{"id":"https://openalex.org/G3449820566","display_name":"Bitkisel Lif At\u0131klar\u0131ndan Geri Kazan\u0131lan Sel\u00fclozu Kullanarak Fonksiyonel Rejenere Sel\u00fcloz Lifi \u00dcretim Olanaklar\u0131n Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131","description":"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tekstil sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli hale gelen ba\u015fl\u0131ca iki konu tekstil at\u0131klar\u0131n\u0131n tekrar kullan\u0131lmas\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve lif \u00fcretim teknolojilerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ilerlemeler sonucu katma de\u011feri y\u00fcksek yeni tekstil hammaddelerinin geli\u015ftirilmesidir. Do\u011fal bir polimer olan sel\u00fclozdan \u00fcretilen rejenere sel\u00fcloz liflerinin d\u00fcnya \u00fcretimi miktar\u0131 2015 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k alt\u0131 milyon tondur. \u00d6nemli bir sentetik lif \u00fcreticisi olan ancak rejenere sel\u00fcloz lifi \u00fcretimi bulunmayan \u00fclkemizin sekt\u00f6rdeki rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in bu alandaki yeni ve fonksiyonel hammaddeler ile ilgili Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 gerekmektedir. Bu kapsamda bu projenin konusu, tekstil malzemesi \u00fcretim s\u00fcrecinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bitkisel lif at\u0131klar\u0131ndan geri kazan\u0131lan sel\u00fclozu kullanarak g\u00fc\u00e7 tutu\u015furluk fonksiyonuna sahip katk\u0131l\u0131 rejenere sel\u00fcloz lifleri \u00fcretmek ve elde edilen liflerin \u00f6zelliklerini incelenmek olarak belirlenmi\u015ftir. Projede sel\u00fcloz eldesi i\u00e7in organik asitler ile i\u015fleme tabi tutulan bitkisel lif at\u0131klar\u0131 daha sonra peroksiasitler ile muamele edilmi\u015f ve ard\u0131ndan a\u011fartma uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Sel\u00fcloz \u00f6rnekleri N- methylomorpholine-N-oxide i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fclerek, \u00e7\u00f6zeltiden lif \u00e7ekim y\u00f6ntemi ile lifler elde edilmi\u015ftir. Lif \u00e7ekimlerinde fonksiyonel katk\u0131 maddesi olarak ise grafen oksit (GO) kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu farkl\u0131 sel\u00fcloz \u00f6rneklerinden \u00fcretilmi\u015f \u00e7e\u015fitli oranlarda grafen oksit i\u00e7eren ve i\u00e7ermeyen rejenere sel\u00fcloz lifleri \u00fcretilmi\u015f ve \u00f6zellikleri incelenmi\u015ftir. Sel\u00fcloz \u00f6rneklerinin analiz sonu\u00e7lar\u0131 bitkisel lif at\u0131klar\u0131ndan elde edilen sel\u00fclozun rejenere sel\u00fcloz lifi \u00e7ekilebilir nitelikte oldu\u011fu g\u00f6stermi\u015ftir. Farkl\u0131 sel\u00fcloz \u00f6rneklerinden \u00fcretilmi\u015f GO katk\u0131l\u0131 ve katk\u0131s\u0131z lif \u00f6rneklerinin analiz sonu\u00e7lar\u0131 ise morfolojik, yap\u0131sal ve termal olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta incelenmi\u015ftir. Lif \u00f6rneklerinin y\u00fczey ve kesit \u00f6zelliklerini incelemek i\u00e7in \u00e7ekilen optik ve elektron mikroskop g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri lif yap\u0131lar\u0131nda katk\u0131 malzemesinin bir bozulmaya sebep olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Lif i\u00e7erisinde GO partik\u00fcllerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in \u00e7ekilen floresans mikroskop g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri katk\u0131 malzemelerinin lif i\u00e7erisinde homojen bir \u015fekilde da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Katk\u0131 oran\u0131n artmas\u0131 ile liflerin oto-floresans \u00f6zelliklerini kaybetmesi de bunun bir g\u00f6stergesidir. Liflerin yap\u0131sal \u00f6zelliklerini incelemek i\u00e7in yap\u0131lan FTIR analizinde t\u00fcm liflerin benzer fonksiyonel gruplar i\u00e7erdi\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r, bu durum lifleri olu\u015fturan t\u00fcm bile\u015fenlerin benzer elementel \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Lif i\u00e7yap\u0131lar\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in yap\u0131lan XRD analizleri t\u00fcm liflerin sel\u00fcloz I yap\u0131s\u0131n\u0131n tipik difraksiyonunu