{"id":"https://openalex.org/G7994746889","display_name":"Anadolu'da Ya\u015fayan Lekeli Semender, Salamandra infraimmaculata (Mertens, 1948)'N\u0131n (Caudata: Salamandridae) Ekolojisi, Pop\u00fclasyon Biyolojisi ve Filogenetik Yap\u0131s\u0131","description":"Bu proje kapsam\u0131nda, kapsaml\u0131 arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile Anadolu?da ya\u015fayan Lekeli Semender (Salamandra infraimmaculata, Mertens 1948)?in habitat tercihleri, pop\u00fclasyon dinamikleri, genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi, ya\u015f yap\u0131s\u0131, ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve \u00fcreme ekolojisi hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bilgiler elde edilmi\u015f ve pop\u00fclasyonlar\u0131 tehdit eden ba\u015fl\u0131ca fakt\u00f6rler belirlenmi\u015ftir. T\u00fcr\u00fcn \u0130\u00e7 Anadolu, Do\u011fu Akdeniz, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu?daki t\u00fcm yay\u0131l\u0131\u015f alan\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde incelenmi\u015f; g\u00f6zlemler ve literat\u00fcr kay\u0131tlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla pop\u00fclasyonlar\u0131n durumu, dinamikleri ve habitat tercihleri hakk\u0131nda veriler toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Mitokondriyal DNA?ya dayal\u0131 Bayesian filogenetik analizler, Anadolu ve Levant B\u00f6lgelerinde Grup Orientalis-Semenovi, Grup Infraimmaculata Hatay ve Grup Infraimmaculata Levant olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 iyi farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f grup bulundu\u011funu ortaya koymu\u015ftur. Grup Orientalis-Semenovi ve Grup Infraimmaculata Hatay?\u0131n evrimsel ili\u015fkilerinin, ddRADseq gibi y\u00fcksek verimli dizileme teknolojileri kullan\u0131larak yap\u0131lacak filogenomik analizlerle daha net \u015fekilde ortaya konabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Ayr\u0131ca, genetik yap\u0131, genetik \u00e7e\u015fitlilik ve pop\u00fclasyonlar aras\u0131ndaki genetik farkl\u0131la\u015fma analiz edilmi\u015ftir. Geni\u015f bir yay\u0131l\u0131ma sahip olan Semenovi pop\u00fclasyonunun genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fi en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde bulunmu\u015ftur. Ekolojik ni\u015f modellemesi ile t\u00fcr\u00fcn g\u00fcn\u00fcm\u00fcz, ge\u00e7mi\u015f ve gelecekteki potansiyel da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 tahmin edilmi\u015ftir. Elde edilen verilere g\u00f6re, t\u00fcr\u00fcn mevcut da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131, bilinen \u00fc\u00e7 altt\u00fcr\u00fc (S. i. immaculata, S. i. orientalis, S. i. semenovi) ile bu proje kapsam\u0131nda belirlenen Mersin Grubu?nun potansiyel da\u011f\u0131l\u0131\u015flar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir. T\u00fcr\u00fcn genel da\u011f\u0131l\u0131m \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Son Buzul Maksimum'da (yakla\u015f\u0131k 22.000 y\u0131l \u00f6nce) potansiyel habitatlar\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, Holosen'de (yakla\u015f\u0131k 6.000 y\u0131l \u00f6nce) artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelecekte da\u011f\u0131l\u0131m alanlar\u0131n\u0131n daralaca\u011f\u0131 ve kayma e\u011filimi g\u00f6sterece\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Proje kapsam\u0131nda S. i. infraimmaculata, S. i. orientalis ve S. i. semenovi altt\u00fcrlerine ait toplam alt\u0131 pop\u00fclasyon, \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca i\u015faretleme-yeniden yakalama y\u00f6ntemi ile izlenmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te toplam 4.815 birey i\u015faretlenmi\u015ftir. Pop\u00fclasyon b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine g\u00f6re S. i. infraimmaculata?n\u0131n birey say\u0131s\u0131n\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck, S. i. semenovi?nin ise en y\u00fcksek oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. G\u00f6zlemlenen hayatta kalma oran\u0131 %50, yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise %60 olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Lekeli semenderlerin 3-4 y\u0131l i\u00e7inde e\u015feysel olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131, pop\u00fclasyonlar\u0131n ortalama ya\u015f\u0131n\u0131n 7 ve maksimum ya\u015f\u0131n 14 oldu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Elde edilen t\u00fcm veriler kullan\u0131larak pop\u00fclasyon ya\u015fayabilirlik analizi yap\u0131lm\u0131\u015f ve d\u00fczenlenen bir \u00e7al\u0131\u015ftayla t\u00fcr\u00fcn korunmas\u0131na y\u00f6nelik taslak bir eylem plan\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.","funder_award_id":"121Z819","funder":{"id":"https://openalex.org/F4320322626","display_name":"T\u00fcrkiye Bilimsel ve Teknolojik Ara\u015ft\u0131rma Kurumu","doi":"10.13039/501100004410"},"funded_outputs":["https://openalex.org/W7163870853"],"funded_outputs_count":1,"parent_awards":[],"sub_awards":[],"sub_awards_count":0,"amount":null,"currency":null,"amount_usd":null,"amount_usd_basis":null,"recipients":[],"recipient_countries":[],"recipient_regions":[],"research_scope":{"is_research":true,"basis":"funder_default","tier":1},"funding_type":"research","funder_scheme":"KBAG","start_date":"2021-11-15","end_date":"2024-11-15","start_year":2021,"end_year":2024,"landing_page_url":"https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1386578","doi":null,"provenance":"trdizin_tubitak_projects","lead_investigator":{"given_name":"Kerim","family_name":"\u00c7i\u00e7ek","orcid":"0000-0002-6753-0757","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},"co_lead_investigator":null,"investigators":[{"given_name":"YUSUF","family_name":"BAYRAKCI","orcid":"0000-0001-5992-0643","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Din\u00e7er","family_name":"Ayaz","orcid":"0000-0002-2667-8106","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Emel","family_name":"\u00c7AKMAK","orcid":"0000-0002-6231-1950","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"C. Can","family_name":"Bilgin","orcid":"0000-0001-9284-307X","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"\u00c7\u0130\u011eDEM AKIN","family_name":"PEK\u015eEN","orcid":"0000-0001-5736-3062","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Na\u015fit","family_name":"\u0130\u011eC\u0130","orcid":"0000-0001-6151-808X","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Mehmet Z\u00fclf\u00fc","family_name":"YILDIZ","orcid":"0000-0002-0091-6567","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Mert","family_name":"KARI\u015e","orcid":"0000-0003-0468-9290","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"AKIN","family_name":"\u0130ZG\u0130N","orcid":null,"role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"BURAK","family_name":"AKDA\u011e","orcid":null,"role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}},{"given_name":"Mahmut","family_name":"Aydo\u011fdu","orcid":"0000-0001-7637-9940","role_start":"2021-11-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null}}],"works_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=awards.id:G7994746889","primary_topic":null,"topics":null,"institution_awarded":[],"updated_date":"2026-10-16T03:01:01.000Z","created_date":"2026-07-13T04:53:33.000Z"}
