,221],"algunos":[18],"investigadores":[19],"consideran":[20],"una":[27,250],"causa:":[28],"problema":[29],"relacionado":[30],"con\\n\\t\\t\\t\\t":[31],"medicamentos":[32,136,220],"(PRM),":[33],"mientras":[34,157],"otros":[36],"equiparan":[38],"resultado":[41],"en":[42,117,184,213],"salud:":[43],"resultados":[44,189],"negativos":[45],"asociados":[46,152],"a\\n\\t\\t\\t\\t":[47],"medicaci\u00f3n":[49],"(RNM).":[50],"Por":[51],"tanto,":[52],"desde":[53],"perspectiva":[55],"del":[56,133,180,195,225],"seguimiento":[57],"farmacoterap\u00e9utico":[58],"(SFT),":[59],"importante\\n\\t\\t\\t\\t":[61],"incorporar":[62],"argumentos":[63],"este":[65],"debate.\\n\\t\\t\\t\\t":[66],"M\u00e9todo:":[67],"Estudio":[68],"observacional":[69],"retrospectivo":[70],"las":[72,176],"intervenciones":[73,116],"sobre":[74],"RNM":[75,140,204],"debidos":[76],"al":[77,83],"incumplimiento":[78,128,226,230,248],"enviadas\\n\\t\\t\\t\\t":[79],"por":[80],"los":[81,159,203,207,210,219,236],"farmac\u00e9uticos":[82],"Programa":[84,119],"D\u00e1der":[85],"SFT":[87,239],"Universidad":[90],"Granada,":[92],"durante":[93],"el":[94,101,109,118,173,233,241,247],"1":[95],"enero":[97],"2000":[99],"y\\n\\t\\t\\t\\t":[100],"31":[102],"julio":[104],"2002.\\n\\t\\t\\t\\t":[106],"Resultados:":[107],"Durante":[108],"per\u00edodo":[110],"estudio":[112],"se":[113,150,164,197],"registraron":[114],"4.485":[115],"D\u00e1der,":[120],"ellas":[122],"702\\n\\t\\t\\t\\t":[123],"(15,6%)":[124],"fueron":[125],"debidas":[126],"terap\u00e9utico.":[129],"La":[130],"media":[131],"(DE)":[132],"n\u00famero":[134],"identifi":[137,199,245],"cados":[138],"por\\n\\t\\t\\t\\t":[139],"fue":[141],"5,5":[143],"(3,2).":[144],"Los":[145],"problemas":[146,160],"salud":[148,162,185],"cr\u00f3nicos":[149],"encontraron":[151],"adherencia;":[156],"que\\n\\t\\t\\t\\t":[158],"agudos":[163],"asociaron":[165],"exceso":[167],"uso":[169,217],"medicamentos.":[171],"contexto":[174],"3":[177],"actividades\\n\\t\\t\\t\\t":[178],"centrales":[179],"proceso":[181,187,215],"atenci\u00f3n":[183],"(estructura,":[186],"y":[188,201],"cl\u00ednicos),":[190],"complementado":[191],"con":[192,206],"pr\u00e1ctica\\n\\t\\t\\t\\t":[194],"SFT,":[196],"puede":[198],"car":[200,246],"diferenciar":[202],"(problemas":[205,212],"resultados)":[208],"PRM":[211],"el\\n\\t\\t\\t\\t":[214],"causan":[222],"RNM,":[223],"caso":[224],"terap\u00e9utico).\\n\\t\\t\\t\\t":[227],"Conclusi\u00f3n:":[228],"El":[229,238],"terap\u00e9utico":[231],"explica":[232],"15,6%":[234],"RNM.":[237,253],"utilizando":[240],"m\u00e9todo":[242],"Dader,":[243],"permite\\n\\t\\t\\t\\t":[244],"como":[249],"causa":[251]},"counts_by_year":[{"year":2023,"cited_by_count":1},{"year":2020,"cited_by_count":3},{"year":2019,"cited_by_count":1},{"year":2015,"cited_by_count":1},{"year":2012,"cited_by_count":1}],"updated_date":"2026-11-11T12:16:26.678958","created_date":"2016-06-24T00:00:00"}