sergiledi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Bununla birlikte katk\u0131 maddelerinin kristal merkezdeki \u00e7ekirdek rol\u00fc nedeni ile katk\u0131l\u0131 liflerin kristalizasyon derecelerinin bir miktar artt\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Katk\u0131 oran\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile nem i\u00e7eri\u011finin azalmas\u0131 da bu sonucu desteklemektedir. Farkl\u0131 sel\u00fcloz \u00f6rneklerinden \u00fcretilmi\u015f GO katk\u0131l\u0131 ve katk\u0131s\u0131z lif \u00f6rneklerinin termal analiz sonu\u00e7lar\u0131 incelendi\u011finde ise katk\u0131l\u0131 liflerin bozunma s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve g\u00fc\u00e7 tutu\u015furluk \u00f6zelliklerini belirleyen parametrelerinde art\u0131\u015f oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca termal analizler sonucu kalan k\u00fcl miktarlar\u0131 katk\u0131 malzemesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Termal analiz sonu\u00e7lar\u0131 katk\u0131l\u0131 liflerin katk\u0131s\u0131z liflerden daha y\u00fcksek termal dayan\u0131ma sahip oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak bu projede bitkisel lif at\u0131klar\u0131ndan elde edilen sel\u00fcloz ile de\u011ferli bir hammadde tekrar \u00fcretim s\u00fcrecine kat\u0131larak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00fclkemizde \u00fcretimi olmayan, tedari\u011fi ithalata ba\u011fl\u0131 olan rejenere sel\u00fcloz lifleri ile ilgili laboratuvar ortam\u0131nda yap\u0131lan lif \u00e7ekimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda grafen oksit katk\u0131l\u0131 termal \u00f6zellikleri geli\u015ftirilmi\u015f rejenere sel\u00fcloz liflerini \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Projenin verileri bu konuda \u00e7al\u0131\u015facak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara hem bilimsel, ekonomik ve sosyal a\u00e7\u0131dan bilgi sa\u011flayacak hem de ileriki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n planlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.","funder_award_id":"115M736","funder":{"id":"https://openalex.org/F4320322626","display_name":"T\u00fcrkiye Bilimsel ve Teknolojik Ara\u015ft\u0131rma Kurumu","doi":"10.13039/501100004410"},"funded_outputs":["https://openalex.org/W2965570883"],"funded_outputs_count":1,"parent_awards":[],"sub_awards":[],"sub_awards_count":0,"amount":null,"currency":null,"amount_usd":null,"amount_usd_basis":null,"recipients":[],"recipient_countries":[],"recipient_regions":[],"research_scope":{"is_research":true,"basis":"funder_default","tier":1},"funding_type":"research","funder_scheme":"MAG","start_date":"2015-10-15","end_date":"2017-10-15","start_year":2015,"end_year":2017,"landing_page_url":"https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/619784","doi":null,"provenance":"trdizin_tubitak_projects","lead_investigator":{"given_name":"\u00dcmit Halis","family_name":"ERDO\u011eAN","orcid":null,"role_start":"2015-10-15","affiliation":{"name":"DOKUZ EYL\u00dcL \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130","country":null,"ids":null},"author":{"id":"https://openalex.org/A5049241581","display_name":"\u00dcmit Halis Erdo\u011fan","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-5279-5082"},"institutions":[{"id":"https://openalex.org/I193615760","display_name":"Dokuz Eyl\u00fcl University","ror":"https://ror.org/00dbd8b73","country_code":"TR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I193615760"]}]},"co_lead_investigator":null,"investigators":[{"given_name":"G\u00f6khan","family_name":"ERKAN","orcid":null,"role_start":"2015-10-15","affiliation":{"name":null,"country":null,"ids":null},"author":{"id":"https://openalex.org/A5064251157","display_name":"G\u00f6khan Erkan","orcid":"https://orcid.org/0000-0002-2239-9556"},"institutions":null}],"works_api_url":"https://api.openalex.org/works?filter=awards.id:G3449820566","primary_topic":null,"topics":null,"institution_awarded":[{"id":"https://openalex.org/I193615760","display_name":"Dokuz Eyl\u00fcl University","ror":"https://ror.org/00dbd8b73","country_code":"TR","type":"education","lineage":["https://openalex.org/I193615760"]}],"updated_date":"2026-11-11T03:01:08.000Z","created_date":"2026-07-13T04:53:33.000Z"}
